ԻՆՖՈՐՄԱՏԻԿԱ. ՀԱՄԱԿԱՐԳՉԱՅԻՆ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ

Law

Աշխատությունը նվիրված է դատական իշխանության ինքնուրույնության սկզբունքի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետությունում իրականացված սահմանադրական բարեփոխումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում դատական իշխանության՝ օրենսդիր և գործադիր իշխանություններից ինստիտուցիոնալ և գործառութային տարանջատման, դատարանների ու դատավորների անկախության երաշխավորման, ինչպես նաև դատական համակարգի ինքնուրույն գործունեության համար անհրաժեշտ սահմանադրաիրավական մեխանիզմների վերլուծությունն է։ Ինքնուրույնության սկզբունքը դիտարկվում է իշխանությունների բաժանման և զսպումների ու հակակշիռների համակարգի շրջանակում, քանի որ անկախ և արդյունավետ դատական իշխանության առկայությունը իրավական պետության կարևորագույն նախապայմաններից է։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են «անկախություն» և «ինքնուրույնություն» հասկացությունների բովանդակությունն ու փոխհարաբերությունը, դրանց դրսևորումները դատական իշխանության կազմակերպական և գործառութային մակարդակներում, ինչպես նաև դատավորի անհատական անկախության և ամբողջ դատական համակարգի ինստիտուցիոնալ ինքնուրույնության տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի սահմանադրական զարգացման տարբեր փուլերին և այն փոփոխություններին, որոնց արդյունքում կատարելագործվել են դատական իշխանության կազմակերպման և գործունեության իրավական հիմքերը։ Ուսումնասիրության կարևոր հատվածը վերաբերում է 2005 և 2015 թվականների սահմանադրական փոփոխություններին, որոնց շրջանակում դատական իշխանության անկախության և ինքնուրույնության ապահովման հարցերը ստացել են նոր սահմանադրաիրավական լուծումներ։ Հատուկ նշանակություն ունի Բարձրագույն դատական խորհրդի ձևավորումը՝ որպես դատական իշխանության անկախության ապահովմանն ուղղված կարևոր ինստիտուցիոնալ մեխանիզմ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ դատավորների նշանակման և առաջխաղացման, կարգապահական պատասխանատվության, պաշտոնավարման երաշխիքների, դատավորների գործունեության գնահատման և դատական համակարգի կառավարման հարցերին՝ դրանք դիտարկելով դատական իշխանության ինքնուրույնության ապահովման տեսանկյունից։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև դատական իշխանության ֆինանսական, վարչական և կազմակերպական ինքնուրույնության խնդիրը, քանի որ դատական անկախությունը չի սահմանափակվում միայն դատավորի՝ որոշումներ կայացնելիս արտաքին ազդեցությունից զերծ լինելու պահանջով։ Դատարանների բնականոն գործունեության համար անհրաժեշտ են համապատասխան նյութական, ֆինանսական, մարդկային և կազմակերպական պայմաններ, որոնք պետք է ապահովեն դատական համակարգի կայուն և արդյունավետ աշխատանքը։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում է նաև դատական իշխանության անկախության և հաշվետվողականության միջև հավասարակշռության հարցը։ Ինքնուրույն դատական իշխանությունը չի նշանակում վերահսկողությունից դուրս գործող համակարգ. իրավական պետության պայմաններում այն պետք է միաժամանակ լինի անկախ, արդյունավետ, թափանցիկ և օրենքի պահանջներին համապատասխան գործող։ Այդ պատճառով կարևոր է այնպիսի իրավական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների ձևավորումը, որոնք կկանխեն ինչպես քաղաքական կամ վարչական միջամտությունը, այնպես էլ դատական իշխանության ներսում լիազորությունների չարաշահումը։ Սահմանադրական բարեփոխումների համատեքստում դատական իշխանության ինքնուրույնության ամրապնդումը դիտարկվում է որպես դատաիրավական համակարգի կայացման և իրավական պետության զարգացման կարևոր ուղղություն։ Հետազոտության մեջ կարող են վերլուծվել նաև դատական իշխանության և իշխանության մյուս ճյուղերի փոխհարաբերությունները՝ պարզելու համար, թե ինչ սահմանադրական երաշխիքներ և իրավական մեխանիզմներ են անհրաժեշտ դատական համակարգի նկատմամբ հնարավոր քաղաքական կամ վարչական ազդեցությունները սահմանափակելու համար։ Այդ համատեքստում կարևոր են դատավորների կարգավիճակի երաշխիքները, դատական կառավարման մարմինների լիազորությունները, դատարանակազմության սկզբունքները, դատական ինքնակառավարման հնարավորությունները և դատական իշխանության ներքին կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև սահմանադրական բարեփոխումների ազդեցությունը դատական իշխանության գործնական ինքնուրույնության վրա՝ դիտարկելով ոչ միայն իրավական նորմերի փոփոխությունները, այլև դրանց կիրառման արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը դատական իշխանության ինքնուրույնությունը ներկայացնում է որպես իրավական պետության և ժողովրդավարական կառավարման հիմնարար սկզբունք՝ բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական հիմքերը, ինստիտուցիոնալ երաշխիքները, առկա խնդիրները և զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել սահմանադրական և դատական իրավունքով զբաղվող մասնագետներին, իրավաբաններին, գիտաշխատողներին, դատաիրավական ոլորտի մասնագետներին և իրավագիտություն ուսումնասիրող ուսանողներին։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է ռուսերենում ֆիզիկական գործողություն արտահայտող բայերի ճանաչողական-ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները՝ համեմատելով դրանք հայերենի համապատասխան համակարգի հետ՝ ընդգծելով երկու լեզուներում գործողության ընկալման և լեզվական արտահայտման տարբերությունները։ Նշվում է, որ ֆիզիկական գործողության բայերը ռուսերենում կազմում են բարձր հաճախականությամբ և իմաստային բազմազանությամբ լեքսիկական խումբ, որը արտացոլում է շարժման, փոխազդեցության, ազդեցության և մարմնական գործողությունների տարբեր սցենարներ։ Վերլուծվում է, որ այդ բայերի ճանաչողական հիմքում ընկած են գործողության դինամիկ մոդելները, որոնք ներառում են շարժման ուղղություն, ինտենսիվություն, ավարտվածություն և գործիքի կամ օբյեկտի ներգրավվածություն։ Համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ հայերենում ֆիզիկական գործողության բայերի համակարգը որոշ դեպքերում ավելի քիչ է տարբերակում շարժման նրբերանգները, սակայն հաճախ փոխհատուցում է դա շարահյուսական կառուցվածքների և բայական արտահայտությունների միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ասպեկտային և լեքսիկոսեմանտիկ տարբերություններին, որտեղ ռուսերենը առավել համակարգված կերպով արտահայտում է գործողության ավարտվածությունն ու ընթացականությունը, մինչդեռ հայերենում այդ իմաստները հաճախ փոխանցվում են համատեքստային և օժանդակ միջոցներով։ Նշվում է նաև, որ երկու լեզուներում էլ ֆիզիկական գործողության բայերը սերտորեն կապված են մարդու մարմնական փորձառության և ընկալման ճանաչողական մոդելների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ ռուսերեն և հայերեն բայական համակարգերը տարբեր կերպ են կառուցում ֆիզիկական գործողության ընկալումը, սակայն երկուսն էլ հիմնված են նույն ճանաչողական սկզբունքների վրա՝ մարդկային փորձառության լեզվական արտացոլման շրջանակում։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։

History

Գիրքը նվիրված է հայ-բյուզանդական քաղաքական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը X դարի երկրորդ կեսից մինչև XI դարի վերջն ընկած ժամանակաշրջանում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են երկու պետությունների միջև ձևավորված քաղաքական կապերը, դիվանագիտական հարաբերությունները, ռազմական փոխազդեցությունները և տարածաշրջանային շահերի բախումները։ Հեղինակը ներկայացնում է Հայաստանի և Բյուզանդական կայսրության հարաբերությունների զարգացման հիմնական փուլերը, անդրադառնում է իշխանական տների, կայսերական քաղաքականության և արտաքին գործոնների ազդեցությանը պատմական գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև այն իրադարձությունները, որոնք պայմանավորեցին հայկական թագավորությունների և Բյուզանդիայի փոխհարաբերությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց հետևանքները տարածաշրջանի քաղաքական և մշակութային զարգացման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, միջնադարագետների, արևելագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի միջնադարյան պատմությամբ ու միջազգային հարաբերությունների ձևավորման առանձնահատկություններով։

History

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է Ռուսական կայսրության և XVIII դարի 80-ական թվականների հայկական ազատագրական շարժման փոխհարաբերությունները՝ ընդգծելով տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները, միջազգային ուժերի շահերը և հայկական պետականության վերականգնման գաղափարի ձևավորումը։ Գրքում վերլուծվում են այն պատմական պայմանները, որոնցում հայկական քաղաքական և հոգևոր վերնախավերը սկսեցին ավելի ակտիվորեն որոնել արտաքին դաշնակիցներ՝ հատկապես Ռուսաստանի մեջ տեսնելով քրիստոնյա պետություն, որը կարող էր աջակցել Օսմանյան կայսրության և Պարսկաստանի տիրապետությունից ազատագրման նախաձեռնություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուսական դիվանագիտության նպատակներին Հարավային Կովկասում, ռազմական արշավների և սահմանային քաղաքականության ազդեցությանը, ինչպես նաև հայկական գործիչների՝ Մադրասի խմբի և այլ կենտրոնների գաղափարական գործունեությանը, որոնք փորձում էին ձևավորել ազատագրական ծրագրեր և կապեր հաստատել ռուսական իշխանությունների հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև այդ համագործակցության սահմանափակումները, շահերի բախումները և այն պատճառները, որոնց պատճառով հայկական պետականության վերականգնման ծրագրերը XVIII դարի վերջում չիրականացան լիարժեք ձևով։ Վերլուծությունը հիմնված է ինչպես ռուսական, այնպես էլ հայկական և եվրոպական աղբյուրների վրա՝ փորձելով վերականգնել պատմական իրադարձությունների բազմակողմանի պատկերը։

Geography

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է ստորգետնյա մշակման համակարգերի կառուցվածքային տարրերի պարամետրերի օպտիմալացման խնդրին՝ ընդգծելով համակարգերի տեխնիկական արդյունավետության, անվտանգության և հուսալիության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը վերլուծում է տարբեր ստորգետնյա մշակման համակարգերի կառուցվածքային տարրերի՝ պոմպերի, խողովակաշարերի, անոթների և վերահսկող սարքերի դերը գործառնական գործընթացներում, դրանց հենման մեխանիզմները, նյութերի դիմադրության և շահագործման պայմանների ազդեցությունը համակարգի արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օպտիմալացման մեթոդներին՝ կիրառելով մաթեմատիկական մոդելավորում, համակարգային վերլուծություն և փորձարարական տվյալների համակցություն՝ հասնելու էներգախնայողության, արտադրողականության և շահագործման ծախսերի նվազեցման առավելագույն արդյունքի։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է ինժեներների, արտադրական գործընթացների մասնագետների և համակարգային նախագծման փորձագետների համար՝ նպաստելով ստորգետնյա մշակման համակարգերի արդյունավետ, անվտանգ և հուսալի նախագծման և շահագործման ռազմավարությունների մշակմանը։