Խափշիկը - Ադա Չումաչենկո

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Կ. Մելիք-Շահնազարյանի (Տմբլաչի Խաչան) ստեղծագործությունների լեզվական առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով նրա գրական խոսքի ժողովրդախոսական հիմքերը և հումորային-երգիծական արտահայտչաձևերը։ Նյութում վերլուծվում է նրա լեզվի կառուցվածքը՝ պարզ խոսակցական շերտի, բարբառային տարրերի և ժողովրդական դարձվածքների ակտիվ կիրառությամբ, որոնք ստեղծում են անմիջական, կենդանի և ընթերցողին մոտ խոսքային միջավայր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեգնանքի, սարկազմի և սոցիալական քննադատության լեզվական արտահայտմանը, որտեղ պարզ բառապաշարի միջոցով փոխանցվում են խորքային իմաստներ և հասարակական դիտարկումներ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է նրա լեզվի կապը բանավոր ավանդույթի հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է գրական տեքստում վերարտադրվում խոսակցական մշակույթը և ժողովրդական մտածողության ձևերը։ Միաժամանակ դիտարկվում է նրա լեզվի դերը հայ երգիծական գրականության զարգացման համատեքստում՝ որպես յուրահատուկ ոճական համակարգ, որը համադրում է հումորն ու սոցիալական քննադատությունը։

Informatics

Գրքում ներկայացվում է ցանցային համակարգի համար բազային մոդուլի մշակման և իրականացման գործընթացը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով համակարգչային հեռախոսային (IP-телефония) միջավայրում, վերլուծվում են մոդուլի ճարտարապետական կառուցվածքը, տվյալների փոխանցման, ազդանշանների մշակման և ինտերֆեյսների կազմակերպման սկզբունքները, ներկայացվում են ծրագրային ապահովման մշակման փուլերը՝ նախագծում, ծրագրավորում, ինտեգրում և փորձարկում, ուսումնասիրվում են ցանցային միջավայրի պահանջները, կապի անվտանգության, որակի և կատարողականության ապահովման մեխանիզմները, դիտարկվում են մոդուլի ինտերակտիվություն և համատեղելիություն այլ ցանցային ծառայությունների հետ, առաջարկվում են օպտիմալացման և աշխատանքը բարձր արդյունավետությամբ իրականացնելու տեխնոլոգիական մոտեցումներ, գիրքը միավորում է տեսական և կիրառական մոտեցումները՝ ծառայելով որպես ուղեցույց ինժեներների, ծրագրավորողների և տեխնիկական մասնագետների համար՝ ցանցային համակարգչային հեռախոսային լուծումների նախագծման և իրականացման ոլորտում։

Geography

Այս գիրքը նվիրված է Կենտրոնական Իրանի երկրաբանական կառուցվածքի և այնտեղ տարածված հրաբխածին- նստվածքային ու նստվածքային ապարների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության առանցքում ապարների առաջացման պայմանների, նյութական կազմի, կառուցվածքային առանձնահատկությունների, տարածական տարածվածության և երկրաբանական զարգացման պատմության վերլուծությունն է։ Հեղինակը դիտարկում է այն գործընթացները, որոնց արդյունքում ձևավորվել են ուսումնասիրվող ապարային համալիրները՝ ուշադրություն դարձնելով ինչպես հրաբխային գործունեությանը, այնպես էլ նստվածքների կուտակման, փոխակերպման և հետագա երկրաբանական վերափոխումների փուլերին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ապարների լիթոլոգիական բնութագրերին, դրանց հանքաբանական և պետրոգրաֆիական կազմին, շերտագրական դիրքին ու միմյանց հետ փոխհարաբերություններին, ինչը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու տարածաշրջանի երկրաբանական անցյալի հիմնական փուլերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է հրաբխածին և նստվածքային ապարների փոխկապակցվածության բացահայտումը, քանի որ դրանց համատեղ տարածումը կարող է վկայել տվյալ ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած հրաբխային ժայթքումների, ծովային կամ ցամաքային նստվածքակուտակման և տեկտոնական ակտիվության մասին։ Կենտրոնական Իրանի երկրաբանական միջավայրը առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում իր բարդ կառուցվածքի, տարբեր տարիքի ապարների բազմազանության և երկարատև երկրաբանական զարգացման պատճառով։ Գրքում ուսումնասիրվող նյութը կարող է արժեքավոր լինել տարածաշրջանի շերտագրական հաջորդականությունները հասկանալու, տարբեր ապարային համալիրների հարաբերական և բացարձակ ժամանակագրական դիրքը գնահատելու, ինչպես նաև երկրաբանական գործընթացների հաջորդականությունը վերականգնելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը հատկապես օգտակար է երկրաբանների, պետրոլոգների, լիթոլոգների, շերտագետների, հանքավայրերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների և երկրաբանություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ պատկերացնելու ապարների ձևավորման և փոփոխության մեխանիզմները, Կենտրոնական Իրանի տեկտոնական ու նստվածքային միջավայրերի առանձնահատկությունները և տարածաշրջանի երկրաբանական պատմության ձևավորման գործում հրաբխային ու նստվածքային գործընթացների դերը։

Culture

Աշխատանքը ներկայացնում է Անիի թանգարանի հավաքածուների համառոտ կատալոգը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով Անիի և նրա շրջակայքի հնագիտական, պատմական և մշակութային ժառանգությունը ներկայացնող ցուցանմուշներին։ Կատալոգը կառուցված է որպես տեղեկատու բնույթի հրատարակություն, որի հիմնական նպատակն է համակարգված և հակիրճ ձևով ներկայացնել թանգարանում պահպանվող ու ցուցադրվող նյութական մշակույթի նմուշները, դրանց ծագումը, ժամանակագրական պատկանելիությունը, գործառույթը և պատմամշակութային նշանակությունը։ Ներկայացվող նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել Անիի՝ որպես միջնադարյան կարևորագույն քաղաքային կենտրոնի, քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և մշակութային կյանքի մասին։ Կատալոգում ընդգրկված հնագիտական գտածոները և մշակութային առարկաները կարող են ներկայացնել քաղաքի զարգացման տարբեր փուլերը՝ ընդգրկելով կենցաղային իրեր, խեցեղեն, մետաղյա առարկաներ, դրամներ, արձանագրություններ, ճարտարապետական բեկորներ, զարդարվեստի նմուշներ և այլ նյութեր։ Յուրաքանչյուր ցուցանմուշի համառոտ բնութագրումը կարևոր է ոչ միայն դրա արտաքին հատկանիշները նկարագրելու, այլև պատմական համատեքստում դրա տեղն ու նշանակությունը հասկանալու համար։ Հատուկ արժեք ունի Անիի միջնադարյան մշակույթի բազմակողմանի ներկայացումը, քանի որ քաղաքի նյութական ժառանգությունը վկայում է զարգացած քաղաքաշինության, արհեստների, առևտրի, կրոնական կյանքի և գեղարվեստական մշակույթի մասին։ Կատալոգային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձին առարկաները դիտարկել ոչ թե մեկուսացված, այլ որպես ավելի լայն պատմական գործընթացների արտահայտություններ։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել ինչպես թանգարանի այցելուների, այնպես էլ հնագիտությամբ, միջնադարյան պատմությամբ, հայկական մշակութային ժառանգությամբ և Անիի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես արագ կողմնորոշման և հետագա ուսումնասիրությունների սկզբնական աղբյուր։ Միաժամանակ այն կարևոր է թանգարանային հավաքածուի գիտական հաշվառման և հանրահռչակման տեսանկյունից, քանի որ կատալոգի միջոցով պահպանվող նյութերի մասին հիմնական տեղեկությունները հասանելի են դառնում ավելի լայն շրջանակի։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը Անիի պատմական ժառանգությունը ներկայացնում է նյութական մշակույթի տեսանկյունից՝ համադրելով ցուցանմուշների համառոտ նկարագրությունը, դրանց պատմական ու հնագիտական նշանակությունը և քաղաքի մշակութային միջավայրի ընդհանուր պատկերը։

Agriculture

Գիրքը նվիրված է հացահատիկային և շարահերկ մշակաբույսերի ցանքերում օրգանահանքային պարարտանյութերի ու բնական մելիորանտների կիրառման ագրոէկոլոգիական գնահատմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Սևանի ավազանի և Հայաստանի Հանրապետության տեխնածին աղտոտված հողատարածքների պայմաններին։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հողի բերրիության, ֆիզիկաքիմիական հատկությունների և էկոլոգիական վիճակի բարելավման հնարավորությունները՝ տարբեր տեսակի պարարտանյութերի և բնական ծագում ունեցող մելիորանտների կիրառման միջոցով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես կարող են այդ նյութերը նպաստել հողի սննդատարրային ռեժիմի կարգավորմանը, մշակաբույսերի աճի և զարգացման բարելավմանը, բերքատվության բարձրացմանը և միաժամանակ նվազեցնել տեխնածին աղտոտվածության բացասական ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն տարածքների համար, որտեղ գյուղատնտեսական հողերի որակի վրա ազդում են արդյունաբերական գործունեության հետևանքով առաջացած աղտոտիչները և հողի բնական հատկությունների վատթարացումը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են պարարտացման և մելիորացման միջոցառումների ազդեցությունները հողի ագրոէկոլոգիական վիճակի, բույսերի սնուցման և բերքի որակի վրա, ինչպես նաև դրանց կիրառման արդյունավետությունն ու նպատակահարմարությունը տարբեր հողակլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել էկոլոգիապես ավելի անվտանգ և ռեսուրսախնայող գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների մշակման համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի աղտոտված հողերի վերականգնման և դրանց գյուղատնտեսական օգտագործման արդյունավետության բարձրացման խնդիրը, քանի որ նման տարածքների ռացիոնալ կառավարումը պահանջում է ոչ միայն բարձրացնել բերրիությունը, այլև նվազեցնել աղտոտիչների հնարավոր անցումը բույսերի և գյուղատնտեսական արտադրանքի մեջ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ագրոնոմների, հողագետների, բնապահպանների, գյուղատնտեսական և էկոլոգիական գիտությունների մասնագետների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողների և հետազոտողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը համադրում է հողագիտության, ագրոքիմիայի, մելիորացիայի և շրջակա միջավայրի պահպանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գնահատել պարարտանյութերի և բնական մելիորանտների կիրառման արդյունավետությունն ու անվտանգությունը Հայաստանի տարբեր, այդ թվում՝ տեխնածին ազդեցության ենթարկված հողատարածքներում։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի ռուսալեզու մամուլի լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությանը՝ ուսումնասիրելով մամուլի լեզվի կառուցվածքային, բառապաշարային, ոճական և հաղորդակցական դրսևորումները։ Գրքում քննարկվում են ռուսերենով հրատարակվող պարբերականների լեզվական միջոցները, լրագրողական խոսքի ձևավորման սկզբունքները, հասարակական-քաղաքական, մշակութային և տեղեկատվական թեմաների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը վերլուծում է բառապաշարի ընտրությունը, օտարաբանությունների կիրառությունը, արտահայտչական միջոցները, վերնագրերի կառուցման ձևերը և լեզվական ազդեցության մեխանիզմները՝ հաշվի առնելով Հայաստանի բազմալեզու տեղեկատվական միջավայրը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են նաև ռուսերենի գործածության առանձնահատկությունները հայկական մամուլի շրջանակում, լեզվի և մշակույթի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև լրագրողական տեքստերի դերը հանրային հաղորդակցության գործընթացներում։ Գիրքը նախատեսված է լեզվաբանների, լրագրողների, հաղորդակցության մասնագետների, բանասերների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ԶԼՄ-ների լեզվով, ռուսաց լեզվի կիրառությամբ Հայաստանում և ժամանակակից լրագրողական հաղորդակցության ուսումնասիրությամբ։