Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1981, Մարտ, թիվ 3)
Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցուցակը՝ որպես ընթացիկ տեղեկատվական աղբյուր գիտական, մշակութային և կրթական նպատակների համար։ Հրատարակության մեջ ընդգրկված են արվեստագիտության, մշակութաբանության, երաժշտագիտության, թատերագիտության, կինոյի, կերպարվեստի, ճարտարապետության և ժողովրդական արվեստի վերաբերյալ նոր գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ և ուսումնասիրություններ։ Նյութերը ներկայացվում են մատենագիտական նկարագրություններով՝ ներառելով հեղինակ, վերնագիր, հրատարակման տվյալներ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել համապատասխան աղբյուրների ընտրության հարցում։ Աշխատությունը արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային գիտության զարգացման հիմնական միտումները, գիտահետազոտական հետաքրքրությունների շրջանակը և հրատարակչական գործունեության ուղղությունները։ Տեղեկատուն ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք գրադարանավարների, գիտաշխատողների, արվեստագետների, ուսանողների և մշակութային հաստատությունների համար՝ նպաստելով մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական տեղեկատվության համակարգմանը և հասանելիության ապահովմանը։
Updated: 2026-08-21Psychology
Հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների հանդեպ ծնողական վերաբերմունքի սոցիալ - հոգեբանական առանձնահատկությունները
Այս թեման վերաբերում է հատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների նկատմամբ ծնողական վերաբերմունքի սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ընտանիքի դերը երեխայի զարգացման, սոցիալականացման և հուզական կայունության ապահովման գործընթացում։ Ծնողական վերաբերմունքը ձևավորվում է մի շարք գործոնների ազդեցությամբ՝ այդ թվում՝ երեխայի առողջական վիճակը, հաշմանդամության կամ զարգացման առանձնահատկության բնույթը, ընտանիքի սոցիալ-տնտեսական պայմանները, մշակութային պատկերացումները և հոգեբանական պատրաստվածությունը։ Սկզբնական փուլում ծնողները հաճախ անցնում են ուժեղ հուզական ճգնաժամի փուլեր՝ շոկ, մերժում, մեղքի զգացում կամ անհանգստություն, որոնք հետագայում կարող են փոխվել ընդունման և ակտիվ աջակցման դիրքորոշման, եթե ընտանիքը ստանում է համապատասխան հոգեբանական և սոցիալական աջակցություն։ Կարևոր սոցիալ-հոգեբանական առանձնահատկություններից է նաև ծնողական վերաբերմունքի տատանվող բնույթը՝ պաշտպանողականության, գերխնամքի կամ հակառակը՝ հուզական հեռացման դրսևորումներով, որոնք կարող են ազդել երեխայի ինքնագնահատականի և սոցիալական հմտությունների զարգացման վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է ընտանիքի սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը՝ հասարակական վերաբերմունքը, խարանի (ստիգմայի) առկայությունը և աջակցության ծառայությունների հասանելիությունը, որոնք կարող են կամ ուժեղացնել ծնողների դիմակայողականությունը, կամ հակառակը՝ խորացնել հոգեբանական լարվածությունը։ Այս թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է ներառական կրթության զարգացման, սոցիալական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման և հոգեբանական աջակցության համակարգերի կատարելագործման համար՝ նպատակ ունենալով բարելավել ինչպես երեխաների, այնպես էլ նրանց ընտանիքների կյանքի որակը։
Updated: 2026-09-21Medicine
Перекисное окисление липидов, антиоксидантный статус при беременности, осложненной цитомегаловирусным инфицированием
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հղիության ընթացքում ցիտոմեգալովիրուսային ինֆեկցիայով բարդացած դեպքերում լիպիդների պերօքսիդային օքսիդացման գործընթացների և հակաօքսիդանտային համակարգի վիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են օքսիդատիվ սթրեսի մեխանիզմները, որոնք ակտիվանում են վիրուսային վարակի ազդեցության ներքո և ազդում մոր ու պտղի համակարգերի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է ազատ ռադիկալների առաջացման աճը, բջջային թաղանթների լիպիդային վնասման գործընթացները և դրանց կապը հղիության բարդությունների զարգացման հետ։
Updated: 2026-09-17Technology
Գյուղատնտեսական տեխնիկայի մեքենամասերի և նորոգման գործիքների մաշակայունության տեխնոլոգիայի մշակում
Այս աշխատությունը վերաբերում է գյուղատնտեսական տեխնիկայի մեքենամասերի և նորոգման գործիքների մաշակայունության բարձրացման տեխնոլոգիաների մշակմանը՝ ընդգծելով նյութագիտության, արտադրական տեխնոլոգիաների և շահագործման պայմանների փոխազդեցությունը գյուղատնտեսական մեքենաշինության ոլորտում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել այն գործոնները, որոնք հանգեցնում են մեքենամասերի արագ մաշվածության՝ հողի աբրազիվ ազդեցություն, հարվածային բեռներ, կոռոզիոն միջավայր, ինչպես նաև երկարատև ցիկլային ծանրաբեռնվածություններ, և մշակել դրանց դիմադրությունը բարձրացնող տեխնոլոգիական լուծումներ։ Ուսումնասիրվում են մակերեսային ամրացման և պաշտպանիչ շերտերի ձևավորման մեթոդները՝ ջերմաքիմիական մշակում, մակերեսային կարծրացում, ցողարկում, պլազմային և լազերային մշակումներ, ինչպես նաև կոմպոզիտային ծածկույթների կիրառման հնարավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաշվածության մեխանիզմների վերլուծությանը՝ աբրազիվ, ադհեզիոն, կոռոզիոն և հոգնածային մաշվածություն, և դրանց կանխարգելման ինժեներական մոտեցումներին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է նորոգման գործիքների ծառայողական հատկությունների բարելավման ուղիները՝ արտադրական նյութերի ընտրություն, երկրաչափական օպտիմալացում և աշխատանքային ռեժիմների համապատասխանեցում։ Միաժամանակ վերլուծվում են առաջարկվող տեխնոլոգիաների տնտեսական արդյունավետությունը և դրանց ներդրման հնարավորությունները գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է գյուղատնտեսական մեքենաշինության և նյութագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով մեքենամասերի ծառայողական ժամկետի երկարացման և տեխնիկական սպասարկման արդյունավետության բարձրացմանը։
Updated: 2026-09-19Economics
Կիբեռնետիկան ժողովրդական տնտեսության մեջ: Գրականության ծանոթագրված մատենագիտական ցանկ (1967-1970)
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1967–1970 թվականներին հրապարակված գրականության ծանոթագրված մատենագիտական ցանկը, որը վերաբերում է կիբեռնետիկայի կիրառությանը ժողովրդական տնտեսության տարբեր ոլորտներում։ Նյութում համակարգված են գիտական աշխատությունները, մենագրությունները, հոդվածները, ժողովածուները և այլ հրապարակումներ՝ յուրաքանչյուրի համար տրամադրելով համառոտ բնութագրեր, որոնք օգնում են գնահատել դրանց բովանդակությունը, գիտական ուղղվածությունը և գործնական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիբեռնետիկայի տեսության և կառավարման, տնտեսական գործընթացների մաթեմատիկական մոդելավորման, օպտիմալ պլանավորման, ավտոմատ կառավարման համակարգերի, հաշվողական տեխնիկայի և տեղեկատվության մշակման մեթոդների կիրառմանը արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, տրանսպորտի և տնտեսության այլ ճյուղերում։ Մատենագիտական ցանկը նպատակ ունի դյուրացնել համապատասխան գրականության որոնումը և ծառայել որպես տեղեկատվական ուղեցույց գիտաշխատողների, տնտեսագետների, ինժեներների, ուսանողների և կիբեռնետիկայի ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար՝ արտացոլելով տվյալ ժամանակաշրջանում գիտության և տեխնոլոգիաների զարգացման հիմնական ուղղություններն ու հրապարակումների շրջանակը։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատու աղբյուր է, որը ներկայացնում է կիբեռնետիկայի և տնտեսական կառավարման փոխկապակցվածության վերաբերյալ խորհրդային շրջանի գիտական գրականության համակարգված պատկերը։
Updated: 2026-09-23Other Subjects
Այլընտրանքային և նորարար նախագծեր՝ ՀՀ գրադարանների համար
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գրադարանների զարգացման համար նախատեսված այլընտրանքային և նորարարական նախագծերի ուսումնասիրմանը և կիրառման հնարավորություններին։ Ներկայացվում են ժամանակակից գրադարանային ծառայությունների կազմակերպման նոր մոտեցումները, թվայնացման գործընթացները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրման հնարավորությունները և ընթերցողների սպասարկման կատարելագործման ուղիները։ Քննարկվում են գրադարանների՝ որպես կրթական, մշակութային և տեղեկատվական կենտրոնների վերափոխման ռազմավարությունները, համայնքային ծրագրերի մշակումը, նորարարական ծառայությունների ստեղծումը և օգտագործողների հետ փոխգործակցության ժամանակակից ձևերը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև գրադարանային կառավարման արդյունավետ մեթոդներին, էլեկտրոնային ռեսուրսների կիրառմանը և գրադարանների դերի ընդլայնմանը տեղեկատվական հասարակության պայմաններում։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, տեղեկատվական ոլորտի մասնագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և գրադարանագիտություն ուսումնասիրող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-20