Տնտեսական անվտանգության հիմնախնդիրները. մեթոդաբանություն և արդյունքներ

Պատմություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է 1983 թվականի հունվար, փետրվար և մարտ ամիսների ընթացքում արձանագրված հիշարժան տարեթվերի և նշանակալի իրադարձությունների օրացուցային տեղեկատվական համակարգված ցանկը՝ նպատակ ունենալով ընդգծել այդ ժամանակահատվածի պատմական, քաղաքական, մշակութային և հասարակական կարևոր իրադարձությունները։ Նմանօրինակ օրացույցային հրատարակությունները սովորաբար ծառայում են որպես տեղեկատու աղբյուրներ, որոնք հնարավորություն են տալիս արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանի կարևոր իրադարձությունների ժամանակագրության մեջ՝ ներառելով ինչպես համաշխարհային, այնպես էլ տարածաշրջանային նշանակության փաստեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական նշանակության իրադարձություններին, գիտական և տեխնիկական ձեռքբերումներին, մշակութային կյանքի կարևոր դրվագներին, ինչպես նաև հիշարժան տարելիցներին ու հոբելյաններին, որոնք ձևավորում են պատմական հիշողության ընդհանուր պատկերը։ Այս երեք ամիսների նյութը թույլ է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ տարվա սկզբի հասարակական-քաղաքական գործընթացների դինամիկայի մասին, ինչպես նաև հետևել միջազգային հարաբերությունների և ներքին զարգացումների հիմնական միտումներին։ Աշխատությունը օգտակար է պատմաբանների, լրագրողների, ուսուցիչների և լայն ընթերցող շրջանակի համար՝ որպես փաստագրական և տեղեկատու բնույթի աղբյուր, որը նպաստում է ժամանակագրական գիտելիքների համակարգմանը և պատմական իրադարձությունների ավելի լավ ընկալմանը։

Մանկավարժություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում տնտեսագիտական առարկաների դասավանդման ընդհանուր դիդակտիկական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են տնտեսագիտական կրթության տեսական և մեթոդական հիմքերը, ուսուցման գործընթացի կազմակերպման սկզբունքները և ուսանողների մասնագիտական կարողությունների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է դասավանդման ժամանակակից մոտեցումները՝ ներառյալ ակտիվ ուսուցման մեթոդները, խնդիրային ուսուցումը, դեպքերի վերլուծությունը, սիմուլյացիոն մոդելավորումը և թվային կրթական գործիքների կիրառումը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ուսումնական նյութերի կառուցվածքը, դասընթացների պլանավորման սկզբունքները, ուսուցման արդյունավետության գնահատման չափանիշները և ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպման ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսագիտական մտածողության ձևավորմանը, վերլուծական կարողությունների զարգացմանը և կրթության համապատասխանեցմանը աշխատաշուկայի ժամանակակից պահանջներին։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագիտական առարկաների դասախոսների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ գործնական մեթոդական լուծումներ բարձրագույն կրթության ոլորտում։

Ֆիզիկա

Էլեկտրոնախոռոչային անցումները կիսահաղորդչային ֆիզիկայի կարևոր գործընթացներից են, որոնք նկարագրում են էլեկտրոնի տեղափոխությունը վալենտային գոտուց դեպի հաղորդականության գոտի և դրա հետևանքով առաջացող «խոռոչի» (hole) ձևավորումը։ Երբ էլեկտրոնը ստանում է բավարար էներգիա՝ ջերմային, լուսային կամ էլեկտրական ազդեցությամբ, այն անցնում է ավելի բարձր էներգետիկ մակարդակ, թողնելով իր տեղում բաց տեղ, որը դիտարկվում է որպես դրական լիցք ունեցող խոռոչ։ Այս էլեկտրոն-խոռոչ զույգը կարող է շարժվել նյութի ներսում՝ մասնակցելով էլեկտրական հոսանքի ձևավորմանը և դառնալով կիսահաղորդչային սարքերի աշխատանքի հիմքը։ Էլեկտրոնախոռոչային անցումները հատկապես կարևոր են դիոդների, տրանզիստորների, արևային բջիջների և լուսադիոդների աշխատանքի համար, քանի որ դրանց միջոցով իրականացվում է էլեկտրական ազդանշանների կառավարումը, լույսի արտազատումը կամ էներգիայի փոխակերպումը։ Այս գործընթացը նաև կապված է վերամիավորման երևույթի հետ, երբ էլեկտրոնը կրկին լրացնում է խոռոչը՝ արձակելով էներգիա լույսի կամ ջերմության ձևով։

Մաթեմատիկա

Ստեղծագործությունը ուսուցողական և զարգացնող բնույթի նյութ է, որը ներկայացնում է սորոբանի՝ ճապոնական ավանդական հաշվիչ-աբակուսի կիրառումը որպես մտավոր կարողությունների մարզման գործիք։ Այն կենտրոնանում է երեխաների և դեռահասների տրամաբանական մտածողության, արագ հաշվարկների, հիշողության և կենտրոնացման զարգացման վրա՝ օգտագործելով թվերի հետ մտավոր աշխատանքի հատուկ մեթոդներ։ Նյութում բացատրվում են սորոբանի կառուցվածքը, հիմնական գործողությունների կատարման եղանակները և աստիճանական վարժությունների համակարգը, որոնք օգնում են զարգացնել ինչպես հաշվարկային հմտությունները, այնպես էլ ուղեղի երկկիսագնդային համագործակցությունը։ Ընդհանուր առմամբ այն ներկայացնում է սորոբանը ոչ միայն որպես հաշվիչ գործիք, այլ որպես կրթական մեթոդ, որը նպաստում է մտավոր ճկունության, արագ մտածողության և ուսուցման արդյունավետության բարձրացմանը։

Ֆիզիկա

Բարձրամոլեկուլային միացությունների ֆիզիկա աշխատությունը գիտահետազոտական և ուսումնական բնույթի ձեռնարկ է, որը նվիրված է պոլիմերների և բարձրամոլեկուլային միացությունների ֆիզիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը, այն ներկայացնում է այդ նյութերի կառուցվածք–հատկություն կապը՝ ընդգրկելով մակրոմոլեկուլների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց կոնֆորմացիոն վարքը, ջերմադինամիկական և մեխանիկական հատկությունները, ինչպես նաև լուծույթներում և պինդ վիճակում նրանց վարքագիծը, գիրքը անդրադառնում է պոլիմերային շղթաների շարժունակությանը, ամորֆ և բյուրեղային վիճակների ձևավորմանը, վիսկոէլաստիկությանը և ֆազային անցումներին, միաժամանակ ներկայացնելով փորձարարական և տեսական մեթոդներ, որոնք կիրառվում են բարձրամոլեկուլային համակարգերի ուսումնասիրության մեջ, ներառյալ սպեկտրոսկոպիկ և միկրոսկոպիկ տեխնիկաները, և ընդգծում է այդ գիտելիքների կիրառական նշանակությունը նյութագիտության, պլաստմասսաների արդյունաբերության և կենսաբժշկական նյութերի մշակման ոլորտներում։

Այլ առարկաներ

Տեղական բյուջեները Հայաստանի Հանրապետության բյուջետային համակարգի կարևոր բաղադրիչն են և արտահայտում են համայնքների ֆինանսական ինքնուրույնությունը՝ ապահովելով տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործունեության ֆինանսավորումը, սոցիալական ծառայությունների մատուցումը և համայնքային զարգացման ծրագրերի իրականացումը, որտեղ դրանք ծառայում են որպես պետական ֆինանսական համակարգի դեկենտրոնացված մակարդակ, որը մոտ է բնակչությանը և ուղղված է տեղական կարիքների բավարարմանը։ ՀՀ բյուջետային համակարգում տեղական բյուջեները ձևավորվում են հիմնականում հարկային և ոչ հարկային եկամուտների, պետական սուբվենցիաների և դոտացիաների հաշվին, իսկ դրանց կառավարման պատասխանատուները համայնքների ղեկավարներն ու ավագանիներն են՝ պետական վերահսկողության ընդհանուր շրջանակում։ Տեղական բյուջեների դերը հատկապես կարևոր է տարածքային զարգացման անհավասարությունների նվազեցման, ենթակառուցվածքների բարելավման, կոմունալ ծառայությունների կազմակերպման և սոցիալական ծրագրերի իրականացման տեսանկյունից, քանի որ դրանք թույլ են տալիս ավելի ճկուն և արագ արձագանքել բնակչության տեղական խնդիրներին։ Միաժամանակ տեղական բյուջեները նպաստում են ժողովրդավարական կառավարմանը՝ ապահովելով համայնքային մասնակցություն ֆինանսական որոշումների կայացման գործընթացում և բարձրացնելով թափանցիկության մակարդակը։ Սակայն ՀՀ-ում տեղական բյուջեների համակարգը դեռևս ունի սահմանափակ ֆինանսական ինքնուրույնություն, քանի որ համայնքների մեծ մասը զգալիորեն կախված է պետական բյուջեից փոխանցվող միջոցներից, ինչը որոշակիորեն սահմանափակում է նրանց ինքնուրույն զարգացման հնարավորությունները և պահանջում է բյուջետային ապակենտրոնացման շարունակական բարեփոխումներ։