Բժշկական էթիկա

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Եվրոպական Միության միջև հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և խորացման գործընթացի ուսումնասիրությանը 1992-2013 թվականների ընթացքում։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի անկախացումից հետո Եվրոպական Միության հետ քաղաքական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ կապերի հաստատումն ու դրանց աստիճանական զարգացումն է։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել երկկողմ հարաբերությունների հիմնական փուլերը՝ սկսած դիվանագիտական կապերի ձևավորումից մինչև համագործակցության առավել ընդգրկուն մեխանիզմների ստեղծումը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում Եվրոպական Միության՝ Հարավային Կովկասում իրականացվող քաղաքականությանը, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականության եվրոպական ուղղության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում տնտեսական և տեխնիկական համագործակցությանը, ժողովրդավարական կառավարման, իրավական բարեփոխումների, մարդու իրավունքների պաշտպանության, պետական կառավարման կատարելագործման և քաղաքացիական հասարակության զարգացման ոլորտներում իրականացված ծրագրերին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է 2004 թվականից հետո Հայաստանի ներգրավվածությունը Եվրոպական հարևանության քաղաքականության շրջանակում և դրա արդյունքում համագործակցության նոր ուղղությունների ձևավորումը։ Քննարկվում են նաև Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների զարգացման վրա ազդած տարածաշրջանային և միջազգային գործոնները, այդ թվում՝ Հարավային Կովկասի անվտանգության միջավայրը, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը, Հայաստանի հարաբերությունները հարևան երկրների հետ և եվրոպական կառույցների դերակատարությունը տարածաշրջանային գործընթացներում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 2009 թվականին մեկնարկած Արևելյան գործընկերությանը, որի շրջանակում Հայաստանի և ԵՄ-ի հարաբերությունները ստացան առավել համակարգված բնույթ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի և Եվրոպական Միության միջև բանակցությունների զարգացմանը, ասոցացման համաձայնագրի և Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտու վերաբերյալ քննարկումներին, ինչպես նաև այն քաղաքական և տնտեսական գործոններին, որոնք ազդեցություն ունեցան այդ գործընթացների ընթացքի վրա։ 2013 թվականը հետազոտության համար առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ այդ շրջանում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ուղղության փոփոխությունը նոր փուլ ձևավորեց Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների հետագա զարգացման համար։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս գնահատելու համագործակցության ձեռքբերումները, առկա խնդիրներն ու սահմանափակումները և հասկանալու եվրոպական ուղղության նշանակությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության և սոցիալ-տնտեսական զարգացման տեսանկյունից։ Նյութը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և եվրոպական ինտեգրման մասնագետներին, դիվանագետներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայաստանի արտաքին քաղաքականությամբ և Եվրոպական Միության հետ հարաբերություններով հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Literature

Գրականագիտական, համեմատական և փիլիսոփայագեղագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անհատի ողբերգության հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը Յոհան Վոլֆգանգ Գյոթեի ստեղծագործության մեջ և դրա գաղափարական ու գեղարվեստական արտացոլմանը XX դարի գերմանալեզու հեղինակների երկերում։ Քննության են առնվում Գյոթեի գրական ժառանգության մեջ մարդու ներաշխարհի, անհատական ազատության, հասարակության հետ հակասությունների և գոյության իմաստի որոնման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «Երիտասարդ Վերթերի տառապանքները» և «Ֆաուստ» ստեղծագործություններում անհատի հոգևոր ճգնաժամի, բարոյական ընտրության, ձգտումների ու իրականության անհամապատասխանության գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Վերլուծվում են ողբերգական հերոսի կերպարի ձևավորման սկզբունքները, ներքին հակասությունների դրսևորումները և անհատի ու հասարակության փոխհարաբերությունների փիլիսոփայական հիմքերը։ Քննարկվում են Գյոթեի ստեղծագործական ավանդույթների շարունակականությունն ու վերաիմաստավորումը XX դարի գերմանալեզու գրականության մեջ՝ պատմական, հասարակական և մշակութային փոփոխությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Ֆրանց Կաֆկայի, Թոմաս Մանի, Հերման Հեսսեի և այլ հեղինակների ստեղծագործություններում մարդու օտարման, ինքնության ճգնաժամի, միայնության և հոգևոր որոնումների թեմատիկ ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատի ողբերգության ներկայացման գեղարվեստական միջոցներին, հոգեբանական կերպավորման առանձնահատկություններին, խորհրդանշական պատկերներին և փիլիսոփայական գաղափարների զարգացմանը տարբեր գրական ուղղություններում։ Կարևորվում է գերմանական դասական գրականության և XX դարի գերմանալեզու արձակի միջև գաղափարական ու գեղագիտական կապերի բացահայտումը, ինչպես նաև անհատի գոյաբանական խնդիրների գրական արտահայտության պատմական զարգացումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գերմանական գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, գրականության տեսության, փիլիսոփայության և մշակութաբանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Այս աշխատությունը նվիրված է որոշ հարաբերականորեն ազատ խմբերի էնդոմորֆիզմների կիսախմբերի և ավտոմորֆիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում խմբերի տեսության այն խնդիրներն են, որոնք վերաբերում են տվյալ խմբի ներքին կառուցվածքի և նրա վրա գործող հոմոմորֆիզմների փոխկապակցվածությանը։ Էնդոմորֆիզմների կիսախումբը դիտարկվում է որպես խմբի ինքնահոմոմորֆիզմների բազմություն՝ կազմության գործողության նկատմամբ, իսկ ավտոմորֆիզմները՝ որպես այնպիսի էնդոմորֆիզմներ, որոնք ունեն հակադարձ հոմոմորֆիզմ և պահպանում են խմբի ամբողջ կառուցվածքը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հարաբերականորեն ազատ խմբերի ներկայացումները, գեներացնող տարրերի համակարգերը, սահմանող հարաբերությունները և այն պայմանները, որոնց դեպքում խմբի էնդոմորֆիզմներն ու ավտոմորֆիզմները ձեռք են բերում որոշակի կառուցվածքային հատկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էնդոմորֆիզմների կիսախմբի կառուցվածքի բացահայտմանը, դրա ենթակառուցվածքներին, ինվարիանտներին և ավտոմորֆիզմների խմբի հետ ունեցած կապերին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այն հարցը, թե ինչպես են հարաբերականորեն ազատ խմբի սահմանող հարաբերությունները սահմանափակում հնարավոր ինքնաձևափոխությունները և ինչ պայմաններում կարելի է ամբողջությամբ նկարագրել ավտոմորֆիզմների խումբը։ Աշխատանքում կարող են կիրառվել խմբերի հոմոմորֆիզմների, ազատ արտադրյալների, ներկայացումների, գործակից խմբերի և այլ հանրահաշվական կառուցվածքների ուսումնասիրության մեթոդներ։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել ոչ միայն կոնկրետ դասի խմբերի էնդոմորֆիզմների և ավտոմորֆիզմների նկարագրությանը, այլև ավելի ընդհանուր հանրահաշվական օրինաչափությունների բացահայտմանը։ Թեման ունի տեսական նշանակություն, քանի որ խմբի ինքնաձևափոխությունների ուսումնասիրությունը կարևոր դեր ունի խմբի կառուցվածքի, նրա ինվարիանտների և ներքին սիմետրիաների բացահայտման գործում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել աբստրակտ հանրահաշվի, խմբերի տեսության և ազատ ու հարաբերականորեն ազատ հանրահաշվական կառուցվածքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին և ուսանողներին։

Psychology

Հետազոտության նպատակն է՝ ուսումնասիրել կրտսեր դպրոցականների սոցիալական ընկալման յուրահատկությունները դպրոցական միջավայրում իրականացվող նոր շփումների գործընթացում / Цель работы - исследовать специфические особенности социального восприятия школьников младшего возраста в новой среде общения Հրատ.՝ ՀՀ ԿԳՆ Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան, Երևան, 2009, Սեղմագիր՝ 22 էջ [src=123456789/5139] [dspace.nla.am]Այս աշխատանքը նվիրված է երեխաների միջանձնային ընկալման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը դպրոցական միջավայրին հարմարվելու գործընթացում՝ բացահայտելով այն հոգեբանական և սոցիալական գործոնները, որոնք ազդում են հասակակիցների, ուսուցիչների և շրջապատող մարդկանց վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են երեխաները ընկալում և գնահատում իրենց նոր սոցիալական միջավայրը, ինչ դեր ունեն առաջին տպավորությունները, հաղորդակցական հմտությունները և հուզական արձագանքները միջանձնային հարաբերությունների հաստատման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցական կյանքի սկզբնական փուլում ձևավորվող ընկերական կապերին, խմբային փոխազդեցություններին և սոցիալական ընդունվածության զգացմանը, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն երեխայի հոգեբանական բարեկեցության և ուսումնական գործունեության արդյունավետության համար։ Աշխատությունում վերլուծվում են նաև այն դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ հարմարման ընթացքում՝ կապված ամաչկոտության, անհանգստության, հաղորդակցման սահմանափակումների կամ սոցիալական փորձի պակասի հետ, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման հոգեբանամանկավարժական հնարավորությունները։ Քննարկվում է ընտանիքի, ուսուցչի և դպրոցական միջավայրի ազդեցությունը երեխայի սոցիալական ընկալումների զարգացման վրա՝ ընդգծելով աջակցող և ներառական մթնոլորտի կարևորությունը։ Հետազոտության նպատակն է բացահայտել միջանձնային ընկալման ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը դպրոցական հարմարման հաջողության վրա՝ նպաստելով կրթական և հոգեբանական աջակցության արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների համար ռուսաց լեզվի ուսումնական ձեռնարկի ստեղծման լեզվադիդակտիկական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեսական և մեթոդական սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են մասնագիտական կրթության պայմաններում ռուսաց լեզվի արդյունավետ ուսուցման համար՝ հաշվի առնելով ապագա իրավաբանների մասնագիտական պահանջները, հաղորդակցական կարիքները և լեզվական պատրաստվածության մակարդակը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լեզվի ուսուցման բովանդակության ընտրության, համակարգման և ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև ուսումնական նյութերի կառուցվածքի, առաջադրանքների և վարժությունների մշակման մեթոդական մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական ուղղվածություն ունեցող լեզվական նյութին, իրավաբանական տերմինաբանությանը, պաշտոնական-գործարար և մասնագիտական հաղորդակցության առանձնահատկություններին, ինչպես նաև այն լեզվական հմտություններին, որոնք անհրաժեշտ են իրավական փաստաթղթեր կազմելու, մասնագիտական գրականություն հասկանալու, իրավաբանական թեմաներով բանավոր և գրավոր հաղորդակցություն իրականացնելու համար։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում հաղորդակցական և մասնագիտական-կողմնորոշված ուսուցման համադրումը, որի նպատակն է ուսանողների մոտ ձևավորել ոչ միայն լեզվական գիտելիքներ, այլև դրանք իրական մասնագիտական իրավիճակներում կիրառելու կարողություն։ Աշխատանքը կարող է ներառել ուսումնական ձեռնարկի կառուցվածքային մոդելի մշակման սկզբունքներ, լեզվական և խոսքային վարժությունների համակարգ, տեքստային նյութերի ընտրության չափանիշներ, ինչպես նաև ուսուցման արդյունքների գնահատման և վերահսկման մեթոդներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ուսանողների մասնագիտական բառապաշարի հարստացմանը, քերականական և շարահյուսական հմտությունների զարգացմանը, գրավոր խոսքի կատարելագործմանը և մասնագիտական հաղորդակցության մշակույթի ձևավորմանը։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են նպաստել այնպիսի ուսումնական ձեռնարկի ստեղծմանը, որը միաժամանակ կհամապատասխանի լեզվի ուսուցման ժամանակակից պահանջներին և իրավաբանական կրթության մասնագիտական առանձնահատկություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի դասավանդողներին, լեզվաբաններին, մեթոդիստներին, բուհերի դասախոսներին, ինչպես նաև իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների լեզվական և մասնագիտական պատրաստվածությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Literature

Յ. Պոյաճյանի ստեղծագործության վերնագիրը հուշում է արկածային և դրամատիկ պատմությունների շարքի մասին, որի գործողությունների աշխարհագրական միջավայրը կապված է Հնդկաստանի հետ, իսկ հիմնական թեմատիկ առանցքը՝ մերժված սիրո հետևանքով առաջացած վրեժխնդրությունը։ Ստեղծագործության մեջ սիրային հարաբերությունները ներկայացվում են ոչ միայն որպես անձնական զգացմունքների և փոխադարձ կապվածության դրսևորում, այլև որպես իրադարձությունների զարգացման վրա ազդող հանգամանք, որը կարող է հանգեցնել հակամարտությունների, հիասթափության և բախումների։ Չորս վրեժխնդրությունների հիշատակումը ենթադրում է փոխկապակցված կամ առանձին դրամատիկ դեպքերի հաջորդականություն, որոնց միջոցով բացահայտվում են մարդկային կրքերի, վիրավորված ինքնասիրության և վրեժի կործանարար հետևանքների տարբեր դրսևորումներ։ Հնդկաստանի միջավայրը ստեղծագործությանը հաղորդում է հեռավոր և խորհրդավոր աշխարհի գեղարվեստական երանգ՝ այն կապելով 19-րդ դարի արկածային արձակին բնորոշ էկզոտիկ միջավայրերի և անսովոր իրադարձությունների պատկերման ավանդույթի հետ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ թարգմանական և ինքնուրույն գեղարվեստական արձակի, սիրային ու արկածային գրականության թեմատիկ առանձնահատկությունների և 19-րդ դարի հայ ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։