Էլեկտրականություն և մագնիսականություն

Mathematics

Բազմաբնութային նպատակային խմբերով խաղային խնդիրների լուծումների կայունությունը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են օպտիմալ կամ հավասարակշռված ռազմավարություններն արձագանքում սկզբնական պայմանների, պարամետրերի կամ խաղային համակարգի փոքր փոփոխություններին, և նպաստում է որոշելու այն պայմանները, երբ լուծումները մնացյալ են, չնայած արտաքին խանգարումներ կամ բազմամասնական նպատակի առկայությունը։ Նման ուսումնասիրություններում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նպատակային ֆունկցիաների միջեւ հակասությունների և փոխկապակցվածության վերլուծությանը, քանի որ մի քանի նպատակների առկայությունը ստեղծում է կոնֆլիկտային վիճակ, որտեղ փոփոխությունները մեկ նպատակային խմբում կարող են ազդել ընդհանուր լուծման կայունության վրա։ Մեթոդական մակարդակում օգտագործվում են տարբեր մոտեցումներ՝ չորրորդ կարգի խաղային մոդելավորում, բազմաշրջանակային օպտիմիզացիա և նորմավորված պրագմատիկ չափորոշիչներ, որոնք թույլ են տալիս որոշել ռազմավարությունների փոխարինելիությունը, լուծումների խտությունը և զգայունությունը փոփոխվող պարամետրերին։ Կայունության գնահատումը կարևոր է գործնական կիրառությունների համար՝ տնտեսության, ինժեներիայի, համակարգային կառավարման և ռազմավարական պլանավորման ոլորտներում, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս կանխատեսել համակարգի վարքագիծը, ընտրել ռիսկերը նվազեցնող ռազմավարություններ և ապահովել օպտիմալ լուծումների երկարատև պահպանման հնարավորությունը բազմաշրջանակային նպատակների առկայության դեպքում, ինչի արդյունքում ստեղծվում է ավելի վստահելի և կանխատեսելի հիմք որոշումների ընդունման և գործառնական գործընթացների համար։

Other Subjects

Հրատարակությունը 1922 թվականի համար նախատեսված օրացուցային նյութ է, որի հիմնական նպատակը տարվա օրերի, ամսաթվերի և ժամանակագրական հաջորդականության ներկայացումն է։ Օրացույցը ժամանակի կազմակերպման և առօրյա գործունեության պլանավորման գործնական միջոց լինելուց բացի, պատմական նշանակություն ունեցող տպագիր աղբյուր է, որն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական ու գրահրատարակչական ավանդույթները։ Հայկական օրացույցները կարևոր դեր են ունեցել հասարակական, կրթական և հոգևոր կյանքում՝ ծառայելով որպես ամսաթվերի հաշվարկման, տոնական օրերի ու հիշատակի օրերի որոշման և ժամանակի հաշվառման միջոց։ Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1922 թվականի օրացուցային համակարգը և կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել նաև որպես հայ տպագիր ժառանգության նմուշ։ Այն օգտակար սկզբնաղբյուր է հայկական գրքի պատմությամբ, օրացույցների զարգացման, ժամանակագրության և 20-րդ դարասկզբի հայ հրատարակչական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Literature

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Կործանվածը» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական բնույթի պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է մարդու բարոյական անկման և կյանքի կործանման պատճառները՝ կապելով դրանք հասարակական միջավայրի ու նյութական արժեքների գերակայության հետ։ Ստեղծագործության կենտրոնում գտնվում է այն գաղափարը, որ մարդը կարող է աստիճանաբար կորցնել իր արժանապատվությունը, սկզբունքները և մարդկային դեմքը, երբ ենթարկվում է սխալ ընտրությունների, արտաքին ազդեցությունների կամ կեղծ արժեքների։ Շիրվանզադեն այս գործով ընդգծում է, թե ինչպես են սոցիալական անհավասարությունը, շահադիտական հարաբերությունները և հոգևոր արժեքների թուլացումը հանգեցնում անհատի կործանմանը՝ ցույց տալով նաև, որ մարդու անկումը հաճախ սկսվում է ներսից՝ նրա սեփական որոշումներից ու թուլություններից։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է 1990-ական թվականների հայ մամուլի լեզվում նոր բառերի, նոր իմաստների և նոր բառակապակցությունների ձևավորման ու գործածության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Տվյալ ժամանակաշրջանը հայերենի բառապաշարի զարգացման տեսանկյունից առանձնանում է հասարակական, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային համակարգերի արագ փոփոխություններով, որոնք անմիջականորեն արտացոլվել են զանգվածային լրատվության միջոցների լեզվում։ Հետազոտության կենտրոնում նորաբանությունների առաջացման աղբյուրներն են, դրանց կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները, տարածման ուղիները և գրական լեզվի բառապաշարի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Քննվում են հայերենի ներքին բառակազմական հնարավորություններով ստեղծված բառերը, օտար լեզուներից կատարված փոխառությունները, պատճենումները, ինչպես նաև արդեն գոյություն ունեցող բառերի նոր իմաստային կիրառությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն բառապաշարային միավորներին, որոնք կապված են տվյալ ժամանակաշրջանում հասարակական կյանքի նոր երևույթների, պետական և տնտեսական հաստատությունների, շուկայական հարաբերությունների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, զանգվածային հաղորդակցության և մշակութային փոփոխությունների անվանման անհրաժեշտության հետ։ Նորաբանությունները կարող են դասակարգվել ըստ ծագման, բառակազմական կառուցվածքի, իմաստային ոլորտի, գործածության հաճախականության և լեզվում ամրապնդման աստիճանի։ Ուսումնասիրվում է նաև մամուլի դերը նոր բառերի տարածման և հանրայնացման գործընթացում, քանի որ պարբերական մամուլը ոչ միայն արձանագրում է լեզվական փոփոխությունները, այլև ակտիվորեն մասնակցում է նոր բառապաշարի շրջանառության ձևավորմանը։ Կարևորվում է նորմատիվ և գործածական մոտեցումների հարաբերակցությունը՝ պարզելու համար, թե նորաստեղծ կամ փոխառված միավորներից որոնք են աստիճանաբար հաստատվում ընդհանուր գործածության մեջ, իսկ որոնք պահպանվում են որպես որոշակի ժամանակաշրջանին բնորոշ անցողիկ լեզվական երևույթներ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս նաև բացահայտելու մամուլի տարբեր ժանրերի բառապաշարային առանձնահատկությունները և հասարակական փոփոխությունների ու լեզվական նորարարությունների միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը կարևոր նյութ է ներկայացնում ժամանակակից հայերենի բառապաշարի զարգացման պատմության, նորաբանությունների ձևավորման մեխանիզմների և հասարակական փոփոխությունների լեզվական արտացոլման ուսումնասիրման համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի կայունության ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ միջազգային ֆինանսական և բանկային ինտեգրման գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բանկային համակարգի ֆինանսական կայունությունը պայմանավորող հիմնական գործոնները, առևտրային բանկերի գործունեության առանձնահատկությունները, ֆինանսական միջնորդության արդյունավետությունը և միջազգային ֆինանսական միջավայրի հետ փոխկապակցվածության խորացման հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բանկերի կապիտալի բավարարությանը, իրացվելիությանը, ակտիվների որակին, շահութաբերությանը և ռիսկերի կառավարմանը՝ որպես համակարգային կայունության կարևոր բաղադրիչների։ Վերլուծվում են վարկային, արժութային, տոկոսադրույքային, իրացվելիության և այլ ֆինանսական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը առանձին բանկերի և ամբողջ բանկային համակարգի գործունեության վրա։ Միջազգային ինտեգրումը դիտարկվում է որպես նոր ֆինանսական ռեսուրսների, տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի և ծառայությունների զարգացման հնարավորություններ ստեղծող գործընթաց, որը միաժամանակ կարող է մեծացնել արտաքին տնտեսական ու ֆինանսական ցնցումների փոխանցման հավանականությունը։ Այդ տեսանկյունից ուսումնասիրվում են արտասահմանյան կապիտալի մասնակցությունը, միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների հետ համագործակցությունը, միջբանկային կապերի ընդլայնումը և համաշխարհային ֆինանսական շուկաների զարգացումների ազդեցությունը Հայաստանի բանկային հատվածի վրա։ Կարևորվում է բանկային վերահսկողության և կարգավորման համակարգի կատարելագործումը, միջազգային չափանիշների կիրառումը, ռիսկերի վաղ հայտնաբերման մեխանիզմների զարգացումը և ֆինանսական հաստատությունների գործունեության թափանցիկության բարձրացումը։ Քննարկվում են նաև բանկերի մրցունակության, կառավարման արդյունավետության, տեխնոլոգիական արդիականացման և միջազգային բանկային ծառայություններին ինտեգրվելու խնդիրները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել բանկային համակարգի հիմնական ֆինանսական ցուցանիշները և միջազգային փորձը՝ բացահայտելու կայունության ապահովման արդյունավետ մոտեցումները և գնահատելու դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մակրոտնտեսական միջավայրի, դրամավարկային քաղաքականության, փոխարժեքային զարգացումների և տնտեսական ցնցումների հնարավոր ազդեցությանը բանկային համակարգի գործունեության վրա։ Համակարգային կայունության պահպանումը ներկայացվում է որպես ֆինանսական համակարգի նկատմամբ վստահության, տնտեսության վարկավորման շարունակականության և երկրի տնտեսական զարգացման կարևոր նախապայման։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել բանկային գործի, ֆինանսների, միջազգային ֆինանսական հարաբերությունների, ֆինանսական կայունության և բանկային կարգավորման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է որոշ դիֆուզ պարենխիմատոզ բնույթի վահանաձև գեղձի հիվանդությունների դեպքում ուլտրաձայնային ախտորոշման օպտիմալ չափորոշիչների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ախտորոշման ճշգրտությունը և տարբերակիչ ախտորոշման արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են ուլտրաձայնային պատկերավորման հիմնական պարամետրերը՝ հյուսվածքի էխոգենությունը, կառուցվածքային միատարրությունը, ծավալային փոփոխությունները, անոթավորումը և հանգույցային կամ դիֆուզ փոփոխությունների բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ախտորոշիչ չափանիշներին, որոնք թույլ են տալիս տարբերակել աուտոիմուն թիրեոիդիտը, դիֆուզ գեղձային հիպերպլազիան և այլ ոչ հանգույցային ախտաբանությունները՝ հաշվի առնելով կլինիկական և լաբորատոր տվյալների համադրությունը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է ժամանակակից ուլտրաձայնային տեխնոլոգիաների, այդ թվում՝ դոպլեր հետազոտության դերը արյունահոսքի գնահատման և հյուսվածքային փոփոխությունների ավելի մանրամասն վերլուծության մեջ։ Մշակված չափորոշիչները կարող են նպաստել վահանաձև գեղձի հիվանդությունների վաղ հայտնաբերմանը, բուժման արդյունավետ պլանավորմանը և հիվանդների մոնիթորինգի բարելավմանը։