ՎԻՊԱԿՆԵՐ-ՎԱԶԳԵՆ ՕՎՅԱՆ

Սոցիոլոգիա

Մանկատան երեխաների սոցիալական վիճակը բնութագրվում է մի շարք առանձնահատկություններով, որոնք ձևավորվում են ընտանիքից զրկված լինելու, պետական կամ մասնավոր խնամքի հաստատություններում մեծանալու և հասարակության հետ սահմանափակ սոցիալական կապերի արդյունքում։ Այս երեխաները հաճախ ունենում են սոցիալականացման դժվարություններ, քանի որ նրանց շփումները մեծահասակների և հասակակիցների հետ հիմնականում սահմանափակվում են հաստատության ներսում գործող հարաբերություններով, ինչը կարող է ազդել նրանց հաղորդակցական հմտությունների, ինքնուրույնության և հասարակության մեջ ինտեգրվելու ունակությունների վրա։ Մանկատան երեխաների սոցիալական վիճակի վրա մեծ ազդեցություն ունի նաև տնտեսական և հոգեբանական աջակցությունը, կրթական հնարավորությունների հասանելիությունը և հետագա կյանքի կազմակերպման ծրագրերը։ Շատ դեպքերում նրանք բախվում են հասարակական ստիգմատիզացիայի և նախապաշարմունքների, ինչը կարող է դժվարացնել նրանց սոցիալական ներառումը և ինքնահաստատումը։ Միևնույն ժամանակ, պետական և հասարակական կազմակերպությունների կողմից իրականացվող սոցիալական ծրագրերը, ինչպես նաև խնամակալության, որդեգրման և աջակցության համակարգերը նպաստում են նրանց սոցիալական վիճակի բարելավմանը և հասարակության մեջ ավելի հեշտ ինտեգրմանը։ Ընդհանուր առմամբ, մանկատան երեխաների սոցիալական վիճակը կախված է ոչ միայն նրանց անհատական փորձից, այլև այն սոցիալական քաղաքականությունից և աջակցման համակարգերից, որոնք ուղղված են նրանց լիարժեք սոցիալական ներառմանը և հավասար հնարավորությունների ապահովմանը։

Պատմություն

«Կայսրության կործանումը» (Եգոր Գայդար) քաղաքական-տնտեսական ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է ԽՍՀՄ անկման և խորհրդային կարգի քայքայման պատճառներին։ Գիրքը ներկայացնում է, թե ինչպես է պետությունը, որը մի ժամանակ հզոր էր համարվում, աստիճանաբար կորցրել իր կենսունակությունը՝ ներքին խոչընդոտների և սխալ կառավարման պատճառով։ Գայդարը վերլուծում է տնտեսության, քաղաքականության, վարչակազմի և սոցիալական ոլորտների անարդյունավետությունները, որոնք նպաստել են համակարգի կործանմանը։ Հեղինակը իր անձնական փորձը և գիտական մոտեցումը համադրելով՝ փորձում է բացատրել, թե ինչու է կայսրությունը ընկել՝ ոչ միայն արտաքին ճնշումների, այլև ներքին կառուցվածքային խնդիրների պատճառով։ Գիրքը ներկայացնում է նաև այն տնտեսական մոդելների և քաղաքական որոշումների հետևանքները, որոնք հանգեցրել են ճգնաժամերի և մարդկանց անվստահության աճի։ Գայդարը մատնանշում է՝ ինչու են տնտեսապես և քաղաքականապես անհանդուրժելի համակարգերը ժամանակի ընթացքում տապալվում։ Գիրքը նաև անդրադառնում է բարեփոխումների, ազատ շուկայի և քաղաքական վերափոխումների անհրաժեշտությանը՝ որպես հուսալի զարգացման ուղի։ «Կայսրության կործանումը» օգտակար է տնտեսագետների, քաղաքական մեկնաբանների և պատմության սիրահարների համար։ Այն օգնում է ավելի հստակ հասկանալ 20-րդ դարի վերջին վերափոխումների պատճառները և դրանց հետևանքները։ Գիրքը նաև կարևոր է՝ որպես դասեր ապագայի համար՝ որ պետությունները պետք է ուշադրություն դարձնեն կառավարման արդյունավետության վրա։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-76325-5

Պատմություն

«Հայաստանի պատմության պատկերազարդ ուղեցույցը» Արտակ Մովսիսյանի կողմից կազմված ուսուցողական և գիտահանրամատչելի գիրք է, որը համառոտ ու տեսանելի ձևով ներկայացնում է Հայաստանի բազմադարյա պատմությունը։ Գրքում ընդգրկված են Հայաստանի պատմության հիմնական փուլերը՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչև նորագույն դարաշրջան։ Պատկերազարդումները, քարտեզները և ժամանակագրական աղյուսակները օգնում են ընթերցողին ավելի հեշտ ընկալել պատմական իրադարձությունները և դրանց հաջորդականությունը։ Հեղինակը պատմությունը ներկայացնում է հստակ, մատչելի լեզվով՝ առանց ծանր գիտական բարդությունների։ Գիրքը նպատակ ունի ոչ միայն տեղեկացնել, այլև հետաքրքրություն առաջացնել Հայաստանի պատմության և մշակութային ժառանգության նկատմամբ։ Այն հարմար է թե՛ աշակերտների ու ուսանողների, թե՛ օտար ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ծանոթանալ հայ ժողովրդի անցյալին։ **«Illustrated Guide of History of Armenia»** գիրքը արժեքավոր ուղեցույց է Հայաստանի պատմության մասին ամբողջական պատկերացում կազմելու համար՝ համադրելով գիտելիքն ու տեսողական նյութը։ Հրատարակիչ - Гехинакайин грат. Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-0-1818-8

Գեղարվեստական հայ․

«Չկարդացած գրքերի փոխարեն» (Ա. Սարգսյան) ստեղծագործությունը պատմում է կյանքի այն մասին, երբ մարդը փորձում է լրացնել իր ներքին դատարկությունը՝ կարդալով, մտածելով և գտնելով իր ինքնությունը։ Գիրքը իր անունով արդեն հետաքրքիր է, քանի որ մատնանշում է մի իրողություն՝ շատ ժամանակ մենք ունենում ենք գրքեր, որոնց չենք հասնում, բայց կյանքը մեզ ստիպում է գրել մեր սեփական պատմությունը։ Սարգսյանը ներկայացնում է կերպարների կյանքը՝ նրանց մտորումներով, ցանկություններով և այն «չկարդացած» պահերով, որոնք հաճախ դառնում են կյանքի հիմնական կորուստները։ Այս գիրքը ոչ միայն ընթերցանության մասին է, այլև մարդու կյանքի մասին՝ ինչքան կարևոր է ժամանակը, ընտրությունը և ինքնաճանաչումը։ Հեղինակը խոսում է այն մասին, որ մարդը կարող է գրքերից շատ բան սովորել, բայց իրական փորձը գալիս է միայն այն ժամանակ, երբ նա ապրում է և վախենում, սիրով է ապրում ու սխալվում։ Գիրքը հուշում է, որ ամեն մի չկարդացած գիրք կարող է դառնալ մետաֆոր՝ կյանքի չապրած, չընտրված, չհասկացված պահերի համար։ Սարգսյանի ոճը հաճախ հուզական և մտորիչ է, և ընթերցողը հեշտությամբ կարող է նույնանալ հերոսների հետ՝ իրենց հույզերով և ներքին ձգտումներով։ «Չկարդացած գրքերի փոխարեն» նաև խոսում է ժամանակի արժեքի մասին՝ թե ինչպես է մարդը մոռանում իր իսկ կարևորությունները և հետ է մնում իրականությունից։ Գիրքը հարմար է նրանց համար, ովքեր սիրում են գրական-փիլիսոփայական, հոգեբանական և ժամանակակից թեմաներով պատմություններ։ Ընդհանուր առմամբ, այս ստեղծագործությունը ընթերցողին տալիս է ոչ միայն գեղեցիկ տեքստ, այլև մտքի սնունդ՝ թե ինչի համար պետք է ապրել և ինչից պետք է չվախենալ։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2016 ISBN - 978-9939-51-956-2

Տնտեսագիտություն

Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես է ագրարային ոլորտը, որը ձևավորում է Հայաստանի տնտեսության կարևոր հատվածներից մեկը, կապված աշխատանքային շուկայի հետ՝ ինչպես տեղի ունեցող փոփոխությունները, զարգացումները ու մարտահրավերները ազդում են երկրի գյուղատնտեսության վրա։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրարային ոլորտի աշխատանքային ուժի պահանջարկի ու առաջարկի անհամապատասխանություններին, ոլորտում զբաղվածության բարձր մակարդակին ու դրա արտագաղթի հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև աշխատավարձերի անհավասարությանը գյուղական և քաղաքային տարածքների միջև։ Հակոբյանը վերլուծում է, թե ինչպես են տնտեսության զարգացման տարբեր փուլերում փոխվում ագրարային աշխատանքի բնութագրերը՝ կադրերի պատրաստություն, գյուղատնտեսական մեթոդներ, հողօգտագործման համակարգեր և մեխանիզացիա, որոնք ազդեցություն են ունենում գյուղական բնակչության զբաղվածության վրա։ Գիրքը նաև անդրադառնում է գյուղատնտեսության զարգացմանն ուղղված պետության քաղաքականությանը՝ աշխատուժի արդյունավետ օգտագործման, մարզերում զբաղվածության ապահովման, արտագաղթի կանխարգելման և ագրարային աշխատանքում թեթև ու ծանր պայմանների միջև հավասարակշռություն ստեղծելու հարցերին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև միջազգային փորձը՝ համեմատելով Հայաստանի ագրարային աշխատանքի շուկայի կազմակերպման մեթոդները՝ օգտագործելով տարբեր երկրների օրինակներ՝ գյուղատնտեսության մեջ աշխատանքի օգտագործման նորարարական մոտեցումների վերաբերյալ։ Գրքում անդրադարձ կա նաև գյուղատնտեսության ոլորտի զարգացմանն ուղղված հիմնարար լուծումների՝ անասնապահության, բերքահավաքի, ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և գյուղատնտեսական կրթության ու վարպետության հմտությունների զարգացման հարցերին։ Գիրքը օգտակար կլինի ագրարային տնտեսության, աշխատանքի շուկայի և գյուղատնտեսական քաղաքականության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ և հետազոտություններ իրականացնող մասնագետների, տնտեսագետների և սոցիոլոգների համար։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է բակալավրի ու մագիստրատուրայի ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ագրարային տնտեսության և աշխատանքի էկոնոմիկայի հարցերը։

Գեղարվեստական հայ․

Վարդգես Պետրոսյանի ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է մարդու կյանքում տեղի ունեցող բարդ ու անսպասելի իրադարձությունները՝ մարդկային հոգեկան խորը ապրումների ու զարմանահրաշ միջավայրի ֆոնին։ Պատմությունը կենտրոնանում է մի քանի գլխավոր հերոսների շուրջ, որոնց կյանքը փոխվում է՝ արտահայտելով չհասկացվածության, հիվանդության, սիրո ու հուսահատության թեմաները։ Գիրքը ստեղծում է յուրահատուկ մթնոլորտ՝ համատեղելով սոցիալական, հոգեբանական և դեղատնային խորհրդանիշներ։ **«Դեղատուն Անի»**-ը չի միայն կենտրոնանում դեղատան վրա, այլև ներկայացնում է մի մեծ խորհրդանշական նշանակություն ունեցող միջավայր, որտեղ մարդիկ միավորում են իրենց ցավերն ու դժվարությունները՝ փորձելով գտնել իրենց սեփական ճանապարհը։ Պետրոսյանի գեղարվեստական լեզուն ընդգծում է մարդկային ապրումների բազմազանությունը՝ ինչպես իրականության, այնպես էլ երևակայության մեջ։ Գիրքը պարունակում է մելանխոլիկ, բայց նաև սուր դիտարկումներ մարդկային հոգեբանության մասին՝ անդրադառնալով կյանքի դժվարություններին, սակայն նաև թողնելով այնպիսի տեսլական, որտեղ կա փոփոխություն ու հույս։ «Դեղատուն Անի» ոչ միայն դեղատան, այլ նաև հոգեկան վերափոխման խորհրդանիշ է՝ մեկ է՝ ինչքան դժվար է առաջ գնալ։ Այդուհանդերձ, **«Դեղատուն Անի»**-ն սիրո, հարաբերությունների, ցավի և բժշկության մասին շատ ավելի խոր մտածումներ ու պատկերներ է պարունակում, ինչը դարձնում է այն անշուշտ մութ, բայց միևնույն ժամանակ հոգեպարար ու բարոյականորեն արժեքավոր գրական աշխատանք։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9222-9-4