Է-ԺԲ դարերի հայոց տոմարի մեկնությունները (պատմա-աղբյուրագիտական ուսումնասիրություն)

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է ամբլիոպիայով երեխաների պլեոպտիկ բուժման արդյունավետության գնահատման և դրա ճշգրտման հարցերին՝ էլեկտրաֆիզիոլոգիական հետազոտությունների կիրառմամբ։ Գրքում քննարկվում են ամբլիոպիայի պաթոգենեզի առանձնահատկությունները, տեսողական համակարգի զարգացման խանգարումների մեխանիզմները և այն գործոնները, որոնք ազդում են տեսողության նվազման աստիճանի վրա մանկական տարիքում։ Հեղինակը ներկայացնում է պլեոպտիկ բուժման հիմնական մոտեցումները՝ ուղղված տեսողական ֆունկցիաների խթանմանը և տեսողական ընկալման բարելավմանը, ինչպես նաև դրանց կլինիկական կիրառման արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էլեկտրաֆիզիոլոգիական հետազոտությունների դերին՝ այդ թվում տեսողական հրահրված պոտենցիալների, էլեկտրառետինոգրաֆիայի և այլ օբյեկտիվ մեթոդների կիրառմանը, որոնք թույլ են տալիս գնահատել տեսողական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակը և վերահսկել բուժման ընթացքը։ Աշխատությունում վերլուծվում են նաև բուժման արդյունքների դինամիկան, անհատական մոտեցման անհրաժեշտությունը և թերապևտիկ սխեմաների ճշգրտման հնարավորությունները՝ կախված հիվանդության ծանրությունից և երեխայի տարիքից։ Նյութը հիմնված է կլինիկական հետազոտությունների, փորձարարական տվյալների և բժշկական պրակտիկայի վրա՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել ամբլիոպիայի բուժման արդյունավետությունը և բարելավել մանկական ակնաբուժական օգնության որակը։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Եվրոպական միության Արևելյան գործընկերության նախաձեռնության շուրջ համաեվրոպական խորհրդարանական կուսակցությունների և քաղաքական խմբերի ձևավորած քաղաքական խոսույթի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գաղափարները, փաստարկները, քաղաքական հասկացություններն ու մեկնաբանման շրջանակներն են, որոնց միջոցով եվրոպական կուսակցական դերակատարները ներկայացրել և քննարկել են նախաձեռնության նպատակները, զարգացման ուղղությունները և ԵՄ-ի արևելյան հարևանների հետ հարաբերությունները։ Քննվում է խորհրդարանական դիսկուրսի կառուցվածքը՝ ուշադրություն դարձնելով քաղաքական հայտարարություններին, բանավեճերին, ծրագրային փաստաթղթերին, բանաձևերին և այլ հրապարակային նյութերին, որոնց միջոցով արտահայտվել են տարբեր քաղաքական դիրքորոշումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր գաղափարական ուղղություններ ներկայացնող քաղաքական ուժերն ինչպիսի նշանակություն են վերագրել ժողովրդավարությանը, իրավունքի գերակայությանը, տնտեսական համագործակցությանը, տարածաշրջանային կայունությանը, քաղաքական բարեփոխումներին և եվրոպական ինտեգրման տարբեր ձևերին։ Ուսումնասիրվում են տարբեր կուսակցական խմբերի խոսույթներում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ առանց դրանց քաղաքական գնահատման կամ որևէ մոտեցման առավելություն վերագրելու։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քաղաքական լեզվի և բառապաշարի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե ինչպես են որոշ հասկացություններ օգտագործվել նախաձեռնության նպատակների, գործընկեր երկրների և Եվրոպական միության արտաքին քաղաքական դերակատարության վերաբերյալ պատկերացումներ ձևավորելու համար։ Դիտարկվում է նաև քաղաքական դիսկուրսի փոփոխականությունը տարբեր ժամանակահատվածներում՝ միջազգային և տարածաշրջանային զարգացումների, ԵՄ ներքին քաղաքական քննարկումների և գործընկեր երկրների հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել քաղաքական դիսկուրսի վերլուծության, համեմատական քաղաքականագիտության և եվրոպական ուսումնասիրությունների մեթոդները՝ խորհրդարանական կուսակցությունների հաղորդակցական ռազմավարություններն ու գաղափարական առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե եվրոպական խորհրդարանական քաղաքական միջավայրում ինչպես են ձևավորվել Արևելյան գործընկերության վերաբերյալ տարբեր պատկերացումները և ինչպես են կուսակցական ու գաղափարական տարբերությունները դրսևորվել ԵՄ արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ հանրային ու խորհրդարանական քննարկումներում։

Other Subjects

Բուսասանիտարիայի հիմունքներ աշխատությունը ուսումնական և կիրառական բնույթի մասնագիտական ձեռնարկ է, որը նվիրված է բուսասանիտարիայի հիմնարար սկզբունքներին՝ ընդգրկելով մշակաբույսերի հիվանդությունների, վնասատուների և մոլախոտերի կանխարգելման ու վերահսկման գիտական հիմքերը։ Հեղինակներ Ա. Ջ. Տեր-Գրիգորյանը և Ա. Շ. Մելիքյանը գրքում ներկայացնում են բուսասանիտարական համակարգի հիմնական խնդիրները՝ գյուղատնտեսական մշակաբույսերի առողջության պահպանման կազմակերպումը, ախտածին օրգանիզմների տարածման կանխումը և արտադրանքի որակի ապահովումը։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է բույսերի հիվանդությունների առաջացման պատճառները՝ սնկային, բակտերիալ և վիրուսային հարուցիչներ, ինչպես նաև վնասատու միջատների և մոլախոտերի կենսաբանական առանձնահատկությունները, դրանց զարգացման պայմաններն ու տարածման մեխանիզմները։ Գրքում ընդգրկված են նաև բուսասանիտարական վերահսկման մեթոդները՝ կանխարգելիչ, ագրոտեխնիկական, կենսաբանական և քիմիական միջոցառումների համակարգված կիրառմամբ՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վնասը և ապահովել կայուն արտադրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոնիթորինգի և կանխատեսման մեթոդներին, կարանտինային միջոցառումներին, ինչպես նաև ինտեգրված բույսերի պաշտպանության սկզբունքներին, որոնք համադրում են տարբեր մոտեցումներ էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բույսերի պաշտպանության մասնագետների և հետազոտողների համար, ովքեր ցանկանում են ձեռք բերել համակարգված գիտելիքներ բուսասանիտարիայի ոլորտում և կիրառել դրանք գործնական գյուղատնտեսությունում։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է գիտական հետազոտությունների և տեխնոլոգիական մշակումների արդյունքները տնտեսական շրջանառության մեջ ներգրավելու, դրանց շուկայական կիրառությունը զարգացնելու և նորարարական գործունեության արդյունավետությունը բարձրացնելու հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում գիտական գաղափարից և հետազոտական արդյունքից մինչև կիրառելի տեխնոլոգիա, նոր արտադրանք կամ ծառայություն անցնելու գործընթացն է՝ դիտարկելով դրա տնտեսական, կազմակերպական, իրավական և կառավարչական բաղադրիչները։ Քննվում են գիտահետազոտական կազմակերպությունների, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների, նորարարական ձեռնարկությունների, ներդրողների և մասնավոր հատվածի միջև համագործակցության հնարավոր ձևերը, ինչպես նաև գիտության և տնտեսության միջև արդյունավետ կապերի ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մտավոր սեփականության պաշտպանության, գիտատեխնիկական արդյունքների տնտեսական արժեքի գնահատման, տեխնոլոգիաների փոխանցման և լիցենզավորման ընդհանուր խնդիրներին։ Դիտարկվում են նաև նորարարական նախագծերի ֆինանսավորման աղբյուրները, ներդրումային ռիսկերը, շուկայի պահանջարկի գնահատումը և գիտատար արտադրանքի մրցունակության ձևավորման գործոնները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գիտատեխնոլոգիական մշակումների առևտրայնացման ենթակառուցվածքների ուսումնասիրությունը՝ տեխնոլոգիաների փոխանցման կենտրոնների, բիզնես ինկուբատորների, տեխնոլոգիական կենտրոնների և գիտություն–բիզնես համագործակցության այլ մեխանիզմների տեսանկյունից։ Վերլուծվում են այն հնարավոր խոչընդոտները, որոնք կարող են առաջանալ հետազոտական արդյունքների գործնական կիրառության ճանապարհին՝ ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակությունից և կառավարման փորձի պակասից մինչև շուկայի հետ կապերի և առևտրայնացման համապատասխան մեխանիզմների զարգացման անհրաժեշտություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև պետական քաղաքականության և իրավական միջավայրի դերին՝ նորարարական ձեռնարկատիրության, հետազոտությունների կիրառական ուղղվածության և մասնավոր ներդրումների խթանման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել Հայաստանի փորձի ուսումնասիրությունը և միջազգային կիրառվող մոտեցումների համեմատական վերլուծությունը՝ տեղական պայմաններին համապատասխան զարգացման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նորարարությունների տնտեսագիտության, տեխնոլոգիական կառավարման, ձեռնարկատիրության և մտավոր սեփականության ոլորտների մոտեցումները՝ գիտական ներուժի և տնտեսական զարգացման միջև առավել արդյունավետ փոխկապակցվածության ձևավորման հնարավորությունները ուսումնասիրելու նպատակով։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում կենսաբանության դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով ուսումնական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման, սովորողների գիտելիքների խորացման և նրանց հետազոտական ու գործնական կարողությունների զարգացման խնդիրները։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ կենսաբանության ուսուցումը պետք է դուրս գա միայն տեսական գիտելիքների փոխանցման շրջանակից և նպաստի սովորողների գիտական մտածողության, բնագիտական աշխարհայացքի, վերլուծական կարողությունների և ինքնուրույն աշխատանքի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ կարող է հատկացվել կենսաբանական հասկացությունների և օրինաչափությունների արդյունավետ ներկայացմանը, դասի կառուցվածքի կատարելագործմանը, ուսուցման ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը և սովորողների ակտիվ ներգրավվածության ապահովմանը։ Հատուկ ուշադրության են արժանի խնդրահարույց ուսուցումը, հետազոտական և նախագծային աշխատանքները, քննարկումները, խմբային և անհատական առաջադրանքները, ինչպես նաև տեսական նյութը գործնական գործունեության հետ կապելու մեթոդները։ Ավագ դպրոցում կենսաբանության դասավանդման առանձնահատկությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այս փուլում սովորողները պետք է ոչ միայն յուրացնեն առարկայական գիտելիքներ, այլև կարողանան դրանք կիրառել կենսաբանական երևույթների բացատրության, տվյալների վերլուծության և գիտական խնդիրների լուծման ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ լաբորատոր և գործնական պարապմունքների դերի բարձրացմանը, դիտարկումների և փորձերի կազմակերպմանը, ուսումնական նյութի տեսողական ներկայացմանը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ Թվային ռեսուրսների և մուլտիմեդիա գործիքների նպատակային օգտագործումը կարող է կենսաբանության դասերը դարձնել ավելի պատկերավոր, ինտերակտիվ և հասանելի՝ հատկապես այն թեմաների դեպքում, որոնք դժվար է ներկայացնել միայն դասագրքային նյութի միջոցով։ Կարևոր ուղղություն է նաև սովորողների գիտելիքների և կարողությունների գնահատման համակարգի կատարելագործումը։ Աշխատանքի տրամաբանության շրջանակում գնահատումը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես վերջնական արդյունքի չափման միջոց, այլև որպես ուսուցման ընթացքը կարգավորող գործիք, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտել սովորողների դժվարությունները և համապատասխանեցնել հետագա մանկավարժական աշխատանքը նրանց կարիքներին։ Առանձին նշանակություն ունի սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ տարբեր աշակերտներ կարող են ունենալ տարբեր հետաքրքրություններ, պատրաստվածության մակարդակ և ուսուցման նախընտրելի եղանակներ։ Աշխատության գործնական արժեքը հատկապես կարևոր է կենսաբանության ուսուցիչների համար, քանի որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել դասերի պլանավորման, ուսումնական առաջադրանքների մշակման, գործնական աշխատանքների կազմակերպման և սովորողների ճանաչողական ակտիվության բարձրացման ժամանակ։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և բնագիտական կրթության կազմակերպիչների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կենսաբանության դասավանդման կատարելագործումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված գործընթաց, որը ներառում է ուսուցման բովանդակության, մեթոդների, միջոցների, գնահատման ձևերի և ուսուցչի ու սովորողի փոխգործակցության զարգացում՝ նպատակ ունենալով ավագ դպրոցում ձևավորել ավելի արդյունավետ, գիտականորեն հիմնավորված և սովորողակենտրոն կենսաբանական կրթություն։