More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Technology

    Высокотемпературные сверхпроводящие полимер-керамические нанокомпозиты, синтез и свойства

    Աշխատությունը նվիրված է բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդական հատկություններով օժտված պոլիմեր–կերամիկական նանոկոմպոզիտների ստացման գիտական սկզբունքների և դրանց կառուցվածքային, էլեկտրական, մագնիսական, ջերմային ու մեխանիկական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պոլիմերային մատրիցի և գերհաղորդիչ կերամիկական նանոմասնիկների համատեղմամբ այնպիսի բազմաբաղադրիչ նյութերի ձևավորումն է, որոնցում հնարավոր է համադրել կերամիկական գերհաղորդիչների ֆունկցիոնալ հատկությունները և պոլիմերներին բնորոշ տեխնոլոգիական առավելությունները։ Ուսումնասիրվում է բաղադրիչների կառուցվածքի, մասնիկների չափերի, դրանց տարածական բաշխման և միջֆազային փոխազդեցությունների ազդեցությունը վերջնական կոմպոզիտի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կերամիկական նանոմասնիկների համասեռ բաշխման խնդրին, քանի որ դրանց կուտակումները կամ ոչ բավարար փոխկապակցվածությունը կարող են էական ազդեցություն ունենալ նյութի էլեկտրահաղորդական և մեխանիկական բնութագրերի վրա։ Քննվում է նաև հաղորդիչ ուղիների ձևավորման երևույթը և գերհաղորդիչ մասնիկների կոնցենտրացիայի ազդեցությունը կոմպոզիտում շարունակական էլեկտրական կապերի առաջացման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գերհաղորդիչ վիճակի հիմնական բնութագրերի գնահատումը, այդ թվում՝ նյութի էլեկտրական դիմադրության փոփոխությունը ջերմաստիճանից կախված, գերհաղորդիչ անցման առանձնահատկությունները և մագնիսական արձագանքը։ Կարևորվում է նանոկոմպոզիտի կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը՝ պարզելու համար, թե պոլիմերային և կերամիկական փուլերի հարաբերակցությունն ինչպես է անդրադառնում նյութի ֆունկցիոնալ վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև ջերմային կայունությունը, մեխանիկական ամրությունը, ճկունությունը և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականությունը, քանի որ կոմպոզիտային մոտեցման կարևոր նպատակներից մեկը փխրուն կերամիկական նյութերի որոշ տեխնոլոգիական սահմանափակումների մեղմումն է։ Կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական բնութագրման միջոցով հնարավոր է գնահատել փուլային կազմը, մակերևույթի և ներքին կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների միջև ձևավորվող սահմանային շերտերը։ Առանձին նշանակություն ունի նանոմաշտաբային կառուցվածքի ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ մասնիկների չափերի նվազեցումը մեծացնում է միջֆազային մակերևույթի դերը և կարող է փոփոխել նյութի ընդհանուր ֆիզիկական հատկությունները։ Նման նյութերը գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում գերհաղորդականության, նանոտեխնոլոգիաների և ֆունկցիոնալ կոմպոզիտների զարգացման տեսանկյունից՝ հատկապես այն համակարգերի համար, որտեղ կարևոր է էլեկտրական և մագնիսական առանձնահատկությունների համադրումը մշակելիության ու կառուցվածքային ճկունության հետ։ Աշխատությունը նպաստում է գերհաղորդիչ նանոկոմպոզիտների ձևավորման օրինաչափությունների և դրանց հատկությունների նպատակային կառավարման վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։

    Updated: 2026-09-22
    Высокотемпературные сверхпроводящие полимер-керамические нанокомпозиты, синтез и свойства
    Online

    Technology

    Կարճաչափ մակարոնեղենի արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործում նոր բաղադրագրերի և չորացման ռեժիմների մշակումով

    Աշխատությունը նվիրված է կարճաչափ մակարոնեղենի արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործմանը՝ նոր բաղադրագրերի մշակման և չորացման օպտիմալ ռեժիմների ընտրության միջոցով։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն տեխնոլոգիական և բաղադրական գործոնները, որոնք կարող են նպաստել մակարոնեղենի որակական ցուցանիշների, արտադրական արդյունավետության և պահպանման կայունության բարելավմանը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում հումքի ընտրությանը և դրա հատկություններին, բաղադրիչների հարաբերակցությանը, խմորի ձևավորման ու մշակման գործընթացներին, ինչպես նաև կարճաչափ արտադրատեսակների ձևավորման առանձնահատկություններին։ Առանձին կարևորություն ունի չորացման գործընթացի ուսումնասիրությունը, քանի որ ջերմաստիճանի, խոնավության, օդի շարժի և գործընթացի տևողության ճիշտ համադրությունը կարող է էապես ազդել պատրաստի արտադրանքի կառուցվածքի, խոնավության պարունակության, ամրության, եփման հատկությունների և արտաքին տեսքի վրա։ Նոր բաղադրագրերի կիրառումը դիտարկվում է նաև արտադրանքի սննդային և տեխնոլոգիական արժեքի բարձրացման տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով բաղադրիչների փոխազդեցությունը և դրանց ազդեցությունը պատրաստի արտադրանքի հատկությունների վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել մակարոնեղենի ֆիզիկաքիմիական, օրգանոլեպտիկ և տեխնոլոգիական ցուցանիշները, ինչը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր բաղադրագրեր և չորացման պայմաններ ու առանձնացնել առավել արդյունավետ համակցությունները։ Աշխատանքը համադրում է սննդի քիմիայի, սննդային տեխնոլոգիայի և արտադրական գործընթացների կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ավելի արդյունավետ և վերահսկելի արտադրական տեխնոլոգիա։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ մակարոնեղենի արտադրության ձեռնարկությունների համար՝ նպաստելով արտադրանքի որակի կայունացմանը, տեխնոլոգիական կորուստների նվազեցմանը և նոր տեսականու ստեղծմանը։

    Updated: 2026-09-11
    Կարճաչափ մակարոնեղենի արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործում նոր բաղադրագրերի և չորացման ռեժիմների մշակումով
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր օտար լեզուներով : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Փետրվար, թիվ 2)

    Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

    Updated: 2026-08-21
    Նոր գրքեր օտար լեզուներով : Ինֆորմացիոն ցանկ (1983, Փետրվար, թիվ 2)
    Online

    Informatics

    Adobe Photoshop CS6

    Այս նյութը ներկայացնում է Adobe Photoshop CS6 գրաֆիկական խմբագրման ծրագրի հիմնական հնարավորություններն ու աշխատանքի սկզբունքները՝ ընդգծելով դրա կիրառությունը պատկերների մշակման, դիզայնի և թվային արվեստի ոլորտներում։ Գրքում կամ ձեռնարկում բացատրվում են ծրագրի ինտերֆեյսը, գործիքների վահանակի կառուցվածքը, շերտերի (layers) հետ աշխատանքը, ընտրության և դիմակավորման մեթոդները, ինչպես նաև գունային ուղղման և ռետուշի հիմնական տեխնիկաները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ֆիլտրերի կիրառությանը, տեքստի և կոմպոզիցիայի ստեղծմանը, ինչպես նաև ֆայլերի պահպանման և տարբեր ձևաչափերով արտահանման գործընթացներին։ Նյութը կառուցված է գործնական մոտեցմամբ՝ քայլ առ քայլ օրինակներով, որոնք օգնում են սկսնակներին արագ յուրացնել ծրագրի հիմնական գործիքները և զարգացնել դիզայնի հմտությունները։ Այս ձեռնարկը օգտակար է ինչպես սկսնակ օգտատերերի, այնպես էլ գրաֆիկական դիզայնով զբաղվողների համար՝ ապահովելով ամուր հիմք Photoshop CS6-ի արդյունավետ օգտագործման համար։

    Updated: 2026-09-17
    Adobe Photoshop CS6
    Online

    Economics

    Լոգիստիկայի զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ արդյունաբերությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական համակարգում լոգիստիկ գործընթացների ձևավորման, կազմակերպման և զարգացման տնտեսական ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում արդյունաբերական ձեռնարկությունների նյութական, տեղեկատվական և ֆինանսական հոսքերի արդյունավետ կառավարման հարցերն են՝ սկսած հումքի ու նյութերի ձեռքբերումից մինչև արտադրանքի արտադրություն, պահեստավորում, տեղափոխում և վերջնական սպառողին մատակարարում։ Քննվում է լոգիստիկայի նշանակությունը արտադրական ծախսերի նվազեցման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, մատակարարման ժամկետների օպտիմալացման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մատակարարման շղթաների կազմակերպմանը, մատակարարների ընտրության ու համագործակցության խնդիրներին, պաշարների կառավարմանը, պահեստային տնտեսությանը, բեռնափոխադրումներին և արտադրական գործընթացների փոխհամաձայնեցմանը։ Ուսումնասիրվում են արդյունաբերական լոգիստիկայի զարգացման վրա ազդող ենթակառուցվածքային, տեխնոլոգիական, կազմակերպական և տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև տրանսպորտային համակարգի և արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայաստանի աշխարհագրական և տրանսպորտային առանձնահատկությունների ազդեցության ընդհանուր գնահատումը՝ միջազգային մատակարարման շղթաներին արդյունաբերական կազմակերպությունների ինտեգրման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև լոգիստիկ ծախսերի կառուցվածքը, դրանց գնահատման և կառավարման մոտեցումները, արտադրական ու պահեստային պաշարների հավասարակշռման խնդիրները և մատակարարման հնարավոր խափանումների հետ կապված ռիսկերը։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի, թվային կառավարման գործիքների և ավտոմատացված հաշվառման կիրառման նշանակությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել ապրանքանյութական հոսքերի վերահսկելիությունը և որոշումների ընդունման արդյունավետությունը։ Լոգիստիկ համակարգի զարգացումը դիտարկվում է նաև արդյունաբերական ձեռնարկությունների ռազմավարական կառավարման բաղադրիչ՝ կապված արտադրական պլանավորման, արտահանման հնարավորությունների և շուկայական փոփոխություններին արագ արձագանքելու կարողության հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լոգիստիկայի, արդյունաբերության տնտեսագիտության և կառավարման մոտեցումները՝ բացահայտելով արդյունաբերական ձեռնարկությունների մատակարարման շղթաների արդյունավետության բարձրացման հիմնական խնդիրներն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները։

    Updated: 2026-09-22
    Լոգիստիկայի զարգացման հիմնախնդիրները ՀՀ արդյունաբերությունում
    Online

    Pedagogy

    Տնտեսագիտական դաստիարակության մեթոդիկան ավագ դպրոցում

    Այս աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում տնտեսագիտական դաստիարակության կազմակերպման մեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը և արդյունավետ կրթական մոտեցումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպիսի բովանդակությամբ, մեթոդներով և մանկավարժական միջոցներով կարելի է ավագ դպրոցականների շրջանում ձևավորել տնտեսագիտական մտածողություն, ֆինանսական գրագիտություն, պատասխանատու տնտեսական վարքագիծ և առօրյա կյանքում հիմնավորված որոշումներ կայացնելու կարողություն։ Աշխատության շրջանակում տնտեսագիտական դաստիարակությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տնտեսական գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես սովորողների անձնային և սոցիալական զարգացման կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրվում են այնպիսի թեմաների ուսուցման և յուրացման մեթոդական առանձնահատկությունները, ինչպիսիք են փողի և եկամուտների կառավարումը, խնայողությունը, սպառումը, բյուջեի պլանավորումը, աշխատանքը, ձեռնարկատիրությունը, արտադրությունը, շուկան և տնտեսական պատասխանատվությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման կազմակերպմանը, որպեսզի տնտեսական հասկացությունները ներկայացվեն հասկանալի, գործնական և առօրյա կյանքի հետ անմիջականորեն կապված ձևով։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ակտիվ և փոխներգործուն ուսուցման մեթոդներ, գործնական առաջադրանքներ, իրավիճակային խնդիրներ, քննարկումներ, խաղային և նախագծային աշխատանքներ, որոնց միջոցով սովորողները ոչ միայն ձեռք են բերում տեսական գիտելիքներ, այլև սովորում են կիրառել դրանք իրական կամ մոդելավորված իրավիճակներում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սովորողների ինքնուրույնության, նախաձեռնողականության, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և տնտեսական ընտրությունների հետևանքները գնահատելու կարողությունների զարգացմանը։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է ուսուցչի դերին՝ որպես սովորողների տնտեսական մտածողության ձևավորման կազմակերպչի և ուղղորդողի, ինչպես նաև դպրոցական կրթության բովանդակության մեջ տնտեսագիտական թեմաների արդյունավետ ներառման հնարավորություններին։ Աշխատության մեթոդական մոտեցումները կարող են նպաստել սովորողների մոտ ոչ միայն տնտեսական գիտելիքների, այլև ֆինանսական և սոցիալական պատասխանատվության ձևավորմանը։ Տնտեսագիտական դաստիարակության ճիշտ կազմակերպումը կարող է օգնել պատանիներին ավելի գիտակցված կողմնորոշվել անձնական և հասարակական տնտեսական հարաբերություններում, գնահատել տարբեր ընտրությունների հետևանքները և պատրաստվել ինքնուրույն կյանքի ու մասնագիտական գործունեության պահանջներին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ավագ դպրոցի ուսուցիչներին, մանկավարժներին, կրթության կազմակերպիչներին, մեթոդիստներին, մանկավարժական բուհերի դասախոսներին, հետազոտողներին և ապագա ուսուցիչներին։

    Updated: 2026-09-04
    Տնտեսագիտական դաստիարակության մեթոդիկան ավագ դպրոցում