Նար-Դոս Քնքուշ լարեր

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլերենում հորդորի կարգի կառուցվածքային և գործաբանական դրսևորումների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ հայերենի հետ զուգադրական վերլուծության հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում հորդորական իմաստի արտահայտման քերականական, շարահյուսական և հաղորդակցական միջոցներն են, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնց միջոցով խոսողը փորձում է զրուցակցին ուղղորդել, խրախուսել, հորդորել կամ որոշակի գործողության մղել։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է անգլերենի և հայերենի քերականական համակարգերի համեմատական վերլուծության տեսանկյունից, քանի որ նույն հաղորդակցական նպատակը տարբեր լեզուներում կարող է արտահայտվել տարբեր կառուցվածքային և լեզվագործաբանական միջոցներով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հորդորի կարգի ձևավորման հիմնական քերականական կառույցները, դրանց բաղադրիչների հարաբերակցությունը, բայաձևերի կիրառությունը, ենթակայի և ստորոգյալի արտահայտման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հորդորական նշանակություն ունեցող այլ շարահյուսական ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հորդորի և հրամանի, խնդրանքի, առաջարկի, խորհրդի, կոչի ու պահանջի միջև իմաստային և գործաբանական տարբերություններին։ Գործաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է այն, թե ինչպես է հորդորի ուժը պայմանավորվում հաղորդակցական իրավիճակով, խոսողի մտադրությամբ, զրուցակիցների միջև սոցիալական հարաբերություններով, խոսքի պաշտոնական կամ ոչ պաշտոնական բնույթով և տվյալ արտահայտության համատեքստով։ Հայերենի հետ զուգադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու լեզուների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև պարզելու, թե ինչ լեզվական միջոցներով են արտահայտվում հորդորական նշանակության տարբեր նրբերանգները։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև թարգմանության և օտար լեզվի ուսուցման համար, քանի որ բառացի կառուցվածքային համապատասխանությունը միշտ չէ, որ ապահովում է նույն հաղորդակցական ազդեցությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ խոսքային ակտերի տեսությանը, լեզվական քաղաքավարությանը, համատեքստային իմաստի ձևավորմանը և խոսողի ու լսողի փոխհարաբերություններին՝ ցույց տալով, որ հորդորական կառույցի մեկնաբանությունը հաճախ պայմանավորված է ոչ միայն քերականական ձևով, այլև հաղորդակցական իրավիճակով։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել անգլերենագիտության, հայերենագիտության, համեմատական լեզվաբանության, գործաբանության, շարահյուսության և թարգմանագիտության ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է հորդորի կարգի արտահայտման կառուցվածքային և գործաբանական օրինաչափությունները անգլերենում՝ դրանք համադրելով հայերենի համապատասխան երևույթների հետ և ցույց տալով երկու լեզուների քերականական ու հաղորդակցական համակարգերի փոխհարաբերությունները։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է սրտամկանի ինֆարկտից հետո զարգացող իշեմիկ միտրալ հետհոսքի ձևավորման մեխանիզմների, ժամանակային փոփոխությունների և դրա առաջացման ու հետագա ընթացքի հետ կապված կանխորոշիչ գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում սրտամկանի իշեմիկ վնասման հետևանքով ձախ փորոքի կառուցվածքի և գործառույթի փոփոխությունների ազդեցությունն է միտրալ փականի բնականոն աշխատանքի վրա։ Այս վիճակը դիտարկվում է ոչ միայն որպես փականի տեղային փոփոխություն, այլև որպես ձախ փորոքի ձևի, չափերի, կծկողականության և փականային ապարատի տարբեր բաղադրիչների փոխհարաբերությունների խանգարման հետևանք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր տեղակայման սրտամկանի ինֆարկտների դեպքում առաջացող կառուցվածքային փոփոխություններին և դրանց հնարավոր կապին միտրալ հետհոսքի արտահայտվածության հետ։ Քննվում են ձախ փորոքի վերակառուցման, պատերի շարժունակության տեղային խանգարումների, պապիլյար մկանների և փականային փեղկերի փոխադարձ դիրքի փոփոխությունների նշանակությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հետհոսքի դինամիկայի գնահատումը՝ պարզելու համար, թե ինչպես կարող է դրա արտահայտվածությունը փոփոխվել հիվանդության տարբեր փուլերում և ինչպիսի սրտային կառուցվածքային ու գործառութային ցուցանիշներ են կապված այդ փոփոխությունների հետ։ Կլինիկական և գործիքային տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հնարավոր կանխորոշիչները՝ հաշվի առնելով սրտամկանի վնասման տեղակայումը, ձախ փորոքի չափերն ու գործառույթը, տեղային կծկողականության փոփոխությունները և միտրալ ապարատի երկրաչափական բնութագրերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում էխոսրտագրական գնահատումը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ինչպես հետհոսքի առկայությունն ու արտահայտվածությունը, այնպես էլ սրտի կառուցվածքային և հեմոդինամիկական փոփոխությունները։ Տարբեր տեղակայման ինֆարկտների համեմատական վերլուծությունը նպաստում է հասկանալու, թե սրտամկանի վնասման անատոմիական առանձնահատկություններն ինչպես կարող են կապված լինել փականային դիսֆունկցիայի ձևավորման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սրտաբանության, էխոսրտագրության, սրտի պաթոֆիզիոլոգիայի և կլինիկական կանխատեսման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով առավել ամբողջական պատկերացում կազմել հետինֆարկտային միտրալ հետհոսքի առաջացման, զարգացման և կլինիկական նշանակության մասին։

Finance

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի ֆինանսական վիճակի գնահատման և կայունացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են բանկային համակարգի գործունեության տեսական հիմքերը, ֆինանսական կայունության գնահատման չափորոշիչները և բանկերի արդյունավետության վերլուծության ժամանակակից մեթոդները։ Հեղինակը քննարկում է կապիտալի համարժեքության, իրացվելիության, ակտիվների որակի, շահութաբերության և ռիսկերի կառավարման ցուցանիշները՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը բանկերի ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են Հայաստանի բանկային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունները, ֆինանսական շուկաների փոփոխությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև ներքին և արտաքին տնտեսական գործոններից բխող մարտահրավերները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճգնաժամային իրավիճակներում բանկերի կայունության պահպանման մեխանիզմներին, վերահսկողական քաղաքականության արդյունավետությանը, ռիսկերի նվազեցման գործիքներին և ֆինանսական առողջացման ռազմավարություններին։ Ներկայացվում են նաև առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել բանկային համակարգի հուսալիության բարձրացմանը, ֆինանսական միջնորդության արդյունավետության աճին և տնտեսության կայուն զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, պետական կարգավորող մարմինների աշխատակիցների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է արգանդի հորմոնակախյալ ախտաբանությունների ժամանակակից բուժման մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով լևոնօրգեստրել արտազատող ներարգանդային համակարգի (Միրենա) կլինիկական կիրառության վրա։ Նյութում ներկայացվում են մեխանիզմները, որոնց միջոցով լևոնօրգեստրելը ազդում է էնդոմետրիումի վրա՝ ապահովելով տեղային պրոգեստոգեն ազդեցություն, էնդոմետրիալ հյուսվածքի աճի արգելակում և արյունահոսության նվազեցում։ Աշխատությունը վերլուծում է Միրենայի կիրառման արդյունավետությունը այնպիսի ախտաբանությունների դեպքում, ինչպիսիք են էնդոմետրիալ հիպերպլազիան, դիսֆունկցիոն արգանդային արյունահոսությունները և էնդոմետրիոզը՝ ընդգծելով ինչպես կլինիկական բարելավումները, այնպես էլ հնարավոր կողմնակի ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների ընտրության չափանիշներին, կիրառման հակացուցումներին և երկարաժամկետ հետևողականության կարևորությանը։ Նյութը ներառում է նաև համեմատական վերլուծություն այլ հորմոնալ թերապիաների հետ՝ ցույց տալով լևոնօրգեստրելային համակարգի առավելությունները պահպանողական բուժման մեջ։

Other Subjects

Հրատարակությունը 1951 թվականի համար կազմված հիշարժան տարեթվերի թեմատիկ օրացույց է, որի նպատակն է մեկտեղել տվյալ տարվա ընթացքում նշվող կամ տվյալ տարվա հետ առնչվող կարևոր պատմական, մշակութային, գիտական և հասարակական իրադարձությունների ու նշանավոր անձանց ծննդյան կամ մահվան տարելիցների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Նման օրացույցը նախատեսված է որպես արագ կողմնորոշման և տեղեկատու-մատենագիտական աշխատանքային միջոց, որը կարող է օգտագործվել գրադարաններում, մշակութային և կրթական հաստատություններում, ինչպես նաև դասախոսությունների, ցուցահանդեսների, գրական-մշակութային միջոցառումների և այլ թեմատիկ նախաձեռնությունների կազմակերպման ժամանակ։ Բովանդակության մեջ կարող են ընդգրկվել տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական իրադարձությունների տարեդարձեր, հայ և համաշխարհային մշակույթի գործիչների հոբելյանական տարեթվեր, գրողների, արվեստագետների, գիտնականների, հասարակական ու քաղաքական գործիչների նշանակալի տարելիցներ։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն տարեթվերի պարզ թվարկմամբ, այլև դրանց համակարգմամբ, որը հնարավորություն է տալիս տարվա ընթացքում հետևողականորեն անդրադառնալ տարբեր պատմական և մշակութային թեմաների։ Այն կարող է ծառայել նաև որպես թեմատիկ միջոցառումների նախապատրաստման սկզբնական աղբյուր՝ օգնելով ընտրել տվյալ ամսվա կամ օրվա համար համապատասխան հոբելյաններ և դրանց հիման վրա կազմակերպել տեղեկատվական կամ կրթական աշխատանք։ 1951 թվականի նման հրատարակությունը հատկապես հետաքրքիր է նաև պատմական աղբյուրի տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է իր կազմման ժամանակաշրջանում հիշարժան համարված անձանց, իրադարձությունների և մշակութային արժեքների ընտրության ու ներկայացման սկզբունքները։ Այդ պատճառով այն կարող է օգտագործվել ոչ միայն որպես տարեթվերի տեղեկատու, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային-տեղեկատվական քաղաքականության և հիշողության համակարգի ուսումնասիրման օժանդակ աղբյուր։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետներին, մատենագետներին, ուսուցիչներին, մշակութային միջոցառումների կազմակերպիչներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, հետազոտողներին և այն ընթերցողներին, ովքեր հետաքրքրված են պատմական տարելիցներով ու հիշարժան ամսաթվերով։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բառապաշարի այն շերտի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը, որը ներառում է արհեստներով, մասնագիտացված ձեռքի աշխատանքով և ավանդական արտադրական գործունեությամբ զբաղվող անձանց անվանումները։ Հետազոտության առանցքում այդ բառերի ծագումը, կազմությունը, իմաստային զարգացումը, պատմական գործածությունը և հայերենի բառակազմական համակարգում ունեցած տեղն են։ Արհեստավորներին բնորոշող անվանումները դիտարկվում են որպես լեզվի պատմության և ժողովրդի նյութական ու սոցիալական մշակույթի փոխկապակցվածությունն արտացոլող բառային միավորներ, քանի որ դրանց ձևավորումը սերտորեն կապված է տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածված արհեստների, աշխատանքի բաժանման և քաղաքային ու գյուղական տնտեսական կյանքի զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանումների բառակազմական կառուցվածքին՝ պարզելով, թե ինչ արմատների, ածանցների և այլ ձևաբանական միջոցների օգնությամբ են հայերենում ստեղծվել մասնագիտություն կամ զբաղմունք ցույց տվող բառերը։ Քննվում են բնիկ հայկական կազմությունները, ինչպես նաև պատմական լեզվական շփումների հետևանքով հայերեն ներթափանցած փոխառությունները և դրանց հնչյունական, ձևաբանական ու իմաստային հարմարեցման առանձնահատկությունները։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նույն կամ մոտ արհեստը նշանակող տարբեր անվանումների տարածքային, ժամանակագրական և ոճական տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրաբարի, միջին հայերենի, աշխարհաբարի և բարբառների նյութի համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել առանձին բառերի գործածության շարունակականությանը, փոփոխությանը կամ աստիճանական դուրսմղմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հոմանիշային հարաբերությունները, բազմիմաստությունը և այն դեպքերը, երբ մասնագիտություն նշանակող բառը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել լրացուցիչ սոցիալական կամ փոխաբերական իմաստներ։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն անվանումները, որոնք կապված են պատմականորեն տարածված, սակայն հետագայում վերացած կամ էապես փոփոխված արհեստների հետ, քանի որ այդ բառերը լեզվական տվյալներից բացի տեղեկություններ են պահպանել ավանդական կենցաղի և արտադրական մշակույթի վերաբերյալ։ Նյութի աղբյուր կարող են ծառայել բառարանները, մատենագրական երկերը, վիմագրությունները, արխիվային փաստաթղթերը, ազգագրական նյութերը, գեղարվեստական գրականությունը և բարբառային գրանցումները։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը համադրում է բառագիտության, բառակազմության, ստուգաբանության և պատմական լեզվաբանության մոտեցումները՝ միաժամանակ բացահայտելով լեզվի ու նյութական մշակույթի միջև կապերը և նպաստելով հայերենի մասնագիտական ու պատմական բառապաշարի առավել ամբողջական նկարագրությանը։