Трагедия Шекспира «Антоний и Клеопатра» в армянских переводах

Literature

Հայ քննադատություն. Գիրք Ա-ը գրականագիտական և տեսական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ գրական քննադատության ձևավորման և զարգացման սկզբնական փուլերը՝ ընդգրկելով քննադատական մտքի պատմական ընթացքը, մեթոդաբանական հիմքերը և գրականության գնահատման առաջին համակարգված մոտեցումները, աշխատությունում վերլուծվում են այն հիմնական գաղափարական և գեղարվեստական ուղղությունները, որոնք ազդել են հայ գրականության ընկալման վրա տարբեր պատմական շրջաններում, ինչպես նաև քննադատության դերը որպես գրական գործընթացի ուղեկցող և ուղղորդող գործոն, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական գրականության մեկնաբանություններին, գրական լեզվի և ոճի գնահատման չափանիշներին, ինչպես նաև հասարակական և մշակութային միջավայրի ազդեցությանը քննադատական մտածողության ձևավորման վրա, միաժամանակ ներկայացվում են տարբեր հեղինակների և քննադատական դպրոցների մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվել հայ գրականագիտական միտքը որպես ինքնուրույն գիտական համակարգ, աշխատությունը ծառայում է որպես տեսական հիմք հետագա գրականագիտական ուսումնասիրությունների համար և նպաստում է գրականության խորքային ըմբռնմանը։

Pedagogy

Այս ուսումնական նյութը ներկայացնում է բարոյական դաստիարակության էությունը, նպատակները և նշանակությունը անձի համակողմանի զարգացման գործընթացում՝ ընդգծելով բարոյական արժեքների, վարքականոնների և հասարակական պատասխանատվության ձևավորման կարևորությունը։ Նյութում քննարկվում են բարոյական դաստիարակության հիմնական սկզբունքները, մեթոդներն ու միջոցները, որոնց միջոցով ձևավորվում են ազնվություն, արդարամտություն, հարգանք, մարդասիրություն, պատասխանատվություն, հանդուրժողականություն և այլ կարևոր բարոյական հատկանիշներ։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, դպրոցի և հասարակության դերին երեխայի բարոյական զարգացման գործում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է դրանց փոխգործակցությունը նպաստում արժեքային համակարգի ձևավորմանը և դրական վարքագծի զարգացմանը։ Նյութը նաև ուսումնասիրում է բարոյական կրթության ազդեցությունը անձի սոցիալականացման, միջանձնային հարաբերությունների կառուցման և հասարակական կյանքում ակտիվ ու գիտակից մասնակցության վրա։ Ներկայացվում են բարոյական դաստիարակության կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնք կարող են առաջանալ արժեքների փոխանցման և բարոյական գիտակցության ձևավորման գործընթացում։ Բովանդակությունը նպաստում է բարոյական դաստիարակության նշանակության խորքային ըմբռնմանը և կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, ուսանողների, ծնողների, հետազոտողների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են անձի արժեքային և բարոյական զարգացման հիմնախնդիրներով։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բանկային ծառայությունների ձևավորման, զարգացման և կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ ֆինանսական համակարգի կայունության, մրցակցության, տեխնոլոգիական առաջընթացի և հաճախորդների պահանջների փոփոխության համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է առևտրային բանկերի կողմից մատուցվող ծառայությունների կառուցվածքի, դրանց որակի և հասանելիության գնահատման, ինչպես նաև բանկային սպասարկման հետագա զարգացման հնարավորությունների բացահայտման վրա։ Բանկային ծառայությունները դիտարկվում են որպես ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որի միջոցով իրականացվում են տնտեսության տարբեր հատվածների ֆինանսավորում, բնակչության խնայողությունների ներգրավում, վճարահաշվարկային գործառնություններ, դրամական միջոցների փոխանցումներ և ֆինանսական ռեսուրսների վերաբաշխում։ Քննության են առնվում ավանդական բանկային ծառայությունները՝ ավանդների ներգրավումը, վարկավորումը, հաշվարկային և դրամարկղային սպասարկումը, վճարային քարտերի տրամադրումը, դրամական փոխանցումները և արժութային գործառնությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ծառայությունների տեսականու ընդլայնմանը և հաճախորդների տարբեր խմբերի՝ ֆիզիկական անձանց, փոքր ու միջին ձեռնարկությունների և խոշոր կազմակերպությունների պահանջներին համապատասխան ֆինանսական լուծումների մշակմանը։ Ուսումնասիրվում է բանկային վարկավորման զարգացումը՝ սպառողական, հիփոթեքային, բիզնես և ներդրումային վարկերի տեսանկյունից։ Կարևորվում են վարկային ռիսկերի գնահատման մեխանիզմները, հաճախորդների վարկունակության որոշումը, տոկոսադրույքների ձևավորումը և վարկային ռեսուրսների հասանելիությունը։ Փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման ընդլայնումը դիտարկվում է որպես տնտեսական ակտիվության և ձեռնարկատիրության զարգացման կարևոր պայման։ Միաժամանակ կարևորվում է պատասխանատու վարկավորման սկզբունքների կիրառումը և հաճախորդների պարտքային բեռի համարժեք գնահատումը։ Առանձին նշանակություն է տրվում բնակչության խնայողությունների ներգրավմանը և ավանդային ծառայությունների զարգացմանը։ Բանկային համակարգի նկատմամբ վստահությունը, ավանդների պայմանները, տոկոսադրույքները և ֆինանսական կայունությունը կարող են էականորեն ազդել քաղաքացիների խնայողական վարքագծի վրա։ Խնայողությունների արդյունավետ ներգրավումը հնարավորություն է տալիս բանկերին ընդլայնել տնտեսության վարկավորման համար անհրաժեշտ ռեսուրսային բազան։ Քննության են առնվում նաև անկանխիկ վճարումների և վճարային քարտերի օգտագործման զարգացման հնարավորությունները։ Էլեկտրոնային վճարումների տարածումը կարող է նպաստել գործարքների արագության և հարմարավետության բարձրացմանը, կանխիկ դրամի շրջանառության հետ կապված ծախսերի նվազեցմանը և ֆինանսական գործառնությունների թափանցիկության բարելավմանը։ Բանկային ծառայությունների զարգացման առանցքային ուղղություններից է թվային տեխնոլոգիաների ներդրումը։ Ինտերնետային և բջջային բանկինգը հնարավորություն են տալիս հաճախորդներին հեռավար եղանակով կառավարել հաշիվները, կատարել վճարումներ և փոխանցումներ, ստանալ ֆինանսական տեղեկատվություն և օգտվել այլ ծառայություններից։ Թվային սպասարկման զարգացումը փոխում է բանկերի և հաճախորդների փոխհարաբերությունների ավանդական մոդելը՝ աստիճանաբար մեծացնելով ինքնասպասարկման և հեռավար գործարքների նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ֆինանսական տեխնոլոգիաների զարգացմանը և բանկերի համագործակցությանը նորարարական տեխնոլոգիական լուծումներ առաջարկող կազմակերպությունների հետ։ Ավտոմատացված համակարգերը, տվյալների վերլուծությունը և թվային նույնականացման գործիքները կարող են նպաստել ծառայությունների արագացմանը, գործառնական ծախսերի նվազեցմանը և հաճախորդների պահանջներին առավել համապատասխան առաջարկների ձևավորմանը։ Միաժամանակ թվայնացման զարգացումը մեծացնում է կիբեռանվտանգության, անձնական և ֆինանսական տվյալների պաշտպանության ու տեղեկատվական համակարգերի անխափան աշխատանքի նշանակությունը։ Քննության են առնվում բանկային ծառայությունների որակի գնահատման խնդիրները։ Սպասարկման արագությունը, պայմանների հասկանալիությունը, ծառայությունների արժեքը, աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածությունը, հաճախորդների դիմումների արդյունավետ լուծումը և հեռավար սպասարկման հարմարավետությունը դիտարկվում են որպես մրցունակության կարևոր գործոններ։ Հաճախորդակենտրոն կառավարման զարգացումը ենթադրում է բանկային ծառայությունների ձևավորում՝ տարբեր սպառողական խմբերի իրական պահանջների և ֆինանսական վարքագծի հաշվառմամբ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բանկային մրցակցությանը։ Բանկերի միջև մրցակցությունը կարող է նպաստել նոր ծառայությունների ներդրմանը, սպասարկման որակի բարձրացմանը և տեխնոլոգիական զարգացման արագացմանը։ Միաժամանակ կարևորվում է ֆինանսական կայունության պահպանումը և այնպիսի մրցակցային միջավայրի ձևավորումը, որտեղ ծառայությունների ընդլայնումը չի հանգեցնում ռիսկերի անհամաչափ աճի։ Դիտարկվում են նաև բանկային ծառայությունների տարածքային հասանելիության խնդիրները։ Թվային բանկային համակարգերի զարգացումը կարող է նվազեցնել ֆիզիկական մասնաճյուղերից կախվածությունը և ֆինանսական ծառայություններն առավել հասանելի դարձնել տարբեր բնակավայրերում գտնվող հաճախորդների համար։ Սակայն դրա համար անհրաժեշտ են համապատասխան տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքներ և քաղաքացիների բավարար թվային ու ֆինանսական գրագիտություն։ Կարևորվում է ֆինանսական ներառականության ընդլայնումը՝ բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի համար հիմնական բանկային ծառայությունների հասանելիության ապահովման միջոցով։ Առանձին քննության առարկա է բանկային ծառայությունների գնագոյացումը։ Տոկոսադրույքները, սպասարկման վճարները, միջնորդավճարները և այլ ծախսերը կարող են էականորեն ազդել հաճախորդների ընտրության և ծառայությունների պահանջարկի վրա։ Թափանցիկ գնագոյացումը և պայմանների ամբողջական ներկայացումը դիտարկվում են որպես սպառողների վստահության ամրապնդման կարևոր նախադրյալներ։ Ուսումնասիրվում է նաև բանկային ծառայությունների սպառողների իրավունքների պաշտպանության խնդիրը։ Կարևորվում են պայմանագրային դրույթների հասկանալիությունը, հաճախորդներին անհրաժեշտ տեղեկատվության ժամանակին տրամադրումը, բողոքների և վեճերի լուծման արդյունավետ մեխանիզմները և պատասխանատու ֆինանսական վարքագծի խթանումը։ Ֆինանսական գրագիտության բարձրացումը հնարավորություն է տալիս հաճախորդներին ավելի հիմնավորված համեմատել տարբեր ծառայությունները, գնահատել դրանց արժեքն ու ռիսկերը և ընդունել պատասխանատու ֆինանսական որոշումներ։ Բանկային ծառայությունների զարգացման հեռանկարները դիտարկվում են նաև տնտեսության կառուցվածքային փոփոխությունների և միջազգային ֆինանսական համակարգի հետ ինտեգրման համատեքստում։ Միջազգային վճարային համակարգերի, արտասահմանյան բանկերի և ֆինանսական կազմակերպությունների հետ համագործակցությունը կարող է նպաստել նոր տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի և ֆինանսական գործիքների ներդրմանը։ Կարևորվում է նաև արտահանող և ներմուծող կազմակերպությունների, ներդրողների և միջազգային տնտեսական գործունեություն իրականացնող հաճախորդների համար համապատասխան բանկային ծառայությունների զարգացումը։ Առանձին նշանակություն է տրվում բանկերի ֆինանսական կայունությանը, կապիտալի բավարարությանը, իրացվելիությանը և ռիսկերի կառավարման համակարգերին, քանի որ ծառայությունների երկարաժամկետ զարգացումը հնարավոր է միայն կայուն և վստահելի բանկային համակարգի պայմաններում։ Նոր ծառայությունների և տեխնոլոգիաների ներդրումը պետք է ուղեկցվի գործառնական, վարկային, շուկայական և տեղեկատվական ռիսկերի պատշաճ կառավարմամբ։ Հետագա զարգացման կարևոր ուղղություններ են թվային բանկինգի ընդլայնումը, ծառայությունների անհատականացումը, անկանխիկ գործարքների աճը, ֆինանսական տեխնոլոգիաների ինտեգրումը, փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործումը և ֆինանսական ներառականության բարձրացումը։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է բանկային ծառայությունների մրցունակության, որակի և հասանելիության բարձրացման, նոր ֆինանսական գործիքների ներդրման և հաճախորդների սպասարկման արդյունավետության կատարելագործման համար համապատասխան մոտեցումների ձևավորման հնարավորությամբ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բանկային գործի, ֆինանսների, ֆինանսական տեխնոլոգիաների, վարկային հարաբերությունների և ֆինանսական շուկաների ոլորտների մասնագետների, բանկային համակարգի աշխատակիցների, տնտեսագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Economics

Գիրքը նվիրված է մարքեթինգային հետազոտությունների դերին և կիրառման առանձնահատկություններին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տնտեսությունում՝ ուսումնասիրելով շուկայի վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքագրման, վերլուծության և օգտագործման նշանակությունը տնտեսական ու ձեռնարկատիրական որոշումների կայացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ մարքեթինգային հետազոտությունները դիտարկվում են որպես շուկայի պահանջարկը, սպառողների վարքագիծը, մրցակցային միջավայրը, ապրանքների և ծառայությունների դիրքավորումը և տնտեսական զարգացման հնարավորությունները գնահատելու կարևոր գործիք։ Ներկայացվում են հետազոտությունների կազմակերպման տեսական հիմքերը, տեղեկատվության առաջնային և երկրորդային աղբյուրները, տվյալների հավաքագրման մեթոդները, հարցումների և դիտարկումների կիրառումը, ինչպես նաև ստացված տեղեկատվության մշակման ու մեկնաբանման սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի շուկայի առանձնահատկություններին, բնակչության սպառողական վարքագծին, տեղական արտադրության և ծառայությունների զարգացման հնարավորություններին, մրցակցության մակարդակին և ձեռնարկությունների մարքեթինգային գործունեության արդյունավետությանը։ Գիրքը ուսումնասիրում է նաև շուկայի հատվածավորման, թիրախային սպառողների բացահայտման, ապրանքային քաղաքականության, գնագոյացման, իրացման և առաջխաղացման վերաբերյալ որոշումների կայացման հարցերը՝ դրանք կապելով մարքեթինգային հետազոտությունների արդյունքների հետ։ Հատուկ կարևորություն է տրվում այնպիսի հետազոտությունների իրականացմանը, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկությունների ռիսկերի նվազեցմանը, սպառողական պահանջարկի ճիշտ գնահատմանը և սահմանափակ ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի տնտեսության մեջ մարքեթինգային գործիքների կիրառման մակարդակի և դրանց կատարելագործման անհրաժեշտության մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, մարքեթինգի մասնագետների, ձեռնարկատերերի, շուկայի վերլուծաբանների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, ուսանողների և տնտեսական հետազոտություններ իրականացնող անձանց համար։

Law

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի միջնադարյան իրավունքի զարգացման և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Ժ-ԺԳ դարերի ընթացքում։ Այս ժամանակաշրջանը հայկական իրավական մտքի և իրավակարգավորման պատմության մեջ կարևոր փուլ է, քանի որ այն ընդգրկում է քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական նշանակալի փոփոխությունների ժամանակաշրջան, երբ հայկական տարբեր իշխանություններում և թագավորություններում ձևավորվում ու կիրառվում էին հասարակական հարաբերությունները կարգավորող բազմաբնույթ իրավական նորմեր։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ներկայացնել միջնադարյան հայկական իրավունքի աղբյուրները, դրա հիմնական ճյուղերն ու ինստիտուտները, ինչպես նաև պարզել դրանց ձևավորման վրա ազդած պատմական և հասարակական գործոնները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է իրավական աղբյուրների ուսումնասիրությունը։ Դրանց թվում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հայկական իրավագիտական երկերը, եկեղեցական կանոնները, աշխարհիկ իշխանությունների իրավական ակտերը, դատական և վարչական պրակտիկային վերաբերող նյութերը, ինչպես նաև ժամանակագրական ու պատմագրական աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները։ Այդ աղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու այն իրավական միջավայրը, որի պայմաններում կարգավորվում էին հասարակության տարբեր շերտերի փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել եկեղեցական և աշխարհիկ իրավունքի փոխհարաբերությանը։ Միջնադարյան հայկական հասարակության մեջ Հայ եկեղեցին կարևոր դեր էր կատարում ոչ միայն հոգևոր, այլև հասարակական և իրավական կյանքում։ Կանոնական իրավունքի նորմերը կարգավորում էին ամուսնության, ընտանիքի, ժառանգության, բարոյական վարքի և եկեղեցական հարաբերությունների մի շարք հարցեր, իսկ աշխարհիկ իրավական կարգավորումները վերաբերում էին սեփականությանը, պարտավորություններին, հանցագործություններին, պատժին և այլ հասարակական հարաբերություններին։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև սեփականության և հողատիրության իրավական հարաբերությունները, քանի որ միջնադարյան հասարակության տնտեսական կառուցվածքում հողը հիմնական հարստություններից էր։ Կարևոր են նաև ժառանգության, պայմանագրային հարաբերությունների, պարտավորությունների և առևտրային գործունեության իրավական կարգավորումները, որոնք արտացոլում են ժամանակաշրջանի տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունները։ Քրեական իրավունքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջնադարյան հասարակության կողմից վտանգավոր համարվող արարքների շրջանակը, դրանց համար նախատեսված պատժատեսակները և պատժի կիրառման սկզբունքները։ Կարող են դիտարկվել նաև դատավարական գործընթացների առանձնահատկությունները, ապացույցների տեսակները, դատարանների իրավասությունը և դատական իշխանության իրականացման ձևերը։ Իրավական համակարգի զարգացման ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս նկատել, որ միջնադարյան հայկական իրավունքը ձևավորվել է ինչպես տեղական իրավական ավանդույթների, այնպես էլ քրիստոնեական, բյուզանդական և տարածաշրջանային իրավական մշակույթների ազդեցության պայմաններում։ Միաժամանակ այն պահպանել է սեփական առանձնահատկությունները և արտահայտել հայկական հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, կրոնական պատկերացումները և տնտեսական հարաբերությունները։ Ժ-ԺԳ դարերի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու իրավական ինստիտուտների զարգացմանը տարբեր քաղաքական պայմաններում և բացահայտելու դրանց շարունակականությունն ու փոփոխությունները։ Աշխատության կարևորությունը նաև այն է, որ միջնադարյան իրավունքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ ժողովրդի պետական, հասարակական և մշակութային պատմության մասին։ Իրավական նորմերը ոչ միայն կարգավորում էին հարաբերությունները, այլև արտացոլում էին տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական արժեքները, իշխանության կառուցվածքը, սոցիալական շերտավորումը և մարդու ու համայնքի փոխհարաբերությունների ընկալումները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Ժ-ԺԳ դարերի հայկական իրավական մշակույթը որպես բազմաշերտ համակարգ, որտեղ փոխկապակցված էին աշխարհիկ և եկեղեցական իրավունքը, ավանդական սովորութային նորմերը և գրավոր իրավական աղբյուրները։ Թեման կարևոր նշանակություն ունի հայ իրավունքի պատմության, միջնադարյան Հայաստանի հասարակական կառուցվածքի և հայկական իրավական մտքի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրման համար։

Philosophy

Բարոյագիտություն. մեթոդներ, տեսություններ և խնդիրներ աշխատությունը բարոյագիտության հիմնարար հարցերին նվիրված ուսումնական և գիտատեսական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է էթիկայի հիմնական մեթոդաբանական մոտեցումները, բարոյական արժեքների ձևավորման տեսությունները և մարդկային վարքի գնահատման փիլիսոփայական հիմքերը, այն ուսումնասիրում է բարու և չարի, պարտքի, պատասխանատվության, ազատ կամքի և բարոյական ընտրության խնդիրները տարբեր փիլիսոփայական դպրոցների տեսանկյունից՝ սկսած դասական էթիկայից մինչև ժամանակակից նորմատիվ և կիրառական էթիկայի մոտեցումներ, միաժամանակ վերլուծում է հասարակական հարաբերություններում բարոյականության դերը, մասնագիտական էթիկայի պահանջները և արժեքային համակարգերի փոփոխությունները ժամանակակից աշխարհում, գիրքը նաև ներկայացնում է կոնկրետ խնդիրների քննարկումներ և վերլուծական օրինակներ, որոնք օգնում են զարգացնել քննադատական մտածողություն և բարոյական դատողությունների հիմնավորվածություն ինչպես ակադեմիական, այնպես էլ գործնական մակարդակներում։