Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Աղթամարի տան աղետալի անցքերի և անկարգությունների կրկնակի տեղեկագիր
Աշխատությունը ներկայացնում է Աղթամարի հոգևոր և եկեղեցական կենտրոնի հետ կապված աղետալի իրադարձությունների ու անկարգությունների մասին տեղեկություններ՝ նպատակ ունենալով արձանագրել տեղի ունեցած դեպքերը և պահպանել դրանց վերաբերյալ պատմական հիշողությունը։ Աղթամարը հայ ժողովրդի հոգևոր, եկեղեցական և մշակութային պատմության կարևոր կենտրոններից էր, որի վանքն ու կաթողիկոսական աթոռը նշանակալի դեր են ունեցել Վասպուրականի և հարակից շրջանների հայ համայնքների կյանքում։ Այս կենտրոնի պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ոչ միայն կրոնական կառույցների գործունեությանը, այլև դրանց շուրջ ձևավորված հասարակական հարաբերություններին, եկեղեցական կառավարման խնդիրներին և համայնքային կյանքի բարդություններին։ Վերնագրում հիշատակված աղետալի անցքերն ու անկարգությունները մատնանշում են պատմական իրադարձությունների փաստագրական ներկայացման ուղղվածությունը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով եկեղեցական միջավայրում առաջացած ճգնաժամերի, հակասությունների և դրանց հետևանքների վրա։ Նման տեղեկագրերը կարևոր սկզբնաղբյուրներ են պատմական իրադարձությունների նկարագրության, ժամանակակիցների արձագանքների և հասարակական տրամադրությունների ուսումնասիրության համար։ Դրանք կարող են նպաստել եկեղեցական հաստատությունների ներքին կյանքի, հոգևոր իշխանության ու համայնքի փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև պատմական անկայուն պայմաններում ազգային կառույցների առջև ծառացած դժվարությունների ըմբռնմանը։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նաև իրադարձությունների մասին տեղեկությունների գրավոր պահպանմամբ, ինչը հնարավորություն է տալիս հետազոտողներին ուսումնասիրելու Աղթամարի պատմության առանձին դրվագները և դրանք դիտարկելու հայոց եկեղեցական ու հասարակական կյանքի ավելի լայն համատեքստում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, Հայոց եկեղեցու պատմությամբ, Աղթամարի հոգևոր կենտրոնով և XIX դարի հայ հասարակական կյանքի փաստագրական աղբյուրներով զբաղվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին։
Updated: 2026-10-25
Religion
Հայ հմայական և ժողովրդական աղոթքներ
Գիրքը ներկայացնում է ժողովրդական հոգևոր մշակույթի այն ձևերը, որոնք կապված են մարդու առօրյա կյանքի, առողջության, պաշտպանության և հաջողության հետ՝ միախառնելով քրիստոնեական և նախաքրիստոնեական պատկերացումները։ Հիմնական բովանդակությունը․ Ժողովրդական աղոթքներ Տարբեր իրավիճակների համար նախատեսված աղոթքներ (հիվանդություն, վտանգ, հաջողություն)։ Հմայական խոսքեր Բուժիչ և պաշտպանիչ խոսքային ձևեր, որոնք ունեն ծիսական բնույթ։ Հավատալիքային համակարգ Բնության, մարդու և գերբնական ուժերի վերաբերյալ ավանդական պատկերացումներ։ Կրոնական և ժողովրդական սինկրետիզմ Քրիստոնեական աղոթքների և հին հավատալիքների համատեղ գոյակցություն։ Բանահյուսական նյութերի հավաքագրում Նյութերի գրանցում, դասակարգում և մեկնաբանում։
Updated: 2026-09-22
History
Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ բյուզանդական աղբյուրներ, հատոր Դ․ Թեոփանես Խոստովանող
Գիրքը հայ պատմագիտության և սկզբնաղբյուրագիտության համար կարևոր նշանակություն ունեցող մատենագիտական ու պատմական աշխատություն է, որը ներկայացնում է բյուզանդական պատմագրական ժառանգության արժեքավոր նմուշներից մեկի՝ Թեոփանես Խոստովանողի պատմական երկի հայագիտական նշանակությունը։ Այն ընդգրկված է Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության վերաբերյալ օտարալեզու սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրմանն ու գիտական շրջանառության մեջ դնելուն նվիրված մատենաշարում, որի հիմնական նպատակն է բացահայտել օտար հեղինակների երկերում պահպանված տեղեկությունները Հայաստանի, հայ ժողովրդի, նրա քաղաքական կյանքի, պետական կազմավորումների, հասարակական հարաբերությունների, մշակույթի և հարևան ժողովուրդների հետ ունեցած կապերի մասին։ Թեոփանես Խոստովանողը բյուզանդական պատմագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի ժամանակագրական երկը նշանակալի տեղ է զբաղեցնում վաղ միջնադարի պատմության ուսումնասիրության մեջ։ Նրա աշխատությունն ընդգրկում է ուշ անտիկ շրջանից մինչև IX դարի սկիզբը հասնող պատմական իրադարձություններ՝ անդրադառնալով Բյուզանդական կայսրության քաղաքական, ռազմական, կրոնական և հասարակական կյանքին, կայսրերի գործունեությանը, իշխանական հարաբերություններին, արտաքին քաղաքականությանը, պատերազմներին, դիվանագիտական կապերին և հարևան ժողովուրդների հետ փոխհարաբերություններին։ Այս համատեքստում առանձնահատուկ կարևորություն ունեն Հայաստանին և հայերին վերաբերող տեղեկությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի պատմական զարգացումները բյուզանդական քաղաքականության և տարածաշրջանային իրադարձությունների ընդհանուր համապատկերում։ Աշխատության հայագիտական արժեքը պայմանավորված է հատկապես նրանով, որ այն ներկայացնում է Հայաստանի պատմության վերաբերյալ օտար պատմագրական վկայությունները՝ հնարավորություն տալով դրանք դիտարկել ոչ միայն հայկական սկզբնաղբյուրների, այլև Բյուզանդական կայսրության պատմական ավանդույթի տեսանկյունից։ Բյուզանդական ժամանակագրական երկերում պահպանված տեղեկությունները կարևոր նյութ են Հայաստանի և Բյուզանդիայի քաղաքական հարաբերությունների, հայ իշխանական ու ազնվական տների գործունեության, հայերի ռազմական մասնակցության, կայսրության վարչական և ռազմական համակարգում նրանց ունեցած դերակատարության, ինչպես նաև տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև ձևավորված քաղաքական ու մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Թեոփանեսի հաղորդումները կարևոր են նաև վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմության ժամանակագրական խնդիրների, առանձին իրադարձությունների համադրման, պատմական անձանց գործունեության ճշգրտման և տարբեր պատմագրական ավանդույթների համեմատական քննության տեսանկյունից։ Հատորում ներկայացված նյութը հնարավորություն է տալիս հայ ընթերցողին ծանոթանալու բյուզանդական պատմական մտածողության առանձնահատկություններին, ժամանակագրության կառուցման սկզբունքներին, իրադարձությունների մեկնաբանման ձևերին և միջնադարյան պատմագրության մեջ կրոնական աշխարհայացքի ազդեցությանը։ Թեոփանես Խոստովանողի պատմագրական մոտեցումը բնորոշվում է ժամանակագրական հետևողականությամբ, պատմական իրադարձությունների հաջորդական ներկայացմամբ և քաղաքական զարգացումների՝ կրոնական ու գաղափարական պատկերացումների հետ փոխկապակցված մեկնաբանությամբ։ Նրա երկը կարևոր սկզբնաղբյուր է ոչ միայն Բյուզանդիայի, այլև Մերձավոր Արևելքի, Կովկասի և հարակից տարածաշրջանների միջնադարյան պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ այդ տարածքների իրադարձությունները հաճախ ներկայացվում են կայսրության քաղաքական և ռազմական շահերի հետ անմիջական կապի մեջ։ Հատորի գիտական նշանակությունը հատկապես ընդգծվում է օտար սկզբնաղբյուրների և հայկական պատմագրական ավանդույթի համադրման հնարավորությամբ․ այն նպաստում է պատմական տեղեկությունների համեմատական վերլուծությանը, տարբեր հեղինակների հաղորդումների արժևորմանը և Հայաստանի պատմության ավելի ամբողջական ու բազմակողմանի պատկերի ձևավորմանը։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի հայագիտության, բյուզանդագիտության, միջնադարյան պատմության, պատմական աշխարհագրության և սկզբնաղբյուրագիտության բնագավառներում հետազոտություններ իրականացնողների համար։ Այն օգտակար գիտական նյութ է պատմաբանների, արևելագետների, բանասերների, համալսարանական դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի վաղ միջնադարյան պատմությամբ, հայ-բյուզանդական հարաբերություններով և օտար հեղինակների երկերում պահպանված հայկական պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ։ Հատորը ոչ միայն արժեքավոր սկզբնաղբյուրային նյութ է տրամադրում մասնագիտական հետազոտությունների համար, այլև նպաստում է հայ ժողովրդի պատմության միջազգային պատմագրական համատեքստում ընկալմանը՝ բացահայտելով բյուզանդական հեղինակների հաղորդումների նշանակությունը Հայաստանի անցյալի վերակազմության և պատմական իրողությունների գիտական գնահատման գործում։
Updated: 2026-11-17
Economics
Տնտեսական մրցակցության պաշտպանության հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
Տնտեսագիտական և իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության հիմնախնդիրների, դրանց իրավական կարգավորման և պետական քաղաքականության արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում շուկայական տնտեսության պայմաններում մրցակցության դերն ու նշանակությունը, մրցակցային միջավայրի ձևավորման նախադրյալները և տնտեսության զարգացման վրա մրցակցային հարաբերությունների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ապրանքային շուկաների կառուցվածքին, տնտեսավարող սուբյեկտների վարքագծին, շուկայական իշխանության կենտրոնացմանը և գերիշխող դիրքի չարաշահման հնարավոր դրսևորումներին։ Վերլուծվում են հակամրցակցային համաձայնությունների, անբարեխիղճ մրցակցության, տնտեսական կենտրոնացումների և շուկա մուտք գործելու խոչընդոտների հետ կապված իրավատնտեսական հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական մրցակցության պաշտպանության օրենսդրական հիմքերը, պետական վերահսկողության մեխանիզմները, իրավախախտումների բացահայտման և կանխարգելման գործիքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությունը, մրցակցության պաշտպանության ինստիտուցիոնալ համակարգի կատարելագործման հնարավորությունները և տնտեսական քաղաքականության տարբեր միջոցառումների ազդեցությունը մրցակցային միջավայրի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացմանը, սպառողների շահերի պաշտպանությանը, շուկաների թափանցիկության բարձրացմանը և արդար մրցակցային պայմանների ապահովման անհրաժեշտությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, մրցակցային իրավունքի, պետական կառավարման, տնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի Հանրապետության շուկայական հարաբերությունների զարգացման հիմնախնդիրներով զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-09
Finance
Ժամանակակից ֆինանսական ճգնաժամի ազդեցությունը անցումային երկրներում
Այս աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆինանսական ճգնաժամերի էությանը և դրանց ազդեցությանը անցումային տնտեսություններ ունեցող երկրների վրա։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են ֆինանսական ճգնաժամերը ձևավորվում համաշխարհային ֆինանսական համակարգում՝ կապիտալի հոսքերի անկայունության, վարկային բումերի, ակտիվների գների փուչիկների և մակրոտնտեսական անհավասարակշռությունների հետևանքով։ Հեղինակը անդրադառնում է անցումային երկրների առանձնահատկություններին՝ շուկայական տնտեսության անցման փուլ, թույլ ֆինանսական ինստիտուտներ, բանկային համակարգի խոցելիություն և արտաքին կախվածություն, որոնք ուժեղացնում են ճգնաժամերի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճգնաժամերի հիմնական հետևանքներին՝ տնտեսական աճի դանդաղում կամ անկում, գործազրկության աճ, արժույթի արժեզրկում, բանկային համակարգի անկայունություն և ներդրումների կրճատում։ Գրքում քննարկվում են նաև հակաճգնաժամային քաղաքականությունները՝ դրամավարկային և հարկաբյուջետային միջոցառումներ, բանկային համակարգի վերակապիտալացում և միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների աջակցություն։ Վերլուծվում է ֆինանսական ճգնաժամերի ազդեցությունը Հայաստանի և այլ անցումային երկրների տնտեսական զարգացման երկարաժամկետ հեռանկարների վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական քաղաքականություն մշակողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-23
History
Ընդհանուր և ազգային պատմության ծրագիր և ժամանակագրական աղյուսակ
Աշխատությունը նախատեսված է ընդհանուր և ազգային պատմության ուսումնասիրման համակարգված կազմակերպման համար՝ համադրելով պատմական թեմաների ծրագիրն ու ժամանակագրական աղյուսակը։ Այն ներկայացնում է պատմական գիտելիքների դասակարգման և ժամանակագրական հաջորդականությամբ յուրացման կրթական մոտեցում, որի միջոցով հնարավոր է համադրել համաշխարհային պատմության կարևոր իրադարձություններն ու հայ ժողովրդի պատմական անցյալը։ Ընդհանուր պատմության ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տարբեր ժողովուրդների, պետությունների և քաղաքակրթությունների զարգացումը, իսկ ազգային պատմության բաղադրիչը կենտրոնանում է հայ ժողովրդի պատմական ընթացքի, պետականության, հասարակական կյանքի և մշակութային ժառանգության վրա։ Ժամանակագրական աղյուսակը պատմական իրադարձությունները դասավորելու կարևոր գործիք է․ այն օգնում է պարզելու իրադարձությունների հաջորդականությունը, համեմատելու տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած զարգացումները և հասկանալու պատմական գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Ծրագրային կառուցվածքը նպաստում է ուսումնական նյութի տրամաբանական կազմակերպմանը, թեմաների հերթականության որոշմանը և պատմական գիտելիքների հետևողական յուրացմանը։ Նման հրատարակությունները կարևոր տեղ են ունեցել XIX դարի հայ կրթական միջավայրում, երբ պատմության դասավանդման և ազգային պատմական գիտակցության ձևավորման հարցերը մեծ նշանակություն էին ձեռք բերում։ Դրանք նպաստել են պատմական նյութի համակարգմանը, ուսուցիչների և սովորողների աշխատանքի կազմակերպմանը, ինչպես նաև հայոց պատմությունը համաշխարհային պատմության ավելի լայն համատեքստում ընկալելու մշակույթի զարգացմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ պատմագիտական և մանկավարժական մտքի պատմության, պատմության ուսուցման մեթոդների և ժամանակագրական տեղեկատու նյութերի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմության ուսուցիչներին, կրթության պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին և հայ ազգային պատմական գիտակցության ձևավորման գործընթացն ուսումնասիրող ընթերցողներին։
Updated: 2026-10-25