Значение трудов Э. А. Асратяна изучении механизмов психических явлений

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում սուր թորշոմած կաթվածների համաճարակաբանական իրավիճակի գնահատմանը՝ պոլիոմիելիտի վերացման և դրա նկատմամբ շարունակական համաճարակաբանական հսկողության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում սուր թորշոմած կաթվածների դեպքերի հայտնաբերման, գրանցման, համաճարակաբանական հետազոտության և լաբորատոր վերահսկողության համակարգի արդյունավետությունն է, քանի որ նման դեպքերի հսկողությունը պոլիովիրուսի հնարավոր շրջանառությունը ժամանակին բացահայտելու հիմնական մեխանիզմներից է։ Քննվում են տարբեր տարիներին արձանագրված դեպքերի տարածվածության, տարիքային և տարածքային բաշխման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունների համաճարակաբանական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հսկողության համակարգի զգայունությանը և այն ցուցանիշներին, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել հնարավոր դեպքերի ժամանակին հայտնաբերման ու հետազոտման որակը։ Դիտարկվում է վիրուսաբանական հետազոտությունների դերը՝ պոլիովիրուսով պայմանավորված և այլ ծագման կաթվածային վիճակները տարբերակելու ու պոլիոմիելիտի բացակայությունը համաճարակաբանական տվյալներով հիմնավորելու տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են նաև պատվաստումային ծրագրերի և բնակչության իմունային պաշտպանության նշանակությունը, ինչպես նաև համաճարակաբանական հսկողության շարունակականության անհրաժեշտությունը նույնիսկ այն պայմաններում, երբ հիվանդության տեղային փոխանցում չի արձանագրվում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր ծագման սուր թորշոմած կաթվածների համաճարակաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հսկողության համակարգի կարողությունը՝ հայտնաբերելու կլինիկական առումով պոլիոմիելիտին նմանվող դեպքերը և ապահովելու դրանց հետագա ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տվյալների հավաքագրման, բժշկական հաստատությունների միջև տեղեկատվության փոխանցման, դեպքերի հետագա վերահսկման և միջազգային չափանիշների հետ համադրելի ցուցանիշների կիրառման նշանակությանը։ Նման հետազոտությունը կարևոր է պոլիոմիելիտից ազատ կարգավիճակի պահպանման և հնարավոր համաճարակաբանական վտանգների վաղ հայտնաբերման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համաճարակաբանության, վարակաբանության, վիրուսաբանության և հանրային առողջության մոտեցումները՝ գնահատելով սուր թորշոմած կաթվածների հսկողության համակարգը որպես պոլիոմիելիտի վերացման գործընթացի կարևոր բաղադրիչ։

History

Աշխատությունը նվիրված է Մոնղոլական կայսրության ձևավորման, վերելքի, տարածքային ընդարձակման և պատմական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են մոնղոլական ցեղերի քաղաքական և հասարակական միավորման նախադրյալները, Չինգիզ խանի իշխանության հաստատումը և այն գործընթացները, որոնց արդյունքում ստեղծվեց իր ժամանակի ամենամեծ ցամաքային կայսրություններից մեկը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական կազմակերպվածությանը, կառավարման համակարգին, նվաճումների ռազմավարությանը և այն գործոններին, որոնք նպաստեցին կայսրության արագ ընդարձակմանը Կենտրոնական և Արևելյան Ասիայից մինչև Մերձավոր Արևելք և Եվրոպայի արևելյան հատվածներ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նաև մոնղոլական տիրապետության ազդեցությունը տարբեր ժողովուրդների և տարածաշրջանների քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային զարգացման վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում առևտրային ճանապարհների, հատկապես Արևելքն ու Արևմուտքը կապող ցամաքային հաղորդակցությունների աշխուժացմանը, ինչպես նաև մարդկանց, ապրանքների, տեխնոլոգիաների, գիտելիքի և մշակութային ազդեցությունների տեղաշարժին։ Ուսումնասիրությունը անդրադառնում է կայսրության կառավարման բազմազան ձևերին, տեղական վարչական ավանդույթների օգտագործմանը և տարբեր ժողովուրդների ու մշակույթների հետ փոխգործակցությանը։ Միաժամանակ քննարկվում են կայսրության մասնատման գործընթացները, առանձին խանությունների ձևավորումը և այն պատճառները, որոնք աստիճանաբար թուլացրին միասնական կայսերական կառույցը։ Պատմական ժառանգության տեսանկյունից աշխատությունը ցույց է տալիս, որ մոնղոլական նվաճումների հետևանքները միանշանակ չէին․ դրանք մի կողմից ուղեկցվում էին ավերածություններով և մարդկային ծանր կորուստներով, իսկ մյուս կողմից նպաստում էին տարածաշրջանների միջև կապերի ընդլայնմանը և քաղաքական ու տնտեսական նոր հարաբերությունների ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել համաշխարհային և միջնադարյան պատմության մասնագետներին, արևելագետներին, պատմաբաններին, միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև Մոնղոլական կայսրության և Եվրասիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Informatics

Այս աշխատանքը վերաբերում է ինտերնետային հեռավար ուսուցման համակարգերի նախագծման և զարգացման խնդիրներին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով տվյալների ցանցերով փոխանցման արդյունավետության գնահատմանը և տեսաձայնային հոսքերի վերլուծությանը։ Նյութում ներկայացվում են այն տեխնոլոգիական լուծումները, որոնք ապահովում են ուսուցման գործընթացի կայունություն և որակ՝ ներառյալ տվյալների փոխանցման վիճակագրական մոդելավորումը, ցանցային տրաֆիկի ուսումնասիրությունը և մուլտիմեդիա հոսքերի օպտիմալացումը։ Հատուկ շեշտադրվում է տեսաձայնային հաղորդակցության որակի վերահսկման մեթոդաբանությունը՝ լատենտության, փաթեթների կորուստների և բիթ-ռեյթի փոփոխությունների գնահատման միջոցով, ինչը կարևոր է իրական ժամանակում ուսուցման արդյունավետ կազմակերպման համար։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է համակարգի ծրագրային ճարտարապետությանը, սերվեր-հաճախորդ մոդելին, տվյալների մշակման ալգորիթմներին և ուսուցման ինտերակտիվ գործիքների ինտեգրմանը, որոնք միասին ապահովում են ժամանակակից e-learning միջավայրի կայուն և հարմարավետ աշխատանքը։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական հաղորդակցության մեջ իրադարձությունների լեզվական ներկայացման և դրանց իմաստաշարահյուսական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով, թե իրական կամ ներկայացվող իրադարձություններն ինչպես են վերածվում լեզվական միավորների և ինչ միջոցներով են կառուցվում դրանց մասնակիցների, գործողությունների, պատճառների ու հետևանքների միջև հարաբերությունները։ Հետազոտության առանցքում իրադարձության՝ որպես լեզվաբանական և խոսութային միավորի ըմբռնումն է, ինչպես նաև դրա արտահայտման համար կիրառվող բառային, քերականական և շարահյուսական միջոցների փոխկապակցվածությունը։ Քննվում է, թե ինչպես են բայական կառույցները, գործողության տեսակները, ժամանակային ու պատճառահետևանքային հարաբերությունները, եղանակավորությունը և նախադասության մասնակիցների դերաբաշխումը ձևավորում իրադարձության լեզվական պատկերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իմաստային դերերին՝ գործողություն կատարողի, գործողության ազդեցությունը կրողի, պատճառի, նպատակի, միջոցի, վայրի և ժամանակի արտահայտմանը։ Քաղաքական խոսույթում այդ ընտրությունները կարող են տարբեր կերպ շեշտադրել նույն իրադարձության առանձին բաղադրիչները, առաջին պլան մղել որոշ մասնակիցների կամ նվազեցնել մյուսների լեզվական տեսանելիությունը։ Այդ համատեքստում ուսումնասիրվում են ակտիվ և կրավորական կառույցները, անվանականացումները, անդեմ ձևակերպումները և այլ շարահյուսական միջոցներ, որոնց ընտրությունը պայմանավորում է իրադարձության կառուցվածքային ներկայացումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև բառային ընտրությանը, քանի որ տարբեր անվանումներ և բայական միավորներ կարող են նույն երևույթը դասակարգել տարբեր իմաստային շրջանակներում։ Քննվում է խոսողի կամ տեքստի հեղինակի վերաբերմունքի լեզվական արտահայտումը՝ հավաստիության աստիճանի, ենթադրության, անհրաժեշտության, հնարավորության և գնահատողականության միջոցների միջոցով։ Հետազոտության համար կարևոր է համատեքստի դերը, քանի որ առանձին նախադասության իմաստը քաղաքական հաղորդակցության մեջ հաճախ ամբողջանում է նախորդ և հաջորդ ասույթների, հաղորդակցական նպատակի և տվյալ խոսույթի ընդհանուր կառուցվածքի հետ հարաբերության մեջ։ Վերլուծության առարկա կարող են դառնալ քաղաքական ելույթները, պաշտոնական հայտարարությունները, հարցազրույցները, բանավեճերը և լրատվական-քաղաքական տեքստերը՝ դրանցում կիրառվող լեզվական կառուցվածքների համեմատության նպատակով։ Ուսումնասիրությունը չի սահմանափակվում միայն քերականական նկարագրությամբ, այլ կապում է շարահյուսական ձևը իմաստաբանության և գործաբանության հետ՝ ցույց տալով, թե լեզվական ընտրություններն ինչպես են մասնակցում իրադարձության որոշակի ներկայացման ձևավորմանը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական հասկանալու քաղաքական խոսույթի լեզվական կազմակերպումը, տեղեկատվության կառուցվածքային ներկայացման սկզբունքները և իրադարձությունների լեզվական հայեցակարգայնացման մեխանիզմները։

History

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է գաղտնի գործողությունների, ռազմական հրամանների և հատուկ ծառայությունների գործունեության պատմական զարգացումը՝ կենտրոնանալով հնագույն և դասական ժամանակաշրջաններում կիրառված օպերատիվ մտածողության ու ռազմավարական մոտեցումների վրա։ Գրքում ներկայացվում են գաղտնի կառույցների ձևավորման հնարավոր սկզբունքները, տեղեկատվության հավաքագրման ու փոխանցման մեթոդները, ինչպես նաև դիվանագիտական և ռազմական միջավայրերում ծածուկ գործողությունների դերը պետական շահերի պաշտպանության գործում։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր պատմական օրինակներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են գաղտնի նախաձեռնությունները ազդել պատերազմների ընթացքի, քաղաքական որոշումների և ուժային հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունը միավորում է պատմական վերլուծությունը և ռազմավարական մտածողությունը՝ ընթերցողին տալով պատկերացում գաղտնի գործողությունների տրամաբանության, կազմակերպման և ազդեցության մասին տարբեր ժամանակաշրջաններում։

Biology

Այս ուսումնական ձեռնարկը նախատեսված է «Գենետիկա» առարկայի գործնական պարապմունքների կազմակերպման և իրականացման համար։ Այն օգնում է ուսանողներին ամրապնդել տեսական գիտելիքները՝ կիրառելով դրանք գործնական խնդիրների և վարժությունների միջոցով։ Ձեռնարկում ընդգրկված են՝ Գենետիկայի հիմնական օրենքների գործնական առաջադրանքներ Խաչաձևումների (հիբրիդացման) հաշվարկային խնդիրներ Ժառանգականության մոդելների վերլուծություն Քրոմոսոմային և մոլեկուլային գենետիկայի պարզ փորձեր Գործնական աշխատանքների կատարման մեթոդական ցուցումներ Արդյունքների մշակման և ներկայացման ձևեր Ձեռնարկը կարևոր գործիք է ուսանողների համար՝ գենետիկայի տեսությունը գործնական մակարդակում հասկանալու և կիրառելու համար։