ԻՆՖՈՐՄԱՏԻԿԱՅԻ ՀԻՄՈՒՆՔՆԵՐ

Geography

Աշխատությունը նվիրված է վինիլացետատի և պոլիվինիլացետատային պլաստմասսաների արտադրության ընթացքում առաջացող թափոնների վերամշակման և օգտահանման նոր տեխնոլոգիական մոտեցումների մշակմանը։ Քննության են առնվում համապատասխան արտադրական թափոնների կազմը, ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, առաջացման աղբյուրները և շրջակա միջավայրի վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թափոններում պարունակվող արժեքավոր օրգանական բաղադրիչների առանձնացման, վերականգնման և կրկնակի օգտագործման հնարավորություններին՝ նյութական ռեսուրսների կորուստները նվազեցնելու նպատակով։ Վերլուծվում են թափոնների ֆիզիկական, քիմիական և ֆիզիկաքիմիական մշակման տարբեր եղանակներ, դրանց տեխնոլոգիական արդյունավետությունը և արտադրական պայմաններում կիրառման հնարավորությունները։ Քննարկվում են վերամշակման գործընթացների հիմնական պարամետրերի ընտրությունը, նյութական հոսքերի կազմակերպումը, երկրորդային հումքի ստացման և այն հետագա արտադրական գործընթացներում օգտագործելու հնարավորությունները։ Կարևորվում է այնպիսի տեխնոլոգիական լուծումների մշակումը, որոնք հնարավորություն կտան միաժամանակ նվազեցնել թափոնների քանակը, բարձրացնել հումքի օգտագործման արդյունավետությունը և սահմանափակել արտադրության բնապահպանական ազդեցությունը։ Դիտարկվում են նաև չվերամշակվող մնացորդների անվտանգ օգտահանման մոտեցումները և արտադրական գործընթացներում փակ կամ շրջանառու նյութական հոսքերի ձևավորման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում առաջարկվող մեթոդների տեխնիկական, տնտեսական և բնապահպանական արդյունավետության գնահատմանը, ինչպես նաև դրանց արդյունաբերական ներդրման նպատակահարմարությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել քիմիական արտադրությունների ռեսուրսախնայողության բարձրացմանը, երկրորդային հումքի օգտագործման ընդլայնմանը և արդյունաբերական թափոնների կառավարման տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քիմիական տեխնոլոգիայի, պոլիմերային նյութերի արտադրության, արդյունաբերական էկոլոգիայի և թափոնների կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Geography

Մանկավարժական, աշխարհագրական և կրթության մեթոդաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում դպրոցական աշխարհագրության բովանդակության կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հանրակրթական կրթակարգի և ժամանակակից կրթական պահանջների համատեքստում։ Քննության են առնվում աշխարհագրության՝ որպես հանրակրթական առարկայի նպատակները, կրթական նշանակությունը, ուսումնական բովանդակության ձևավորման սկզբունքները և սովորողների աշխարհագրական մտածողության զարգացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դպրոցական աշխարհագրության ծրագրերի կառուցվածքին, թեմատիկ բաժինների հաջորդականությանը, բնական և հասարակական աշխարհագրության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև Հայաստանի աշխարհագրության ուսուցման առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են ուսումնական նյութի գիտական ճշգրտության, արդիականության, մատչելիության, տարիքային համապատասխանության և միջառարկայական կապերի ապահովման հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են բնապահպանական կրթության, կայուն զարգացման, բնակչության և տնտեսության տարածքային կազմակերպման, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի ու քարտեզագրական հմտությունների ներառման հնարավորությունները դպրոցական դասընթացներում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դասագրքերի և ուսումնական ծրագրերի համեմատական վերլուծության, ուսուցման արդյունքների գնահատման, գործնական առաջադրանքների և հետազոտական աշխատանքների կազմակերպման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում աշխարհագրության դասավանդման ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը, սովորողների տարածական մտածողության, վերլուծական կարողությունների և բնապահպանական պատասխանատվության զարգացմանը նպաստող կրթական լուծումներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության ուսուցիչներին, կրթական ծրագրեր մշակողներին, մանկավարժներին, աշխարհագրական կրթության մեթոդաբանության մասնագետներին և Հայաստանի հանրակրթական համակարգի զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Mathematics

Գիտական աշխատությունը նվիրված է զրոյաչափ քվանտային կառուցվածքների էլեկտրադինամիկական և օպտիկական հատկությունների տեսական ու կիրառական ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով նանոֆիզիկայի, քվանտային մեխանիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և ժամանակակից օպտոէլեկտրոնիկայի կարևորագույն հիմնախնդիրները։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը կապված է նանոմետրական չափեր ունեցող համակարգերում լիցքակիրների վարքագծի, էլեկտրամագնիսական դաշտերի հետ դրանց փոխազդեցության, էներգետիկ վիճակների քվանտացման և լույսի կլանման ու ճառագայթման առանձնահատկությունների բացահայտման հետ։ Զրոյաչափ քվանտային կառուցվածքները, որոնց բնորոշ օրինակներից են քվանտային կետերը, առանձնանում են նրանով, որ լիցքակիրների շարժումը սահմանափակված է տարածական բոլոր երեք ուղղություններով, ինչի հետևանքով ձևավորվում է դիսկրետ էներգետիկ մակարդակներով բնութագրվող համակարգ։ Նման կառուցվածքներում քվանտային սահմանափակման ազդեցությունը էականորեն փոխում է նյութի էլեկտրոնային, օպտիկական և էլեկտրադինամիկական հատկությունները՝ հնարավորություն ստեղծելով կառավարելու դրանց բնութագրերը երկրաչափական չափերի, ձևի, նյութական բաղադրության և արտաքին ֆիզիկական ազդեցությունների փոփոխման միջոցով։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է քվանտային կառուցվածքների էներգետիկ սպեկտրների, ալիքային ֆունկցիաների, էլեկտրոնային վիճակների, օպտիկական անցումների և էլեկտրամագնիսական դաշտի նկատմամբ արձագանքի ուսումնասիրությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն արտաքին էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիկական երևույթները, լիցքակիրների էներգետիկ մակարդակների փոփոխությունները, օպտիկական կլանման սպեկտրների առանձնահատկությունները և ճառագայթային անցումների հավանականությունների գնահատումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քվանտային սահմանափակման պայմաններում էլեկտրոնների և խոռոչների փոխազդեցության, էքսիտոնային վիճակների ձևավորման, կուլոնյան փոխազդեցությունների և համակարգի երկրաչափական պարամետրերի ազդեցության ուսումնասիրությունը։ Էլեկտրադինամիկական բնութագրերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման, կլանման, ցրման և տեղայնացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նանոկառուցվածքների դիէլեկտրական արձագանքը և հաճախականային կախվածությունները։ Օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից կարևոր են գծային և ոչ գծային օպտիկական երևույթները, միջմակարդակային անցումները, օպտիկական հաղորդականությունը, բևեռացման ազդեցությունը և լուսային ճառագայթման հետ քվանտային համակարգերի փոխազդեցության մեխանիզմները։ Աշխատության թեմատիկան առնչվում է նաև քվանտային կառուցվածքների ֆիզիկական և մաթեմատիկական մոդելավորմանը, Շրյոդինգերի հավասարման լուծման մեթոդներին, քվանտային վիճակների հաշվարկմանը և համակարգերի էլեկտրամագնիսական բնութագրերի քանակական գնահատմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի նյութերի չափային էֆեկտները, սահմանային պայմանների ազդեցությունը, պոտենցիալային փոսերի կառուցվածքը և քվանտային կետերի երկրաչափական առանձնահատկություններով պայմանավորված էներգետիկ ու օպտիկական փոփոխությունները։ Նման հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն ժամանակակից նանոտեխնոլոգիաների զարգացման համար, քանի որ զրոյաչափ քվանտային համակարգերի կառավարելի հատկությունները հնարավորություն են տալիս ստեղծելու բարձր արդյունավետությամբ օպտոէլեկտրոնային և ֆոտոնային սարքեր։ Քվանտային կետերի կիրառական հնարավորությունները ներառում են լուսարձակող դիոդների, կիսահաղորդչային լազերների, ֆոտոդետեկտորների, արևային էներգիայի փոխակերպման սարքերի, օպտիկական սենսորների և քվանտային տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացումը։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նանոմասշտաբային համակարգերում դասական էլեկտրադինամիկայի և քվանտային մեխանիկայի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությամբ, ինչպես նաև նյութի էլեկտրոնային կառուցվածքի և օպտիկական արձագանքի միջև գոյություն ունեցող օրինաչափությունների բացահայտմամբ։ Աշխատության շրջանակում կիրառվող տեսական մոտեցումները և հաշվարկային մեթոդները կարող են նպաստել նոր նյութերի հատկությունների կանխատեսմանը, նանոկառուցվածքների պարամետրերի օպտիմալացմանը և որոշակի ֆունկցիոնալ բնութագրերով քվանտային համակարգերի նախագծմանը։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև արտաքին ֆիզիկական պայմանների փոփոխության ազդեցությամբ քվանտային կառուցվածքների օպտիկական արձագանքի կառավարման հնարավորությունները, որոնք կարևոր են կարգավորվող օպտոէլեկտրոնային սարքերի և բարձր զգայունությամբ չափիչ համակարգերի մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեսական և կիրառական ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի, քվանտային էլեկտրոնիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, ֆոտոնիկայի, նյութագիտության և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտներում մասնագիտացող գիտաշխատողների, ինժեներների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։ Այն ունի տեսական, մեթոդաբանական և կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով զրոյաչափ քվանտային կառուցվածքների էլեկտրադինամիկական ու օպտիկական հատկությունների, քվանտային սահմանափակման երևույթների և նանոմասշտաբային համակարգերում լույսի ու նյութի փոխազդեցության ֆիզիկական օրինաչափությունների առավել խորքային ըմբռնմանը։

Law

Գիրքը՝ «Գործարարական իրավունք», հեղինակը Բարսեղյան Տ.Կ., հանդիսանում է ուսումնական և մասնագիտական ձեռնարկ, որը նվիրված է գործարարական իրավունքի հիմնական ինստիտուտների, կարգավորման մեխանիզմների և կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է գործարարական հարաբերությունների իրավական հիմքերը՝ ձեռնարկատիրական գործունեության կազմակերպման, իրավաբանական անձանց ստեղծման և գործունեության, պայմանագրային հարաբերությունների և տնտեսական շրջանառության կարգավորման ընդհանուր սկզբունքները։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են առևտրային պայմանագրերի տեսակները, պարտավորությունների իրավական կարգավորումը, սնանկության ընթացակարգերը, մրցակցության իրավական ապահովումը և պետական վերահսկողության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված գործարարական գործունեության իրավական պատասխանատվությանը, վեճերի լուծման ձևերին, այդ թվում՝ դատական և արբիտրաժային ընթացակարգերին, ինչպես նաև միջազգային առևտրային իրավունքի հիմնական մոտեցումներին։ Ներառված են նաև գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ իրավական նորմերի կիրառումը իրական բիզնես միջավայրում։ Այս աշխատությունը նախատեսված է իրավագիտության, տնտեսագիտության ուսանողների, ձեռնարկատերերի և իրավաբանական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գործարարական իրավունքի համակարգված և կիրառական ընկալմանը։

Philosophy

Գիրքը ներկայացնում է, թե ինչպես է փիլիսոփայությունը ներգրավվում կառավարման գործընթացներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կառավարման էությունը ոչ միայն որպես տեխնիկական կամ կազմակերպչական գործընթաց, այլ նաև որպես արժեքային, մտածողության և որոշումների ընդունման համակարգ։ Հիմնական թեմաները․ Կառավարման էությունը և նպատակները Ղեկավարման և առաջնորդության տարբերությունները Մարդկային գործոնի դերը կառավարման մեջ Որոշումների ընդունման փիլիսոփայություն Կազմակերպության արժեքներ և մշակույթ Իշխանություն, պատասխանատվություն և էթիկա Փիլիսոփայական հիմքերը․ Գրքում անդրադարձ է կատարվում տարբեր փիլիսոփայական ուղղությունների՝ Էթիկա (ղեկավարի պատասխանատվություն և վարքագիծ) Գնոսեոլոգիա (որոշումների հիմքում ընկած գիտելիք) Օնտոլոգիա (կազմակերպության գոյության իմաստ) Գրքի առանձնահատկությունները․ Միավորում է տեսությունը և պրակտիկան Վերլուծում է կառավարման խորքային՝ արժեքային կողմերը Օգնում է զարգացնել ռազմավարական և քննադատական մտածողություն Հարմար է ինչպես ուսանողների, այնպես էլ ղեկավարների համար

History

Պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Կովկասում հայ հեղափոխականների առաջին խմբի ձևավորման, գաղափարական ուղղվածության և գործունեության պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում XIX դարում Կովկասի հասարակական-քաղաքական իրավիճակը, Ռուսական կայսրության ազգային քաղաքականության ազդեցությունը և հայ հասարակության շրջանում ազատագրական ու հեղափոխական գաղափարների տարածման նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ մտավորականության, ուսանողության և հասարակական ակտիվ խմբերի մասնակցությանը հեղափոխական գաղափարների ձևավորման ու տարածման գործընթացներում։ Վերլուծվում են առաջին հեղափոխական խմբի ստեղծման պայմանները, մասնակիցների գաղափարական համոզմունքները, կազմակերպական կապերը և հասարակական փոփոխությունների վերաբերյալ նրանց պատկերացումները։ Քննարկվում են սոցիալական արդարության, քաղաքական ազատությունների, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական վերափոխումների գաղափարների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ռուսական հեղափոխական շարժումների հնարավոր ազդեցությունը հայ գործիչների աշխարհայացքի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել խմբի անդամների կենսագրական տվյալները, նրանց գործունեության վերաբերյալ պատմական վկայությունները, ժամանակի հրապարակախոսական նյութերը և արխիվային փաստաթղթերը։ Անդրադարձ է կատարվում Կովկասի տարբեր ազգային ու հասարակական շրջանակների հետ հայ հեղափոխականների շփումներին, գաղափարական համագործակցության առանձնահատկություններին և քաղաքական կազմակերպվածության զարգացման գործընթացներին։ Կարևորվում է առաջին հեղափոխական խմբերի պատմական դերի գնահատումը հայ հասարակական-քաղաքական մտքի, ազգային շարժումների և հետագա քաղաքական կազմակերպությունների ձևավորման համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ ժողովրդի նոր պատմության, Կովկասի պատմության, հեղափոխական շարժումների և հասարակական-քաղաքական գաղափարների զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։