Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1984, Մարտ, թիվ 12)
Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու, որը նպատակ ունի ապահովել տվյալ ոլորտում առկա գիտական և մասնագիտական հրապարակումների ամբողջական և ընթացիկ հաշվառում։ Գրքում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների մենագրություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ և ուսումնասիրություններ, որոնք վերաբերում են հայ մշակույթի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, գրականագիտությանը և մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին։ Տեղեկատուն կազմված է թեմատիկ և ժամանակագրական սկզբունքներով՝ հնարավորություն տալով հեշտությամբ կողմնորոշվել գիտական գրականության հոսքերում և հետևել ոլորտի զարգացման միտումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մատենագիտական տվյալների ճշգրտությանը, աղբյուրների դասակարգման հստակությանը և տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը, ինչը կարևոր է հետազոտողների, գրադարանավարների և ուսանողների համար։ Աշխատությունը ծառայում է որպես օժանդակ գիտական գործիք՝ նպաստելով հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության արդյունավետ կազմակերպմանը և գիտական տեղեկատվության հասանելիության բարձրացմանը։
Updated: 2026-08-21Economics
Տնտեսական բարեփոխումների ռազմավարությունը ԼՂՀ-ում
Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տնտեսական համակարգի վերափոխման և զարգացման ռազմավարական մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում տնտեսական բարեփոխումների նպատակների, առաջնահերթությունների, իրականացման մեխանիզմների և հնարավոր հետևանքների վերլուծությունն է՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով անցումային տնտեսությանը բնորոշ կառուցվածքային խնդիրներին։ Քննվում են սեփականության հարաբերությունների փոփոխությունը, մասնավոր հատվածի ձևավորումը, ձեռնարկատիրական գործունեության խթանումը, շուկայական մեխանիզմների ներդրումը և պետական կառավարման տնտեսական գործառույթների վերափոխումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել արտադրական ներուժի վերականգնման և արդյունավետ օգտագործման, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, ենթակառուցվածքների և ծառայությունների ոլորտների զարգացման խնդիրներին։ Կարևորվում է ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում ներդրումային առաջնահերթությունների ընտրությունը և տնտեսական ծրագրերի փոխկապակցումը երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարկաբյուջետային քաղաքականության, բյուջետային միջոցների կառավարման, զբաղվածության, բնակչության եկամուտների և սոցիալական պաշտպանության խնդիրները՝ տնտեսական բարեփոխումների սոցիալական ազդեցությունը գնահատելու նպատակով։ Առանձին ուղղություն է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերի ուսումնասիրությունը՝ որպես տնտեսական ակտիվության, աշխատատեղերի ստեղծման և տեղական շուկայի զարգացման հնարավոր գործոն։ Կարող են քննվել նաև արտաքին տնտեսական կապերի, առևտրային հարաբերությունների, ներդրումային միջավայրի և տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման հնարավորությունների վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ ուսումնասիրվող տարածքի քաղաքական կարգավիճակը և հակամարտային միջավայրը տնտեսական գործընթացների համար ստեղծել են առանձնահատուկ սահմանափակումներ և անորոշություններ, ուստի տնտեսական ռազմավարության վերլուծությունը պահանջում է տնտեսական գործոնների հետ միասին հաշվի առնել նաև անվտանգության, հաղորդակցության և ինստիտուցիոնալ պայմանները։ Կարևոր է տարբերակել տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական ծրագրային նպատակները դրանց փաստացի իրականացման և հետագա արդյունքների գնահատումից։ Աշխատությունը կարող է ներառել տնտեսական ցուցանիշների, զարգացման ծրագրերի և կառավարման մեխանիզմների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով բարեփոխումների իրականացման ընթացքում առաջացած հիմնական խնդիրները։ Այն արժեքավոր նյութ կարող է հանդիսանալ տվյալ ժամանակաշրջանի Լեռնային Ղարաբաղի տնտեսական պատմության, անցումային տնտեսության, տարածաշրջանային զարգացման և տնտեսական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-09-18Medicine
Анализ эффективности профилактики и лечения заболеваний пародонта у пациентов с различными ортодонтическими конструкциями
Աշխատությունը նվիրված է պարոդոնտալ հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման արդյունավետության վերլուծությանը այն պացիենտների մոտ, որոնք կրում են տարբեր տեսակի օրթոդոնտիկ կառուցվածքներ։ Հեղինակը ուսումնասիրում է օրթոդոնտիկ ապարատների ազդեցությունը բերանի խոռոչի հիգիենայի, պարոդոնտի հյուսվածքների վիճակի և բորբոքային գործընթացների զարգացման վրա՝ ընդգծելով մեխանիկական և միկրոբիոլոգիական գործոնների փոխազդեցությունը։ Գրքում ներկայացվում են կլինիկական դիտարկումների արդյունքներ, որտեղ համեմատվում են ֆիքսված և շարժական օրթոդոնտիկ համակարգերի ազդեցությունները պարոդոնտի առողջության վրա, ինչպես նաև գնահատվում են կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիգիենիկ միջոցառումների, մասնագիտական մաքրման, հակաբակտերիալ թերապիայի և հիվանդների կրթական ծրագրերի դերին բորբոքային բարդությունների նվազեցման գործում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև բուժման տարբեր մոտեցումները՝ ներառյալ տեղային և համակարգային թերապիաները, և դրանց արդյունքները տարբեր կլինիկական դեպքերում։ Աշխատությունը կարևոր է ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների, օրթոդոնտների և կլինիկական հետազոտողների համար՝ նպաստելով օրթոդոնտիկ բուժման ընթացքում պարոդոնտալ առողջության պահպանման արդյունավետ ռազմավարությունների մշակմանը։
Updated: 2026-09-11Literature
Հայերի դատը Փարիզի երդվյալների դատարանում
Պատմավավերագրական և իրավաքաղաքական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված ցեղասպանության հետևանքով ծագած արդարության, պատասխանատվության և միջազգային իրավունքի խնդիրները՝ կենտրոնանալով Փարիզի երդվյալների դատարանում քննված գործերի ու քաղաքական միջավայրի վրա։ Գրքում լուսաբանվում են այն պատմական իրադարձությունները, որոնք ձևավորվեցին Օսմանյան կայսրությունում հայերի զանգվածային կոտորածներից հետո և շարունակվեցին եվրոպական քաղաքական ու իրավական հարթակներում։ Հեղինակը ներկայացնում է հայ ազգային պահանջատիրության գաղափարը, միջազգային հանրության արձագանքը, ինչպես նաև այն իրավական ու բարոյական հարցերը, որոնք բարձրացվում էին հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության շուրջ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում ցեղասպանությունից փրկվածների վկայությունների, դատական փաստաթղթերի, քաղաքական գործիչների ելույթների և մամուլի արձագանքների ուսումնասիրությունը, որոնց միջոցով ընթերցողը պատկերացում է ստանում ժամանակի հասարակական մթնոլորտի և եվրոպական դատաիրավական համակարգի վերաբերմունքի մասին։ Գիրքը ոչ միայն պատմական փաստերի ներկայացում է, այլ նաև փորձ՝ հասկանալու արդարության որոնման, ազգային հիշողության պահպանման և միջազգային իրավական պայքարի նշանակությունը հայ ժողովրդի համար։ Այն արժեքավոր աղբյուր է պատմաբանների, իրավաբանների, քաղաքական գիտությամբ զբաղվողների և Հայոց ցեղասպանության թեմայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-22Law
ԴԱՏԱԿԱՆ ԻՇԽԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Դատական իշխանությունը պետական իշխանության երեք հիմնական ճյուղերից մեկն է, որը իրականացնում է արդարադատությունը և ապահովում օրենքի գերակայությունը պետությունում։ Այն անկախ է օրենսդիր և գործադիր իշխանություններից, ինչը հանդիսանում է իրավական պետության կարևոր սկզբունք և երաշխավորում է արդար դատաքննություն ու մարդու իրավունքների պաշտպանություն։ Դատական իշխանության հիմնական գործառույթը վեճերի լուծումն է՝ քաղաքացիական, քրեական, վարչական և այլ գործերով, ինչպես նաև օրենքների կիրառումը կոնկրետ իրավիճակներում։ Դատարանները նաև վերահսկում են պետական մարմինների գործողությունների օրինականությունը և պաշտպանում քաղաքացիների իրավունքներն ու ազատությունները։ Դատական համակարգը սովորաբար բաղկացած է տարբեր ատյաններից՝ առաջին ատյանի դատարաններ, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններ, ինչպես նաև սահմանադրական դատարան, որը զբաղվում է օրենքների և այլ իրավական ակտերի սահմանադրականության ստուգմամբ։ Դատավորները պետք է լինեն անկախ, անկողմնակալ և ղեկավարվեն միայն օրենքով՝ առանց արտաքին ազդեցության կամ ճնշման։ Դատական իշխանության անկախությունը ապահովվում է սահմանադրական երաշխիքներով, դատավորների նշանակման հատուկ կարգով և նրանց անփոփոխելիության սկզբունքով։
Updated: 2026-09-15Biology
Влияние иммобилизационного и акустического стрессов на некоторые показатели функционального состояния крыс
Աշխատանքը նվիրված է իմոբիլիզացիոն և ակուստիկ սթրեսների ազդեցության ուսումնասիրությանը առնետների օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակը բնութագրող մի շարք ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է սթրեսային գործոնների նկատմամբ կենդանի օրգանիզմի արձագանքի ուսումնասիրությունը և տարբեր բնույթի արտաքին ազդեցությունների պայմաններում ֆիզիոլոգիական համակարգերի գործունեության փոփոխությունների բացահայտումը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ իմոբիլիզացիան և ուժեղ կամ երկարատև ձայնային գրգռումը կարող են օրգանիզմի համար հանդես գալ որպես սթրեսածին գործոններ՝ առաջացնելով նյարդային, հորմոնալ և այլ ֆունկցիոնալ համակարգերի փոխկապակցված արձագանքներ։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր տեսակի սթրեսային ազդեցությունների համեմատական դիտարկման հնարավորությամբ և դրանց հետևանքով առաջացող ֆիզիոլոգիական տեղաշարժերի գնահատմամբ։ Առնետների վրա իրականացվող փորձարարական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերահսկելի պայմաններում հետևել օրգանիզմի արձագանքին, համադրել ելակետային և սթրեսային վիճակների ցուցանիշները և առանձնացնել այն փոփոխությունները, որոնք կարող են բնորոշ լինել տվյալ ազդեցության տեսակին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվող ֆունկցիոնալ ցուցանիշները կարող են արտացոլել օրգանիզմի ընդհանուր վիճակը, հարմարվողական հնարավորությունները և սթրեսային ազդեցությանը պատասխանող կարգավորիչ մեխանիզմների ակտիվությունը։ Հատկապես կարևոր է սթրեսային գործոնների ինտենսիվության, տևողության և բնույթի հետ ֆիզիոլոգիական փոփոխությունների հնարավոր կապերի բացահայտումը։ Նման մոտեցումը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել սթրեսի նկատմամբ կենդանի համակարգի արձագանքի մեխանիզմների մասին և հասկանալ, թե ինչպես կարող են տարբեր արտաքին գրգռիչներ ազդել նույն օրգանիզմի ֆունկցիոնալ հավասարակշռության վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ֆիզիոլոգիայի, կենսաբանության, փորձարարական բժշկության, նյարդաֆիզիոլոգիայի և սթրեսի կենսաբանության ոլորտներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև արժեքավոր է որպես փորձարարական ուսումնասիրություն, որն արտացոլում է կենդանիների մոդելների կիրառմամբ սթրեսային ազդեցությունների ուսումնասիրման մոտեցումները և օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքների գնահատման մեթոդաբանական սկզբունքները։
Updated: 2026-09-20