1867 թվականի հուլիսին տեղի ունեցած քահանայապետական իրադարձության մասին

Chemistry

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է նոր արիլալիֆատիկ ամինոկետոնների սինթեզին, դրանց կառուցվածքի նպատակային ձևավորմանը և հետագա քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով կենսաբանական ակտիվություն ցուցաբերող միացությունների ստացմանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է օրգանական մոլեկուլների կառուցվածքի և հատկությունների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, որի միջոցով հնարավոր է ստանալ նախապես կանխատեսված ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկանիշներով նոր նյութեր։ Արիլալիֆատիկ ամինոկետոնները հետաքրքրություն են ներկայացնում որպես բազմաֆունկցիոնալ օրգանական միացություններ, քանի որ դրանց մոլեկուլներում միաժամանակ առկա են արոմատիկ համակարգ, կարբոնիլային խումբ և ամինային ֆունկցիոնալություն, որոնք կարող են մասնակցել տարբեր քիմիական փոխազդեցությունների և ապահովել նոր ածանցյալների ստացման լայն հնարավորություններ։ Աշխատանքի սինթետիկ հատվածում կարող են ուսումնասիրվել նպատակային ամինոկետոնների ստացման տարբեր ուղիներ՝ ելանյութերի ընտրությունից և ռեակցիայի պայմանների օպտիմալացումից մինչև վերջնական միացությունների առանձնացում, մաքրում և նույնականացում։ Կարևոր խնդիր է ռեակցիաների ելքի բարձրացումը, կողմնակի արգասիքների նվազեցումը և այնպիսի պայմանների ընտրությունը, որոնք թույլ կտան վերահսկելի կերպով ստանալ կառուցվածքային տարբերակված միացությունների շարք։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից մեկը մոլեկուլի արոմատիկ հատվածի և ամինային կամ կարբոնիլային բաղադրիչների կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցության ուսումնասիրությունն է։ Արիլային օղակում տարբեր տեղակալիչների ներմուծումը կարող է փոփոխել մոլեկուլի էլեկտրոնային հատկությունները, լուծելիությունը, քիմիական կայունությունը և հետագա փոխակերպումների ընթացքը։ Այդ պատճառով տարբեր կառուցվածք ունեցող ածանցյալների ստացումը հնարավորություն է տալիս համեմատականորեն ուսումնասիրել կառուցվածք–հատկություն կապերը։ Աշխատության «փոխակերպումների» ուղղությունը ենթադրում է ստացված միացությունների հետագա քիմիական վերափոխումների ուսումնասիրություն։ Կարբոնիլային և ամինային ֆունկցիոնալ խմբերը կարող են օգտագործվել նոր օղակավոր կամ բաց շղթայական համակարգերի, ածանցյալների և ավելի բարդ կառուցվածքով օրգանական միացությունների ստացման համար։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մեկ նախնական միացությունից ստանալ տարբեր կառուցվածքային շարքեր և ընդլայնել պոտենցիալ կենսաակտիվ նյութերի ընտրանին։ Ստացված միացությունների կառուցվածքի հաստատման համար կարևոր են ֆիզիկաքիմիական և սպեկտրոսկոպիկ մեթոդները։ Կարող են կիրառվել ինֆրակարմիր սպեկտրոսկոպիա, միջուկային մագնիսական ռեզոնանսի սպեկտրոսկոպիա, զանգվածային սպեկտրոմետրիա, քրոմատոգրաֆիկ մեթոդներ և այլ անալիտիկ մոտեցումներ։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս հաստատել ֆունկցիոնալ խմբերի առկայությունը, որոշել մոլեկուլների կառուցվածքը, գնահատել նյութերի մաքրությունը և տարբերակել կառուցվածքային իզոմերները։ Աշխատանքի առանձնահատուկ բաղադրիչը կենսաբանական ակտիվության ուսումնասիրությունն է։ Նոր սինթեզված միացությունների կենսաբանական հատկությունների գնահատումը հնարավորություն է տալիս որոշել, թե քիմիական կառուցվածքի որ առանձնահատկություններն են կապված որոշակի կենսաբանական ազդեցության հետ։ Այդպիսի ուսումնասիրությունները կարող են ներառել տարբեր կենսաբանական համակարգերում ակտիվության նախնական գնահատում և համեմատություն հայտնի նյութերի հետ։ Արդյունքների հիման վրա հնարավոր է առանձնացնել առավել հեռանկարային միացությունները հետագա խորացված ուսումնասիրությունների համար։ Կենսաբանական ակտիվ միացությունների որոնման տեսանկյունից կարևոր է նաև կառուցվածք–ակտիվություն փոխհարաբերության բացահայտումը։ Եթե որոշակի տեղակալիչի կամ ֆունկցիոնալ խմբի փոփոխությունը հանգեցնում է կենսաբանական ազդեցության ուժեղացման կամ նվազեցման, այդ օրինաչափությունը կարող է օգտագործվել նոր միացությունների նպատակային նախագծման ժամանակ։ Այսպիսով, աշխատանքը ոչ միայն նկարագրում է առանձին նյութերի ստացումը, այլև ձգտում է բացահայտել քիմիական կառուցվածքի այն հատկանիշները, որոնք կարող են պայմանավորել կենսաբանական ակտիվությունը։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նոր օրգանական միացությունների սինթեզի և դրանց քիմիական վարքի ուսումնասիրության համադրությամբ։ Նման աշխատանքները հարստացնում են արիլալիֆատիկ ամինոկետոնների քիմիայի վերաբերյալ գիտելիքները և ստեղծում նոր միացությունների ստացման մեթոդաբանական հիմք։ Ստացված նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դեղանյութերի որոնման, կենսաակտիվ նյութերի քիմիայի և օրգանական սինթեզի այլ կիրառական ուղղությունների համար, թեև կենսաբանական ակտիվության առկայությունը ինքնին դեռ չի նշանակում դրանց դեղաբանական կիրառելիություն։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է օրգանական սինթեզը, քիմիական կառուցվածքի նույնականացումը, նպատակային փոխակերպումների իրականացումը և կենսաբանական հատկությունների գնահատումը՝ նպատակ ունենալով ստանալ նոր արիլալիֆատիկ ամինոկետոններ և դրանց ածանցյալներ, բացահայտել դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններն ու քիմիական վարքը և առանձնացնել կենսաբանական ակտիվություն ցուցաբերող առավել հեռանկարային միացությունները։

Other Subjects

Լրագրողական և քաղաքական-վերլուծական բնույթի այս նյութը նվիրված է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած իրադարձություններին, հայ բնակչության զանգվածային տեղահանությանը և տարածաշրջանի քաղաքական ու վարչական կարգավիճակի փոփոխություններին։ Անդրադարձ է կատարվում ռազմական գործողություններից հետո ձևավորված իրավիճակին, բնակչության անվտանգության խնդիրներին և Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխված մարդկանց առջև ծառացած մարդասիրական ու սոցիալական մարտահրավերներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լեռնային Ղարաբաղի չճանաչված հանրապետության պետական կառույցների լուծարման մասին հայտարարությանը, 2024 թվականի հունվարի 1-ը որպես նախատեսված ժամկետ սահմանելուն և այդ որոշման քաղաքական ու իրավական նշանակությանը։ Քննարկվում են տեղահանված բնակչության բնակարանային ապահովման, սոցիալական աջակցության, իրավունքների պաշտպանության և հետագա ինտեգրման հարցերը։ Նյութը դիտարկում է նաև միջազգային հանրության արձագանքի, տարածաշրջանային անվտանգության և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների հետ կապված հիմնախնդիրները։ Անդրադարձը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական զարգացումների և դրանց մարդասիրական հետևանքների վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, հակամարտությունների ուսումնասիրության և մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Economics

Գիրքը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության ընդհանուր պատկերը ուսանողական դիտանկյունից՝ պարզ և հասկանալի լեզվով բացահայտելով երկրի տնտեսական կառուցվածքը, զարգացման հիմնական միտումները և առկա հիմնախնդիրները։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տնտեսության հիմնական ճյուղերը՝ արդյունաբերություն, գյուղատնտեսություն, ծառայություններ և ֆինանսական համակարգ, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը և դերը ազգային տնտեսության զարգացման մեջ։ Հեղինակը անդրադառնում է մակրոտնտեսական ցուցանիշներին, տնտեսական աճի աղբյուրներին, գործազրկության և աղքատության խնդիրներին, գնաճի ազդեցությանը և պետական տնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղղություններին։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսանողի տեսանկյունից տնտեսության ընկալմանը՝ շեշտադրելով տեսական գիտելիքների կապը իրական տնտեսական գործընթացների հետ, ինչպես նաև երիտասարդների դերը տնտեսական զարգացման և նորարարությունների խթանման գործում։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի տնտեսության արտաքին կապերը, ներդրումային միջավայրը, մրցունակության խնդիրները և զարգացման հնարավոր ուղիները։ Աշխատությունը նպատակ ունի ձևավորել ամբողջական և գործնական պատկերացում Հայաստանի տնտեսության վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով ուսանողների, սկսնակ հետազոտողների և տնտեսագիտությամբ հետաքրքրվողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է 1967–1982 թվականներին Մերձավոր Արևելքում ընթացող հակամարտությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը միջազգային քաղաքականության և արաբական պետությունների փոխհարաբերությունների վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է 1967 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմից հետո տարածաշրջանում ձևավորված ռազմաքաղաքական իրավիճակի, ուժերի հարաբերակցության փոփոխության և հետագա քաղաքական գործընթացների վրա։ Քննության են առնվում արաբական պետությունների դիրքորոշումները Իսրայելի հետ հակամարտության, պաղեստինյան խնդրի և գրավված տարածքների հարցերի վերաբերյալ, ինչպես նաև այդ խնդիրների ազդեցությունը միջարաբական համագործակցության և հակասությունների խորացման վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Եգիպտոսի, Սիրիայի, Հորդանանի, Լիբանանի, Իրաքի, Սաուդյան Արաբիայի և տարածաշրջանի մյուս պետությունների արտաքին քաղաքականությանը, նրանց միջև ձևավորված դաշինքներին, տարաձայնություններին և քաղաքական առաջնահերթությունների փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են 1973 թվականի արաբա-իսրայելական պատերազմի հետևանքները, նավթային գործոնի աճող նշանակությունը, Եգիպտոսի արտաքին քաղաքականության վերափոխումը, Քեմփ Դեյվիդի համաձայնությունների և եգիպտա-իսրայելական խաղաղության գործընթացի ազդեցությունը արաբական աշխարհի ներքին հարաբերությունների վրա։ Կարևորվում է նաև Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության դերի աճը և պաղեստինյան հարցի աստիճանական վերածումը տարածաշրջանային ու միջազգային քաղաքականության առանցքային խնդիրներից մեկի։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է Լիբանանի ներքաղաքական ճգնաժամի և քաղաքացիական պատերազմի կապը տարածաշրջանային հակամարտությունների հետ, ինչպես նաև 1982 թվականի լիբանանյան իրադարձությունների ազդեցությունը Մերձավոր Արևելքում քաղաքական ուժերի հարաբերակցության վրա։ Առանձին ուղղություն է միջազգային գործոնի ուսումնասիրությունը՝ հատկապես Միացյալ Նահանգների և Խորհրդային Միության քաղաքականության, նրանց ռազմավարական մրցակցության, դիվանագիտական նախաձեռնությունների և տարածաշրջանի պետությունների հետ հարաբերությունների համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ՄԱԿ-ի և միջազգային դիվանագիտության դերին՝ հրադադարի հաստատման, բանակցային գործընթացների և հակամարտության քաղաքական կարգավորման փորձերի տեսանկյունից։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ տարածաշրջանային հակամարտությունը տվյալ ժամանակաշրջանում ոչ միայն արաբա-իսրայելական հարաբերությունների խնդիր էր, այլև էականորեն ազդում էր արաբական երկրների արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների, տնտեսական համագործակցության, անվտանգության ռազմավարությունների և միմյանց նկատմամբ քաղաքական դիրքորոշումների վրա։ Միաժամանակ Սառը պատերազմի պայմաններում Մերձավոր Արևելքը վերածվել էր միջազգային մրցակցության կարևոր տարածքներից մեկի, որտեղ տեղական հակասությունները սերտորեն փոխկապակցվում էին համաշխարհային քաղաքական գործընթացների հետ։ Ժամանակաշրջանի համակողմանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ այն քաղաքական և դիվանագիտական զարգացումները, որոնք երկարաժամկետ ազդեցություն ունեցան Մերձավոր Արևելքի միջազգային հարաբերությունների համակարգի ձևավորման վրա։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության, արաբագիտության, արևելագիտության և Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային բեռի ձևավորման, գնահատման և կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես պետական ֆինանսական քաղաքականության կարևոր գործիք։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հարկային բեռի կառուցվածքը, դրա ազդեցությունը տնտեսության տարբեր հատվածների վրա, բիզնես միջավայրի զարգացման վրա ունեցած հետևանքները և հարկային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հարկային եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները, հարկային համակարգի արդարացիության և արդյունավետության հարցերը, ինչպես նաև հարկային բեռի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության և սոցիալական հավասարակշռության պահանջները։ Գրքում քննարկվում են նաև հարկային վարչարարության բարելավման, ստվերային տնտեսության կրճատման և հարկային կարգավորման միջազգային փորձի կիրառման խնդիրները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և ՀՀ հարկային քաղաքականության գործնական վերլուծությունը՝ առաջարկելով բարեփոխումների ուղղություններ և քաղաքականության կատարելագործման ուղիներ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, հարկային ծառայության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, գիտահետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական ընտրարշավների կազմակերպման և իրականացման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Գրքում ներկայացվում են ընտրարշավի կազմակերպման տեսական հիմքերը, հիմնական փուլերը, ռազմավարական պլանավորման սկզբունքները և քաղաքական հաղորդակցության գործիքները՝ ընտրական գործընթացը դիտարկելով որպես բազմաբաղադրիչ կառավարչական և հաղորդակցական համակարգ։ Հեղինակը վերլուծում է ընտրարշավի նախապատրաստման փուլը՝ ներառելով քաղաքական միջավայրի, ընտրողների նախասիրությունների, հասարակական տրամադրությունների և մրցակիցների դիրքավորումների ուսումնասիրությունը, որի հիման վրա ձևավորվում են քարոզարշավի նպատակները և հիմնական ուղերձները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական թեկնածուի կամ ուժի հանրային կերպարի ձևավորմանը, ընտրողների տարբեր խմբերի հետ հաղորդակցության կազմակերպմանը, քարոզչական նյութերի մշակմանը և զանգվածային ու թվային լրատվամիջոցների արդյունավետ օգտագործմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև սոցիոլոգիական հետազոտությունների, հանրային կարծիքի ուսումնասիրման, քաղաքական գովազդի և ընտրողների հետ անմիջական շփման կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընտրարշավի կազմակերպչական կառուցվածքին, մարդկային և ֆինանսական ռեսուրսների բաշխմանը, քարոզարշավի ժամանակացույցի մշակմանը և տարբեր միջոցառումների փոխկապակցված կառավարմանը։ Հայաստանի Հանրապետության փորձի ուսումնասիրության միջոցով ներկայացվում են տեղական քաղաքական և ընտրական միջավայրի առանձնահատկությունները, ընտրարշավների զարգացման միտումները և կիրառվող հաղորդակցական մեխանիզմների փոփոխությունները։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են քաղաքական գաղափարները վերածվում ընտրական հաղորդագրությունների, ինչպես են կազմակերպվում թեկնածուի և ընտրողների միջև փոխհարաբերությունները, և ինչ դեր ունեն տեղեկատվական ու հաղորդակցական գործիքները ընտրական մրցակցության պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, քաղաքական տեխնոլոգների, ընտրական գործընթացների մասնագետների, լրագրողների, հանրային կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի ընտրական գործընթացներով և քաղաքական հաղորդակցության մեխանիզմներով։