Կանանց հիմնախնդիրները հետհեղափոխական իրանական արձակում (1980-1990 թթ.)

Culture

Հրատարակությունը տեղեկատվական և մատենագիտական բնույթի պարբերական տեղեկատու է, որը համակարգված ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր ոլորտներին վերաբերող նոր հրատարակված գրականությունը՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին և մասնագետներին հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական հրատարակչական արտադրանքին։ Նյութերի շրջանակը կարող է ընդգրկել մշակույթի ընդհանուր հարցերին, մշակութային քաղաքականությանը, արվեստի պատմությանն ու տեսությանը, կերպարվեստին, գեղանկարչությանը, քանդակագործությանը, գրաֆիկային, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, պարարվեստին, ժողովրդական ստեղծագործությանը, դեկորատիվ-կիրառական արվեստին, թանգարանային և գրադարանային գործունեությանը վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ տպագիր հրապարակումներ։ Մատենագիտական նյութերի թեմատիկ դասավորությունը նպաստում է անհրաժեշտ տեղեկատվության արագ հայտնաբերմանը և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողին պատկերացում կազմելու հետաքրքրող բնագավառում նոր լույս տեսած աշխատությունների մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հրատարակության ընթացիկ բնույթը, քանի որ այն նպատակ ունի ոչ միայն ամփոփելու արդեն ձևավորված գրական ժառանգությունը, այլև պարբերաբար արձանագրելու նոր հրապարակումները՝ ստեղծելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական գրականության շարունակական մատենագիտական պատկերը։ Տեղեկատուն կարող է օգտագործվել գրադարանային-տեղեկատվական սպասարկման, թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմման, գիտական աշխատանքի համար անհրաժեշտ աղբյուրների նախնական որոնման, գրականության համալրման և մասնագիտական իրազեկման նպատակներով։ Այն օգտակար է արվեստաբանների, մշակութաբանների, երաժշտագետների, թատերագետների, կինոգետների, գրադարանավարների, մատենագետների, դասախոսների, ուսանողների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների համար։ Մատենագիտական գրառումների կուտակումը նաև պատմական արժեք է ձեռք բերում, քանի որ տարբեր տարիների թողարկումների համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական ու մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին, առանձին թեմաների ակտիվացմանը և հրատարակչական գործունեության զարգացման միտումներին։ Այդպիսով տեղեկատուն կատարում է տեղեկատվական, որոնողական, հաշվառման և պատմամատենագիտական գործառույթներ՝ նպաստելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գրականության համակարգմանը, պահպանմանը և արդյունավետ օգտագործմանը։

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է անեսթեզիոլոգիայի և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում տեղեկատվության կառավարման համակարգի նախագծման և ներդրման խնդիրներին՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել կլինիկական որոշումների կայացման արդյունավետությունը և հիվանդների անվտանգության մակարդակը։ Աշխատությունում վերլուծվում են բժշկական տվյալների հավաքագրման, մշակման և ինտեգրման գործընթացները՝ ներառյալ կենսական ցուցանիշների մոնիթորինգը, դեղորայքային նշանակումները և բուժման ընթացքի փաստագրումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրական ժամանակում աշխատող տեղեկատվական համակարգերի ճարտարապետությանը, տվյալների փոխանակման ստանդարտներին և կլինիկական որոշումների աջակցման ալգորիթմներին։ Քննարկվում են նաև համակարգի ինտեգրումը բժշկական սարքավորումների հետ, սխալների նվազեցման մեխանիզմները և բուժանձնակազմի աշխատանքային հոսքերի օպտիմալացումը։ Աշխատությունը ընդգծում է թվային տեխնոլոգիաների դերը ժամանակակից ինտենսիվ թերապիայի արդյունավետության բարձրացման և հիվանդների վիճակի շարունակական վերահսկման ապահովման գործում։

Informatics

Այս աշխատությունը նվիրված է ոչ ինքնավար մատրիցների բնութագրերի որոշման նոր մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային գործընթացների ավտոմատացմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական և կիրառական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են բարդ մատրիցային համակարգերի հատկությունների ճշգրիտ գնահատմանը, հաշվարկների արդյունավետության բարձրացմանը և մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են թվային վերլուծության, գծային հանրահաշվի և ալգորիթմական լուծումների արդիական խնդիրները, ներկայացվում են հաշվարկային ալգորիթմների կառուցման սկզբունքները, դրանց ծրագրային իրագործման առանձնահատկությունները և ավտոմատացված հաշվարկային համակարգերում կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկների ճշգրտության, արագագործության և հուսալիության բարձրացմանը, ինչպես նաև գիտական և ինժեներական խնդիրների լուծման ընթացքում մշակված մեթոդների գործնական կիրառությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, համակարգչային գիտության և ինժեներական ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ծրագրավորողներին, ասպիրանտներին և բուհերի ուսանողներին, որոնք զբաղվում են մաթեմատիկական մոդելավորմամբ, թվային հաշվարկներով և ալգորիթմների մշակմամբ։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիացի դրամատուրգ և բանաստեղծ Էդմոն Ռոստանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի ֆրանսիական նեոռոմանտիզմի ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում Ռոստանի գեղարվեստական աշխարհայացքի, գրական-թատերական սկզբունքների և ստեղծագործական մեթոդի առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև դրանց կապը ռոմանտիկական ավանդույթի վերաիմաստավորման գործընթացների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է, թե ինչպես է հեղինակը դասական ռոմանտիզմին բնորոշ հերոսականությունը, իդեալների ձգտումը, բարձր զգացմունքայնությունը, անհատի ազատության գաղափարը և հակասությունների դրամատիկ արտահայտությունը հարմարեցրել իր ժամանակաշրջանի գրական ու հասարակական միջավայրին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռոստանի դրամատուրգիայում բանաստեղծական խոսքի, վառ կերպարների, սյուժետային դինամիկայի, հումորի, ռոմանտիկական պաթոսի և թատերական արտահայտչականության համադրությանը։ Նրա ստեղծագործությունները դիտարկվում են որպես այնպիսի գեղարվեստական փորձ, որտեղ ավանդական ռոմանտիկական պատկերացումները միահյուսվում են ժամանակակից թատրոնի պահանջներին՝ ստեղծելով ոճական յուրահատուկ համակարգ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հեղինակի ամենահայտնի դրամատիկական ստեղծագործությունների վերլուծությունը՝ հատկապես դրանց հերոսների կերպավորման, գաղափարական բախումների, սիրո և անձնազոհության թեմաների, պատվի և արժանապատվության ընկալումների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է նաև Ռոստանի լեզվական և բանաստեղծական վարպետությունը՝ ուշադրություն դարձնելով չափածո երկխոսությանը, փոխաբերական պատկերներին, հռետորական հնարքներին և խոսքի երաժշտականությանը։ Ֆրանսիական նեոռոմանտիզմի համատեքստում նրա ստեղծագործությունը ներկայացվում է որպես գրական ավանդույթի և նորարարական թատերական մտածողության փոխազդեցության արդյունք։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Ռոստանի ստեղծագործության և ժամանակի այլ գրական ուղղությունների հարաբերությանը՝ ցույց տալու համար, թե ինչու նրա գեղարվեստական աշխարհը չի սահմանափակվում միայն ռոմանտիկական ավանդույթի պարզ վերարտադրությամբ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել Ռոստանի տեղն ու դերը ֆրանսիական գրականության և թատրոնի պատմության մեջ, ինչպես նաև հասկանալ նեոռոմանտիկական գեղագիտության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, թատերագետներին, ֆրանսիական գրականության մասնագետներին, դասախոսներին, ուսանողներին և XIX-XX դարերի սահմանագծի եվրոպական գրական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան և վաղ նոր ժամանակների Հարավարևմտյան Ռուսիայում հայկական համայնքների հասարակական դերին, նրանց ձևավորմանը, զարգացմանը և տեղի հասարակության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Գրքում ուսումնասիրության կենտրոնում հայերի ներկայությունն է այն տարածքներում, որոնք պատմականորեն կապված են ներկայիս Ուկրաինայի և հարակից շրջանների հետ, ինչպես նաև այն քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և կրոնական պայմանները, որոնց ներքո ձևավորվել և զարգացել են հայկական համայնքները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում հայերի սոցիալական դիրքին, նրանց մասնակցությանը քաղաքային կյանքի և առևտրի զարգացմանը, արհեստների ու տնտեսական հարաբերությունների մեջ ունեցած դերակատարությանը, ինչպես նաև տեղական իշխանությունների և այլ ժողովուրդների հետ փոխհարաբերություններին։ Առանձին կարևորություն է տրվում հայկական համայնքային կազմակերպվածությանը, եկեղեցական կառույցներին, ինքնության պահպանման մեխանիզմներին և ավանդույթների փոխանցմանը։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև նրանով, որ հայերի պատմությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես առանձին էթնիկ համայնքի պատմություն, այլև որպես տարածաշրջանի ընդհանուր հասարակական զարգացման բաղկացուցիչ մաս։ Ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել, թե ինչպես էին հայկական համայնքները ներգրավվում բազմազգ քաղաքների և բնակավայրերի կյանքում, ինչպիսի կապեր էին հաստատում տեղական բնակչության հետ և ինչ ազդեցություն էին ունենում տարածաշրջանի տնտեսական ու մշակութային միջավայրի վրա։ Գիրքը հատկապես հետաքրքիր է հայկական սփյուռքի պատմությամբ, միջնադարյան քաղաքակրթությունների փոխազդեցությամբ և Արևելյան Եվրոպայի տարածքում հայերի պատմական ներկայությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Linguistics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ֆրանսերենից հայերեն լեզու անցած բառերի ուսումնասիրությանը՝ դրանց ծագման, իմաստային զարգացման, հնչյունական ու ձևաբանական հարմարեցման և հայերենում գործածության առանձնահատկությունների վերլուծությամբ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է ֆրանսերենի ազդեցությունը հայերենի բառապաշարի ձևավորման և հարստացման գործընթացում՝ հաշվի առնելով պատմական, մշակութային, հասարակական և քաղաքական այն պայմանները, որոնց արդյունքում ֆրանսերեն բառերն ու արտահայտությունները ներթափանցել են հայերեն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխառությունների յուրացման գործընթացին, որի ընթացքում օտարալեզու բառերը հարմարվում են հայերենի հնչյունական, ուղղագրական, ձևաբանական և իմաստային համակարգերին։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դասակարգվել ֆրանսերենից փոխառված բառերը՝ ըստ թեմատիկ և իմաստային խմբերի՝ հասարակական ու քաղաքական կյանք, մշակույթ և արվեստ, կենցաղ, նորաձևություն, խոհանոց, գիտություն և տեխնիկա, մասնագիտություններ ու առօրյա խոսք։ Քննության են առնվում նաև այն բառերի իմաստային փոփոխությունները, որոնք հայերենում ձեռք են բերել նոր կամ լրացուցիչ նշանակություններ՝ տարբերվելով սկզբնաղբյուր լեզվի համապատասխան միավորներից։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ փոխառությունների տարածման աղբյուրներին, դրանց գրական և խոսակցական գործածությանը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց նկատմամբ լեզվական վերաբերմունքի փոփոխությանը։ Կարևորվում է նաև հայերենի բառապաշարի զարգացման վրա ֆրանսերեն փոխառությունների ազդեցության գնահատումը և օտար բառերի ու հայերեն համարժեքների գործածության հարաբերակցության ուսումնասիրությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայերենի և ֆրանսերենի երկարատև լեզվամշակութային շփումների հետևանքով ձևավորված բառապաշարային շերտը և հասկանալու փոխառությունների դերը հայերենի բառապաշարի հարստացման գործընթացում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայագետների, լեզվաբանների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, բանասերների, լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և հայերենի բառապաշարի ու լեզվական փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։