Հովհաննես Միրզայան Վանանդեցու գրական ժառանգությունը

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ֆիզիկայի խորացված ուսուցմամբ դասարաններում էլեկտրադինամիկայի դասավանդման գիտամեթոդական հիմքերի, ուսումնական բովանդակության ընտրության և արդյունավետ կազմակերպման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այնպիսի ուսուցման համակարգի ձևավորումն է, որը հնարավորություն է տալիս սովորողներին ոչ միայն յուրացնել էլեկտրական և մագնիսական երևույթների հիմնական օրենքներն ու հասկացությունները, այլև հասկանալ դրանց միջև ներքին կապերը, զարգացնել ֆիզիկական մտածողությունը և ձեռք բերել տեսական գիտելիքները խնդիրների լուծման ու փորձարարական աշխատանքի ընթացքում կիրառելու կարողություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խորացված դասընթացի բովանդակության կառուցվածքին, թեմաների հաջորդականությանը և գիտական նյութի մատչելի ներկայացմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքային առանձնահատկություններն ու նախնական պատրաստվածությունը։ Քննվում են էլեկտրական դաշտի, էլեկտրական հոսանքի, մագնիսական դաշտի, էլեկտրամագնիսական ինդուկցիայի, տատանումների, ալիքների և էլեկտրամագնիսական երևույթների փոխկապակցված ուսուցման մեթոդական սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաթեմատիկական ապարատի նպատակային կիրառմանը, քանի որ խորացված ուսուցման պայմաններում ֆիզիկական օրենքների քանակական ներկայացումը և դրանց հիման վրա խնդիրների լուծումը նպաստում են երևույթների առավել խորքային ընկալմանը։ Դիտարկվում են տարբեր բարդության հաշվարկային, որակական և փորձարարական խնդիրների կիրառման հնարավորությունները՝ որպես գիտելիքների ամրապնդման, վերլուծական մտածողության և ինքնուրույն աշխատանքի զարգացման միջոց։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ցուցադրական և լաբորատոր փորձերին, մոդելավորմանը, գրաֆիկական ներկայացումներին և ժամանակակից թվային միջոցների օգտագործմանը, որոնք կարող են առավել տեսանելի դարձնել անմիջական դիտարկման համար դժվար հասանելի ֆիզիկական գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում են նաև միջառարկայական կապերը, հատկապես մաթեմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հետ, ինչպես նաև տեսական գիտելիքի և տեխնիկական կիրառությունների փոխկապակցումը։ Ուսուցման արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն յուրացված փաստերի ծավալով, այլև սովորողների՝ պատճառահետևանքային կապեր բացահայտելու, ֆիզիկական մոդելներ կառուցելու, փորձի արդյունքները մեկնաբանելու և հիմնավորված եզրակացություններ կատարելու կարողություններով։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ միավորում է ֆիզիկայի դասավանդման մեթոդիկայի, մանկավարժության և առարկայական խորացված ուսուցման մոտեցումները՝ նպաստելով էլեկտրադինամիկայի համակարգված, գիտականորեն հիմնավորված և սովորողների ճանաչողական ակտիվությունը զարգացնող դասավանդման կազմակերպմանը։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Խաչատուր Աբովյանի գրական ժառանգության կարևորագույն կողմերից մեկի՝ պատումի արվեստի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործությունների կառուցվածքային, ոճական, լեզվական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Գրքում քննության են առնվում Աբովյանի պատմողական եղանակները, հեղինակային խոսքի և հերոսների խոսքի փոխհարաբերությունը, կերպարների ներկայացման սկզբունքները, նկարագրությունների կիրառությունը և սյուժետային զարգացումների կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով գրողը պատմողական խոսքը դարձնում է կենդանի, անմիջական և ընթերցողի համար ազդեցիկ՝ համադրելով ժողովրդական բանահյուսության, բանավոր խոսքի և գրական շարադրանքի տարրերը։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում է նաև պատմողի դիրքորոշումը, նրա վերաբերմունքը ներկայացվող իրադարձությունների և կերպարների նկատմամբ, ինչպես նաև հեղինակային մեկնաբանությունների դերը ստեղծագործության գաղափարական բովանդակության ձևավորման գործում։ Աշխատությունը բացահայտում է Աբովյանի պատումի լեզվական հարստությունը, ժողովրդական արտահայտչամիջոցների օգտագործումը, երկխոսությունների կառուցման առանձնահատկությունները և տարբեր խոսքային շերտերի գեղարվեստական կիրառությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բնության, միջավայրի և կենցաղային մանրամասների նկարագրությանը, որոնց միջոցով ձևավորվում է ստեղծագործությունների պատմական և սոցիալական միջավայրը և խորանում կերպարների հոգեբանական ու մարդկային բնութագիրը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ պատումի արվեստը Աբովյանի ստեղծագործություններում սերտորեն կապված է ազգային ինքնագիտակցության, հասարակական խնդիրների, մարդու և հայրենի միջավայրի փոխհարաբերության ու ժամանակաշրջանի պատմական իրականության արտացոլման հետ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Աբովյանի՝ որպես հայ նոր գրականության հիմնադիրներից մեկի գեղարվեստական մտածողության և պատմողական վարպետության մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետների, հայագետների, լեզվաբանների, ուսուցիչների, դասախոսների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայ նոր գրականության ձևավորման պատմությամբ և Խաչատուր Աբովյանի ստեղծագործական ժառանգությամբ։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է վինիլացետատ–ջուր համակարգում պոլիմերների ջրային դիսպերսիաների ստացման բաղադրատոմսերի մշակմանը՝ ստատիկ, առանց էմուլգատորի պայմաններում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ջրային միջավայրում պոլիմերացման գործընթացի կազմակերպման և կառավարման խնդիրը, որի լուծումը պահանջում է հաշվի առնել մոնոմերի, ջրի և ռեակցիայի այլ բաղադրիչների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև պոլիմերացման կինետիկական և ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են առանց էմուլգատորի համակարգերում կայուն պոլիմերային դիսպերսիաների ձևավորման պայմանները, գործընթացի վրա ազդող հիմնական գործոնները և ստացվող արտադրանքի հատկությունների փոփոխությունը տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմների դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրության ընտրությանը, բաղադրիչների հարաբերակցություններին, պոլիմերացման պայմաններին և այնպիսի պարամետրերի վերահսկմանը, որոնք որոշում են դիսպերսիայի կայունությունը, մասնիկների բնութագրերը և պոլիմերային նյութի որակը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացված դիսպերսիաների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատումը և դրանց կապի բացահայտումը սինթեզի պայմանների հետ։ Առանց էմուլգատորի համակարգի կիրառումը հետաքրքրություն է ներկայացնում այն պատճառով, որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պոլիմերացման մեխանիզմներն ավելի պարզեցված բաղադրությամբ և ստանալ նյութեր, որոնց հատկությունների վրա չեն ազդում ավանդական մակերևութաակտիվ հավելումների մնացորդները։ Աշխատանքը կարող է ընդգրկել նաև ստացված դիսպերսիաների կայունության, մասնիկների չափերի, պոլիմերային բաղադրության, ռեակցիայի ընթացքի և վերջնական արտադրանքի կիրառական հատկությունների համեմատական գնահատում։ Առաջարկվող բաղադրատոմսերի մշակումը նպատակ ունի որոշել այն պայմանների համակցությունները, որոնց դեպքում հնարավոր է ստանալ պահանջվող բնութագրերով ջրային պոլիմերային համակարգեր և ապահովել սինթեզի վերարտադրելիություն։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է պոլիմերների քիմիայի և տեխնոլոգիայի տեսանկյունից, քանի որ ջրային դիսպերսիաները լայնորեն կիրառվում են ծածկույթների, սոսինձների, կապակցանյութերի և այլ պոլիմերային նյութերի արտադրության մեջ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պոլիմերային քիմիայի, կոլոիդային քիմիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի և նյութագիտության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես վինիլային մոնոմերների ջրային միջավայրում պոլիմերացման և էմուլգատորազուրկ դիսպերսիաների ստացման ուսումնասիրության նյութ։

Other Subjects

Պահածոյացման տեխնոլոգիա- Մաս I գիրքը ներկայացնում է սննդամթերքի, հատկապես պտուղների, բանջարեղենի և այլ գյուղատնտեսական մթերքների պահածոյացման հիմունքներն ու ժամանակակից տեխնոլոգիաները։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է պահածոյացման գործընթացների ֆիզիկա-քիմիական և միկրոբիոլոգիական հիմքերը, տեխնոլոգիական սարքավորումների կառուցվածքը և դրանց օգտագործումը, ինչպես նաև որակի վերահսկման և արտադրանքի պահպանողականության ապահովման մեթոդները։ Գիրքը ընդգրկում է հիմնական պահածոյացման մեթոդներ՝ ջերմային մշակում, սառեցում, թթվային և խոռոչային մշակում, կոնսերվացում և այլ գործընթացներ, և տրամադրում է գործնական օրինակներ, հաշվարկների մեթոդներ և արդյունավետ կազմակերպման քայլեր, որոնք թույլ են տալիս գիտելիքները կիրառել ինչպես արտադրական, այնպես էլ տնային պայմաններում։ Նյութը համադրում է տեսական գիտելիքներ և գործնական կիրառություն՝ ապահովելով ուսուցողական և պրակտիկ արժեք, ինչը օգտակար է գյուղատնտեսական տեխնոլոգների, սննդի տեխնոլոգների, արտադրողների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր ցանկանում են խորապես ուսումնասիրել պահածոյացման գործընթացները և բարելավել արտադրանքի անվտանգությունը և տևողականությունը։

Informatics

Теория рекурсивных функций и эффективная вычислимость աշխատությունը տեսական ինֆորմատիկայի և մաթեմատիկական տրամաբանության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հաշվելիության տեսության հիմնական գաղափարներն ու ձևական մոդելները, այն բացատրում է ռեկուրսիվ ֆունկցիաների դասական տեսությունը, մասնակի և ընդհանուր ռեկուրսիվության տարբերությունները, ինչպես նաև ալգորիթմական հաշվելիության սահմանները, գիրքը անդրադառնում է Թյուրինգի մեքենաների, լամբդա-կալկուլուսի և այլ համարժեք մոդելների միջև կապերին, միաժամանակ ներկայացնելով որոշելիության և անորոշելիության խնդիրներ, օրինակ՝ կանգառի խնդիրը, ինչը ցույց է տալիս հաշվարկման սահմանափակումները, աշխատանքը ընդգծում է նաև ձևական լեզուների և ալգորիթմների տեսության կապը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, մաթեմատիկական տրամաբանության և տեսական ինֆորմատիկայի ուսանողների համար։

Biology

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարդու քրոնիկ հիվանդությունների զարգացման մոլեկուլային մեխանիզմների ուսումնասիրման համար բիոինֆորմատիկական մոտեցումների մշակմանը և կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կենսաբանական մեծածավալ տվյալների վերլուծության մեթոդները, գենոմային և մոլեկուլային տեղեկատվության մշակման գործիքները, հիվանդությունների առաջացման հետ կապված գենետիկական և բջջային գործընթացների բացահայտման հնարավորությունները։ Ներկայացվում են համակարգչային մոդելավորման, տվյալների ինտեգրման, վիճակագրական վերլուծության և կենսաբանական ցանցերի ուսումնասիրման մեթոդներ, որոնք նպաստում են քրոնիկ հիվանդությունների պատճառների ավելի խորքային ըմբռնմանը և նոր ախտորոշիչ ու թերապևտիկ մոտեցումների մշակմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, բժիշկների, բիոինֆորմատիկայի մասնագետների, մոլեկուլային կենսաբանների և կենսաբժշկական հետազոտություններով զբաղվող գիտաշխատողների համար։