Времяподобное комптоновское рассеяние

Culture

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Արևելքի և Արևմուտքի միջև գեղարվեստական և մշակութային փոխանցումների ուսումնասիրությանը՝ Հռոմի, Հայաստանի և Մետաքսի ճանապարհի փոխկապակցվածության համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են տարբեր տարածաշրջանների միջև առևտրային, քաղաքական և մշակութային կապերը նպաստել գեղարվեստական գաղափարների, պատկերագրական մոտիվների, տեխնիկական հմտությունների և գեղարվեստական ձևերի տարածմանը։ Աշխատանքում Հայաստանը դիտարկվում է որպես Արևելքն ու Արևմուտքը կապող կարևոր աշխարհագրական և մշակութային տարածք, որի միջով անցնող հաղորդակցական ուղիները նպաստել են տարբեր քաղաքակրթությունների փոխազդեցությանը։ Մետաքսի ճանապարհը այս գործընթացում ներկայացվում է ոչ միայն որպես առևտրային ցանց, այլև որպես գաղափարների, մշակութային արժեքների և գեղարվեստական նորարարությունների տարածման միջավայր։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Հռոմեական աշխարհի և Հայաստանի միջև առկա մշակութային ու գեղարվեստական կապերը, ինչպես նաև դրանց շարունակությունը դեպի Կենտրոնական Ասիա, Չինաստան և այլ արևելյան տարածաշրջաններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գեղարվեստական մոտիվների և պատկերային թեմաների փոխակերպմանը տարբեր մշակութային միջավայրերում։ Նույն կամ նմանատիպ պատկերագրական տարրերի տարբեր տարածաշրջաններում հայտնվելը կարող է դիտարկվել որպես մշակութային հաղորդակցության, փոխառության, վերաիմաստավորման կամ տեղայնացման արդյունք։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ճարտարապետության, քանդակագործության, դեկորատիվ-կիրառական արվեստի, տեքստիլի, ձեռագրական մշակույթի և այլ արվեստների օրինակներ։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ նյութերի և տեխնոլոգիաների տարածման ուսումնասիրությունը, քանի որ առևտրային ճանապարհների միջոցով տարածվել են ոչ միայն պատրաստի արվեստի գործեր, այլև դրանց ստեղծման համար անհրաժեշտ հումքը, գործիքները և մասնագիտական գիտելիքները։ Հայաստանի միջնորդական դերը կարող է դիտարկվել նաև նրա քաղաքների, առևտրային կենտրոնների, եկեղեցական ու աշխարհիկ կառույցների և մշակութային հաստատությունների միջոցով։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է տարբերակել ուղղակի ազդեցությունը և ավելի լայն մշակութային զուգահեռները՝ խուսափելով միայն արտաքին նմանությունների հիման վրա մշակութային կապերի վերաբերյալ եզրակացություններ անելուց։ Այդ նպատակով կարող են համադրվել հնագիտական տվյալները, արվեստի գործերը, պատմական գրավոր աղբյուրները, արձանագրությունները և ժամանակակից արվեստաբանական հետազոտությունները։ Համեմատական մեթոդի կիրառումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գեղարվեստական ձևերի և գաղափարների շարժման ուղղությունները, դրանց փոփոխությունները և տեղական ավանդույթների հետ փոխազդեցության արդյունքները։ Աշխատանքը նաև հնարավորություն է տալիս վերանայել «Արևելք» և «Արևմուտք» հասկացությունների միջև խիստ սահմանազատումները՝ ցույց տալով, որ պատմական մշակութային զարգացումները հաճախ ձևավորվել են փոխադարձ կապերի, փոխանցումների և ստեղծագործական վերաիմաստավորումների միջոցով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Հռոմի, Հայաստանի և Մետաքսի ճանապարհի մշակութային պատմության առավել ամբողջական ըմբռնմանը, ինչպես նաև Եվրասիական տարածքում գեղարվեստական փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է գեղարվեստական մշակույթը որպես շարժուն և փոխազդող համակարգ, որտեղ տարբեր ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների միջև կապերը նպաստել են նոր ձևերի, պատկերների և ստեղծագործական մոտեցումների ձևավորմանն ու տարածմանը։

Other Subjects

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլերեն դարձվածաբանության լեզվամշակութաբանական առանձնահատկությունների և դրանց թարգմանության ընթացքում առաջացող խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Ջոն Գոլսուորթիի ստեղծագործությունների և դրանց ռուսերեն ու հայերեն թարգմանությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում են դարձվածային միավորները՝ որպես լեզվի այնպիսի արտահայտչամիջոցներ, որոնց իմաստային կառուցվածքում արտացոլվում են ոչ միայն բառային նշանակություններ, այլև տվյալ լեզվական հանրության պատմական փորձը, մշակութային պատկերացումները, արժեքային համակարգը, ավանդույթները և աշխարհընկալման առանձնահատկությունները։ Քննվում է, թե ինչպես են անգլերեն բնագրերում կիրառված դարձվածքները մասնակցում կերպարների բնութագրմանը, խոսքի հուզական և ոճական երանգավորմանը, հեղինակային վերաբերմունքի արտահայտմանը և ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական միջավայրի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դժվարություններին, որոնք առաջանում են մշակութային առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող դարձվածային միավորները մեկ այլ լեզվով փոխանցելիս։ Համեմատվում են ռուսերեն և հայերեն թարգմանություններում կիրառված լուծումները՝ դիտարկելով դարձվածային համարժեքների ընտրությունը, բառացի կամ նկարագրական փոխանցումը, փոխարինումը, իմաստային հարմարեցումը և այլ թարգմանական ռազմավարություններ։ Վերլուծվում են այն դեպքերը, երբ թիրախային լեզվում գոյություն ունի համապատասխան դարձվածային համարժեք, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ մշակութային կամ լեզվական տարբերությունների պատճառով անհրաժեշտ է կիրառել այլ միջոցներ՝ պահպանելու բնագրի հիմնական իմաստը, արտահայտչականությունը և հաղորդակցական ազդեցությունը։ Կարևորվում է լեզվի և մշակույթի փոխկապակցվածությունը, քանի որ դարձվածքների ճիշտ մեկնաբանությունը հաճախ պահանջում է ոչ միայն բառային նշանակությունների, այլև դրանց պատմամշակութային ենթատեքստի ըմբռնում։ Հետազոտության ընթացքում կարող են բացահայտվել նաև ռուսերեն և հայերեն թարգմանությունների միջև եղած տարբերությունները, որոնք պայմանավորված են տվյալ լեզուների դարձվածաբանական համակարգերով, մշակութային ավանդույթներով և թարգմանական մոտեցումներով։ Անդրադարձ է կատարվում համարժեքության, ազգային-մշակութային առանձնահատկությունների պահպանման, ոճական համապատասխանության և թարգմանական կորուստների ու փոխհատուցման խնդիրներին։ Նման համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել, թե ինչպես է նույն անգլերեն դարձվածային միավորը վերարտադրվում երկու տարբեր լեզվամշակութային համակարգերում և ինչ փոփոխությունների կարող է ենթարկվել դրա իմաստային կամ ոճական բաղադրիչը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել լեզվաբանության, թարգմանագիտության, դարձվածաբանության, լեզվամշակութաբանության, անգլերենի ուսումնասիրության և հայերեն ու ռուսերեն գեղարվեստական թարգմանության խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թլկուրանցու կյանքի, գրական ժառանգության և ստեղծագործական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրան որպես ուշ միջնադարյան հայ քնարերգության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում են հեղինակի կենսագրությանը վերաբերող տվյալները, նրա ապրած ժամանակաշրջանի պատմամշակութային միջավայրը և այն հասարակական ու հոգևոր պայմանները, որոնք իրենց ազդեցությունն են թողել նրա աշխարհայացքի և ստեղծագործական մտածողության ձևավորման վրա։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թլկուրանցու ստեղծագործությունների թեմատիկ և գաղափարական բազմազանությանը։ Ուսումնասիրվում են սիրային, կրոնական, բարոյախոսական և խրատական բնույթի ստեղծագործությունները, որոնցում արտահայտվում են մարդկային զգացմունքների, կյանքի անցողիկության, բարու և չարի, հավատքի, բարոյականության և մարդկային հարաբերությունների վերաբերյալ հեղինակի պատկերացումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նրա քնարական հերոսի ներաշխարհին, զգացմունքային ապրումներին և մարդկային կյանքի նկատմամբ վերաբերմունքին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն առանձնահատկությունները, որոնց շնորհիվ հեղինակի ստեղծագործությունը առանձնանում է միջնադարյան հայ գրականության ընդհանուր համապատկերում։ Քննարկվում են նրա բանաստեղծական լեզուն, պատկերավորման միջոցները, արտահայտչականությունը, ժողովրդական մտածողության և բանահյուսական տարրերի կիրառությունը։ Հեղինակի ստեղծագործության մեջ հոգևոր և աշխարհիկ թեմաների փոխազդեցությունը ևս կարևոր ուսումնասիրության առարկա է, քանի որ նրա քնարերգության մեջ միջնադարյան կրոնական աշխարհայացքը հաճախ համադրվում է մարդկային զգացմունքների և առօրյա կյանքի նկատմամբ անմիջական վերաբերմունքի հետ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում սիրո թեմային, որը Թլկուրանցու ստեղծագործության կարևոր բաղադրիչներից է և ներկայացվում է ոչ միայն որպես անձնական զգացմունք, այլև որպես մարդու ներաշխարհը բացահայտող հզոր գեղարվեստական միջոց։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև հեղինակի ստեղծագործությունների ժանրային առանձնահատկությունները, կառուցվածքը, տաղաչափությունը և լեզվաոճական լուծումները։ Դրանց միջոցով բացահայտվում է նրա կապը նախորդ հայ գրական ավանդույթների հետ և միաժամանակ՝ սեփական անհատական ստեղծագործական ձեռագրի ձևավորումը։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ Թլկուրանցու գրական ժառանգությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան հայ մարդու հոգևոր աշխարհի, արժեքային համակարգի և գեղարվեստական մտածողության մասին։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսվում են ժամանակաշրջանի կրոնական պատկերացումները, ժողովրդական կենսափորձը, մարդկային զգացմունքները և բարոյական խնդիրները, ինչի շնորհիվ դրանք ունեն ինչպես պատմագրական, այնպես էլ գրականագիտական նշանակություն։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է Հովհաննես Թլկուրանցու կենսագրության և ստեղծագործական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրություն և կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, միջնադարյան գրականությամբ, հայ մշակույթի պատմությամբ և գրականագիտությամբ հետաքրքրվող ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների և ընթերցողների համար։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված ընթերցողների, ուսանողների, գիտաշխատողների և մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային գրականությամբ և տարբեր լեզուներով հրատարակված ժամանակակից աշխատություններով։ Ցանկում ընդգրկված են անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման արդի միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին և ընտրել համապատասխան նյութեր ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նաև նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը և միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը՝ ապահովելով բազմալեզու գրականության հասանելիություն լայն ընթերցողական շրջանակների համար։

Environmental Science

Ձեռնարկ ագրոէկոլոգիա և շրջակա միջավայրի պահպանություն առարկայից լաբորատոր գործնական պարապմունքների աշխատությունը ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է ագրոէկոլոգիա և շրջակա միջավայրի պահպանություն առարկայի գործնական և լաբորատոր պարապմունքների կազմակերպման համար։ Ձեռնարկում ներկայացվում են տարբեր փորձարարական աշխատանքներ և առաջադրանքներ, որոնք օգնում են ուսանողներին կիրառել տեսական գիտելիքները գործնականում։ Դրանք վերաբերում են հողի, ջրի և օդի էկոլոգիական վիճակի գնահատմանը, աղտոտվածության չափմանը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական էկոհամակարգերի ուսումնասիրությանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձերի կատարման մեթոդաբանությանը, չափման տեխնիկային և ստացված արդյունքների վերլուծությանը։ Նշվում են նաև շրջակա միջավայրի պահպանության գործնական մոտեցումները և էկոլոգիական անվտանգության կանոնները։