Վարդգես Պետրոսյան: Հանձնարարարական գրականության ծանոթագրված ցանկ երիտասարդության համար

Lեզվաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայերենի փիլիսոփայական տերմինների իմաստային և կառուցվածքային ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց ձևավորման, զարգացման և գործածության առանձնահատկությունները հայերեն գիտական լեզվի համակարգում։ Գրքում վերլուծվում են փիլիսոփայական բառապաշարի հիմնական շերտերը, դրանց աղբյուրները՝ ներառյալ հին հայերենը, միջնադարյան թարգմանական գրականությունը և նոր ժամանակների գիտական լեզվաստեղծումը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է տերմինների իմաստային դաշտերը, համանունային և բազմիմաստ հարաբերությունները, ինչպես նաև դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ բառակազմական և ձևաբանական մակարդակներում։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև հայերեն փիլիսոփայական լեզվի ձևավորման գործընթացը համաշխարհային փիլիսոփայական մտքի ազդեցության համատեքստում՝ ցույց տալով թարգմանական ավանդույթի դերը նոր հասկացությունների ներմուծման և համարժեք տերմինաբանության ստեղծման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տերմինաբանական համակարգերի միասնականացման, լեզվական ճշգրտության և գիտական ոճի զարգացման խնդիրներին։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, փիլիսոփաների, հայագետների, թարգմանաբանների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի պատկերացում հայերեն փիլիսոփայական տերմինաբանության ձևավորման և զարգացման մասին։

Մշակույթ

Հայոց ավանդական հարսանեկան գովքերը հնագույն ծեսերի համատեքստում ներկայացնում են բանավոր մշակույթի կարևոր շերտ, որտեղ երգային և խոսքային ձևերով արտահայտվել են հարսանիքի ծիսական իմաստները, համայնքային միասնությունը և նոր ընտանիքի ստեղծման խորհրդանշականացումը։ Այդ գովքերը գործել են որպես անցման ծեսերի բաղադրիչ, որտեղ հարսն ու փեսան դիտարկվել են որպես նոր սոցիալական կարգավիճակ ստացող անձինք, իսկ գովքի միջոցով նրանց վերագրվել են դրական հատկանիշներ՝ գեղեցկություն, քաջություն, աշխատասիրություն և բարոյական արժանիքներ։ Այս բանահյուսական ձևերում հաճախ հանդիպում են հին հնդեվրոպական ծիսական մտածողության հետքեր՝ պտղաբերության, բարի բախտի և ընտանեկան շարունակականության գաղափարների շեշտադրումներով, որոնք արտահայտվում են խորհրդանշական պատկերներով և կրկնվող բանաձևերով։ Հարսանեկան գովքերը նաև ունեցել են սոցիալական կարգավորիչ գործառույթ՝ ամրապնդելով համայնքի ներսում փոխադարձ կապերը և հաստատելով նոր ընտանիքի ընդունումը հասարակության կողմից։ Դրանք հաճախ կատարվել են հատուկ ծիսական իրավիճակներում՝ հարսի տուն այցելության, հարսանեկան երթի կամ խնջույքի ընթացքում, և ուղեկցվել են երաժշտությամբ ու պարերով։ Գովքի կատարողները՝ հաճախ ազգականներ կամ մասնագիտացված բանավոր արվեստի կրողներ, իրենց խոսքի միջոցով ոչ միայն գովերգել են նորապսակներին, այլ նաև հղել են բարեմաղթանքներ և պաշտպանիչ խոսքային բանաձևեր՝ չար ուժերից և վատ բախտից պաշտպանվելու նպատակով։ Այս ավանդույթը, պահպանելով հնագույն ծիսական մտածողության տարրերը, միաժամանակ զարգացել է տարբեր պատմական փուլերում՝ հարստանալով տեղական բարբառային և մշակութային առանձնահատկություններով։ Ընդհանուր առմամբ, հարսանեկան գովքերը կարելի է դիտարկել որպես հայ ժողովրդի ծիսական մտածողության, սոցիալական կառուցվածքի և բանավոր արվեստի համադրման կարևոր արտահայտություն։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Պատմություն

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է Օսմանյան կայսրության հոգեբանության, պետական մտածողության և քաղաքական վարքի կառուցվածքը, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը հայ ժողովրդի և հայկական համայնքների սոցիալ-քաղաքական ու մշակութային կյանքի վրա: Գրքում ներկայացվում են վարչական ու կրոնական կառույցների, իրավական համակարգի և հասարակական գործոնի դերակատարման մեխանիզմները՝ հատկապես հայերի նկատմամբ կիրառված քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական ճնշումների համատեքստում: Աշխատությունը համադրում է պատմական փաստերը, հայոց ջարդերի պատճառները և հետևանքները, ազգային ինքնության ու համայնքային դիմադրողականության դերը, ցույց տալով, թե ինչպես են արտաքին քաղաքական ճնշումներն ու ներքին կառավարման մեթոդները ձևավորել հայ ժողովրդի ճակատագիրը Օսմանյան շրջանի ընթացքում: Գրքը կարևոր է պատմաբանների, էթնոլոգների և լայն ընթերցողների համար՝ ապահովելով համապարփակ պատկերացում ազգային աղետի, հասարակական հոգեբանության և քաղաքական համակարգի փոխհարաբերություններից:

Այլ առարկաներ

2017 թվականին կատարած աշխատանքների հաշվետվությունը ներկայացնում է որոշ կազմակերպության, հաստատության կամ պետական մարմնի կողմից տարվա ընթացքում իրականացված գործունեության ամփոփ նկարագրությունը, որտեղ արտացոլվում են կատարված ծրագրերը, նպատակների իրագործման աստիճանը, արդյունքները և հիմնական ցուցանիշները։ Նման հաշվետվություններում սովորաբար ընդգրկվում են տարվա սկզբում նախատեսված աշխատանքների ցանկը և դրանց իրականացման ընթացքը՝ ըստ ամիսների կամ ոլորտների, ինչպես նաև իրականացված ծրագրերի ֆինանսական և կազմակերպչական կողմերը։ 2017 թվականի հաշվետվության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրականացված նախագծերին, ենթակառուցվածքային կամ վարչական բարեփոխումներին, ձեռք բերված արդյունքներին և առաջացած խնդիրներին, որոնք խոչընդոտել են որոշ նպատակների լիարժեք իրականացմանը։ Բացի այդ, հաճախ ներկայացվում են վիճակագրական տվյալներ՝ կապված կատարողական ցուցանիշների, բյուջետային ծախսերի, մարդկային ռեսուրսների օգտագործման և արդյունավետության գնահատման հետ։ Հաշվետվությունը նաև կարող է ներառել առաջարկություններ հետագա տարվա համար՝ նպատակ ունենալով բարելավել աշխատանքի որակը, բարձրացնել արդյունավետությունը և լուծել հայտնաբերված խնդիրները։ Ընդհանուր առմամբ, նման փաստաթուղթը ծառայում է որպես հաշվետվողականության և թափանցիկության միջոց, որը թույլ է տալիս գնահատել կազմակերպության կամ մարմնի գործունեության արդյունքները 2017 թվականի ընթացքում և ձևավորել հաջորդ տարվա զարգացման ուղղությունները։

Lեզվաբանություն

Գիրքը ընդգրկում է՝ լեզվական հաղորդակցության հիմնական հասկացությունները և մոդելները, խոսողի և լսողի դերերը հաղորդակցման գործընթացում, հաղորդակցության լեզվական և արտալեզվական բաղադրիչները, տեղեկատվության փոխանցման մեխանիզմները և արդյունավետության պայմանները, հաղորդակցական իրավիճակների տեսակները և դրանց լեզվական առանձնահատկությունները։ Այն օգտակար է՝ լեզվաբանության և հաղորդակցագիտության ուսանողների համար, լրագրության և հանրային կապերի մասնագետների համար, դասախոսների և հետազոտողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են խոսքի ազդեցության և հաղորդակցման գործընթացների ուսումնասիրությամբ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը տալիս է լեզվական հաղորդակցության գիտական հիմքերի ամբողջական պատկերացում՝ ընդգծելով լեզվի դերը որպես սոցիալական փոխազդեցության հիմնական միջոց։