Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionPedagogy
Подвижность позвоночника человека: возрастной аспект и методика совершенствования
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարդու ողնաշարի շարժունակության տարիքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման մեթոդիկային։ Գրքում ներկայացվում են ողնաշարի անատոմիական և կենսամեխանիկական հիմքերը, շարժունակության վրա ազդող գործոնները և տարիքային փոփոխությունների դինամիկան։ Հեղինակը վերլուծում է մանկական, դեռահասային, չափահաս և տարեց տարիքում ողնաշարի շարժունակության ցուցանիշների տարբերությունները՝ ընդգծելով մկանային-կապանային համակարգի դերը կեցվածքի և շարժողական ֆունկցիաների պահպանման գործում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ողնաշարի շարժունակության զարգացման և պահպանման մեթոդները՝ ներառյալ բուժական ֆիզկուլտուրայի վարժությունները, ձգման համակարգերը, շարժողական ռեժիմների կազմակերպումը և կանխարգելիչ միջոցառումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճիշտ կեցվածքի ձևավորմանը, հիպոդինամիայի բացասական ազդեցության նվազեցմանը և ողնաշարի հիվանդությունների կանխարգելմանը։ Գիրքը նախատեսված է բժիշկների, վերականգնողական թերապևտների, ֆիզկուլտուրայի մասնագետների, մարզիչների, ուսանողների և առողջ ապրելակերպով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական մոտեցումներ ողնաշարի շարժունակության բարելավման համար։
Updated: 2026-09-03
Religion
Սուրբ Պատարագի խորհրդատետր՝ ըստ Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու արարողակարգի
Գիրքը ներկայացնում է Սուրբ Պատարագի խորհրդի և արարողակարգի հետ կապված նյութեր՝ հիմնված Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու ծիսական ավանդույթի վրա։ Սուրբ Պատարագը հայ եկեղեցական կյանքի կենտրոնական արարողությունն է, որի ընթացքում կատարվում է Սուրբ Հաղորդության խորհուրդը, հնչում են աղոթքներ, ընթերցվում են Սուրբ Գրքի հատվածներ և կատարվում են սահմանված ծիսական գործողություններ։ Պատարագի կառուցվածքը, աղոթքների հերթականությունը, հոգևորականների գործողությունները և ծիսական խորհրդանիշները փոխկապակցված են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարների՝ Քրիստոսի փրկագործության, զոհաբերության, հաղորդության և հավատացյալների հոգևոր միասնության հետ։ Խորհրդատետր բնույթի աշխատությունը նպաստում է այդ արարողության խորհրդանշական բովանդակության և ծիսական ընթացքի ճանաչմանը՝ ուշադրություն հրավիրելով եկեղեցական կարգի պահպանման ու յուրաքանչյուր գործողության նշանակության վրա։ Նման հրատարակությունները կարևոր նշանակություն են ունեցել եկեղեցական արարողությունների կազմակերպման, հոգևորականների ծիսական գիտելիքների խորացման և եկեղեցական ավանդույթի փոխանցման գործում։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է հայ եկեղեցական ծիսագրության, պատարագագիտության և Հայ Առաքելական եկեղեցու պատմական ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հոգևորականներին, աստվածաբաններին, պատարագագետներին, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայկական ծիսական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-10-28
History
Անիի քարանձավները․ 1915 թվականի Անիի XIV հնագիտական արշավախմբի նյութերը
Դ. Ա. Կիպշիձեի աշխատությունը նվիրված է Անիի և նրա շրջակայքի քարանձավների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով Անիի XIV հնագիտական արշավախմբի հետազոտական նյութերի վրա։ Անիի քարանձավային համալիրները միջնադարյան քաղաքի պատմական և մշակութային միջավայրի կարևոր բաղադրիչներից են։ Դրանք ներկայացնում են ժայռային տարածքներում ստեղծված կամ բնական գոյացությունների հարմարեցմամբ ձևավորված կառույցների բազմազանություն, որոնք կարող էին ծառայել տարբեր նպատակների՝ բնակության, տնտեսական գործունեության, ապաստանի կամ կրոնական ու ծիսական օգտագործման համար։ Քարանձավների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Անիի և հարակից տարածքների բնակեցման պատմության, բնական միջավայրի օգտագործման, շինարարական հմտությունների և մարդկանց առօրյա կյանքի մասին։ Հնագիտական հետազոտության տեսանկյունից կարևոր նշանակություն ունեն քարանձավների տեղադրությունը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ժայռային տարածքի մշակման հետքերը, հնարավոր գործառույթները և դրանց կապը շրջակա պատմական հուշարձանների հետ։ Այս տվյալները կարող են նպաստել քաղաքի ու նրա մերձակա տարածքների պատմական տեղագրության վերակազմությանը և տարբեր ժամանակաշրջանների բնակեցման շերտերի ուսումնասիրմանը։ Անիի հնագիտական ժառանգությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում միջնադարյան հայկական քաղաքակրթության պատմության մեջ, քանի որ քաղաքը եղել է քաղաքական, տնտեսական, հոգևոր և մշակութային նշանակալի կենտրոն։ Քարանձավային կառույցների փաստագրումն ու քննությունը լրացնում են քաղաքի պատմության վերաբերյալ պատկերացումները՝ ուշադրությունը տեղափոխելով ոչ միայն հայտնի եկեղեցիների, պալատների և պաշտպանական կառույցների, այլև բնակեցման ու առօրյա կյանքի ավելի քիչ ուսումնասիրված ձևերի վրա։ Արշավախմբի նյութերի գիտական արժեքը կապված է դաշտային դիտարկումների, հուշարձանների նկարագրության և հնագիտական տվյալների պահպանման հետ, որոնք կարող են օգտագործվել հետագա համեմատական ուսումնասիրություններում։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հնագետների, պատմաբանների, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, քարանձավային կառույցների հետազոտողների և Անիի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն կարևոր նյութ է միջնադարյան Հայաստանի բնակեցման, ճարտարապետական միջավայրի և պատմական լանդշաֆտի ուսումնասիրման համար։
Updated: 2026-10-25
Geography
Ատլաս կամ աշխարհագրական քարտեզներ
Աշխարհագրական այս ատլասը նախատեսված է երկրագնդի, մայրցամաքների, երկրների և աշխարհագրական տարածքների պատկերավոր ներկայացման համար։ Քարտեզների միջոցով ընթերցողը կարող է պատկերացում կազմել ցամաքների ու ծովերի տեղադրության, երկրների սահմանների, բնակավայրերի, լեռնային համակարգերի, գետերի և այլ աշխարհագրական առանձնահատկությունների մասին։ Աշխարհացույց տախտակները հնարավորություն են տալիս տարածականորեն ընկալելու աշխարհագրական երևույթներն ու փոխհարաբերությունները, համեմատելու տարբեր տարածաշրջաններ և կողմնորոշվելու աշխարհի ընդհանուր կառուցվածքում։ Ատլասները կարևոր ուսումնական միջոց են եղել աշխարհագրության դասավանդման ընթացքում, քանի որ լրացրել են բանավոր և գրավոր բացատրությունները՝ գիտելիքը դարձնելով ավելի տեսանելի ու մատչելի։ Դրանք օգտակար են եղել դպրոցականների, ուսուցիչների, ճանապարհորդությունների և տարբեր երկրների մասին տեղեկություններ ուսումնասիրող ընթերցողների համար։ Քարտեզագրական նյութը նպաստում է աշխարհագրական անվանումների, ուղղությունների, տարածությունների և տեղագրական պատկերացումների յուրացմանը։ Հրատարակությունը նաև վկայում է 19-րդ դարում հայերեն կրթական գրականության մեջ պատկերազարդ և տեսողական ուսումնական միջոցների կիրառման կարևորության մասին։ Այն արժեքավոր է աշխարհագրական գիտելիքների տարածման և հայերեն քարտեզագրական ու կրթական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։
Updated: 2026-11-05
History
Նախնադարյան տոնը և դիցաբանությունը
Լևոն Աբրահամյանի գիտական աշխատությունը նվիրված է նախնադարյան հասարակությունների տոնական ծեսերի և դիցաբանական պատկերացումների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով տոնի՝ որպես մշակութային, սոցիալական և խորհրդանշական երևույթի առաջացմանն ու զարգացմանը։ Աշխատության թեմատիկ առանցքում տոնական արարողությունների և առասպելների միջև առկա կապն է, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են վաղ հասարակությունները մեկնաբանել աշխարհի ծագումը, բնության երևույթները, կյանքի ու մահվան շրջափուլերը, համայնքի գոյությունը և մարդու տեղը տիեզերական կարգի մեջ։ Նախնադարյան տոնը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ուրախության կամ հավաքական հանգստի դրսևորում, այլև որպես ծիսական գործողությունների համակարգ, որի միջոցով համայնքը վերարտադրում էր իր հավատալիքները, ամրապնդում հասարակական կապերը և փոխանցում սերունդներին մշակութային հիշողությունը։ Դիցաբանական պատումները նման ծեսերին հաղորդում էին իմաստ և խորհրդանշական հիմք՝ բացատրելով դրանց ծագումը, նշանակությունն ու կատարման կարգը։ Այս տեսանկյունից տոնը, ծեսը և առասպելը հանդես են գալիս որպես փոխկապակցված մշակութային ձևեր, որոնց միջոցով կազմակերպվում էին համայնքային կյանքը և աշխարհընկալումը։ Աշխատության ուսումնասիրական նշանակությունը կապված է նաև մշակութային երևույթների համեմատական վերլուծության հնարավորության հետ՝ տարբեր ժողովուրդների ծիսական ավանդույթներում ընդհանրություններ և առանձնահատկություններ բացահայտելու նպատակով։ Տոնական վարքաձևերի, խորհրդանիշների, ծիսական գործողությունների և առասպելական պատկերների քննությունը կարևոր նյութ է տրամադրում վաղ կրոնական մտածողության, հասարակական հարաբերությունների և մշակույթի պատմական զարգացման մասին։ Այս մոտեցումը նպաստում է տոնի՝ որպես հասարակության ինքնակազմակերպման, հավաքական ինքնության պահպանման և մշակութային իմաստների փոխանցման միջոցի ըմբռնմանը։ Գիրքը արժեքավոր է նախնադարյան մշակույթի, ծիսագիտության, դիցաբանության և կրոնական պատկերացումների ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև օգտակար է մարդաբաններին, ազգագրագետներին, բանագետներին, մշակութաբաններին, կրոնագետներին ու մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին և հետազոտողներին։
Updated: 2026-10-25
Other Subjects
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1981, Հոկտեմբեր, թիվ 10)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտում թողարկված նոր գրականության վերաբերյալ։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական ռեսուրս, որը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։
Updated: 2026-11-02