Անահիտ

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Philosophy

Աշխատությունը նվիրված է գիտության փիլիսոփայության առանցքային խնդիրներից մեկի՝ դեմարկացիայի հիմնախնդրի ժամանակակից հայեցակարգերի իմացաբանական վերլուծությանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է գիտական և ոչ գիտական գիտելիքների սահմանազատման չափանիշները, դրանց ձևավորման պատմական նախադրյալները և արդի տեսական մոտեցումները՝ անդրադառնալով գիտական ճանաչողության բնույթին, մեթոդաբանությանը և զարգացման օրինաչափություններին։ Քննարկվում են գիտականության չափանիշների վերաբերյալ տարբեր փիլիսոփայական դպրոցների տեսակետները, վերլուծվում են ստուգելիության, հերքելիության, հիմնավորվածության, ռացիոնալության և գիտական բացատրության սկզբունքները՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը գիտելիքի արժևորման և դասակարգման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից գիտության զարգացման պայմաններում դեմարկացիայի խնդրի նոր մեկնաբանություններին, միջգիտակարգային հետազոտությունների ազդեցությանը և գիտական ճանաչողության սահմանների վերաիմաստավորմանը։ Հետազոտությունը համադրում է դասական և ժամանակակից տեսությունները՝ բացահայտելով դրանց ուժեղ և թույլ կողմերը, ինչպես նաև դրանց կիրառական նշանակությունը գիտական հետազոտությունների գնահատման և գիտության մեթոդաբանական հիմքերի ձևավորման տեսանկյունից։ Աշխատությունը նախատեսված է փիլիսոփաների, գիտության մեթոդաբանությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և գիտական ճանաչողության տեսական հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Linguistics

Հայկական ազգանուններ-ը լեզվաբանական և պատմամշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայկական ազգանունների ծագման, կառուցվածքի և զարգացման գործընթացներին՝ ներկայացնելով, թե ինչպես են դրանք ձևավորվել տարբեր պատմական փուլերում և ինչ լեզվական ու սոցիալական գործոններ են ազդել դրանց կայացման վրա, աշխատությունում դիտարկվում են հայկական ազգանունների հիմնական կազմավորման եղանակները՝ հայրանունային հիմքեր (օրինակ՝ -յան, -եան վերջածանցներ), մասնագիտական անվանումներից առաջացած ազգանուններ, տեղանունային և մականունային ծագում ունեցող ձևեր, ինչպես նաև այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել օտար տիրապետությունների և գաղթերի ազդեցությամբ, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են ազգանունները դարձել ոչ միայն ընտանիքի պատկանելության նշան, այլ նաև սոցիալական հիշողության, ծագումնաբանության և մշակութային ինքնության պահպանման միջոց, միաժամանակ վերլուծվում է հայկական սփյուռքում ազգանունների պահպանման և երբեմն ձևափոխման գործընթացը՝ կապված տարբեր լեզվական միջավայրերի և ադմինիստրատիվ համակարգերի հետ, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ հայկական ազգանունները լեզվական համակարգից բացի կրում են նաև պատմական տեղեկություններ՝ արտացոլելով ժողովրդի շարժումները, մասնագիտությունները և հասարակական կառուցվածքը դարերի ընթացքում։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդավարական անցման պայմաններում քաղաքական ընտրանու ձևավորման, վերարտադրության և վերափոխման գործընթացների քաղաքագիտական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում անկախ պետականության հաստատումից հետո քաղաքական իշխանության համակարգում առանցքային դեր ստանձնած խմբերի կառուցվածքը, նրանց ձևավորման աղբյուրները, քաղաքական որոշումների ընդունման գործընթացում ունեցած դերակատարությունը և ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման հետ փոխհարաբերություններն են։ Հետխորհրդային Հայաստանի քաղաքական զարգացումը ձևավորվել է խորհրդային կառավարման համակարգից անկախ պետական և բազմակուսակցական քաղաքական համակարգի անցման պայմաններում, ինչի հետևանքով քաղաքական ընտրանու փոփոխությունը սերտորեն կապված է եղել ինչպես նախկին կառավարչական շրջանակների ժառանգության, այնպես էլ նոր քաղաքական դերակատարների առաջացման հետ։ Հետխորհրդային ժողովրդավարական անցումների վերաբերյալ ուսումնասիրություններում քաղաքական ընտրանու շրջանառությունը դիտարկվում է ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների կարևոր բաղադրիչ, իսկ Հայաստանի վերաբերյալ գիտական աշխատանքներում առանձնացվում է նաև «հին» և «նոր» ընտրանիների փոխհարաբերության խնդիրը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել քաղաքական ընտրանու հավաքագրման մեխանիզմները, կուսակցությունների և պետական կառավարման մարմինների դերը, քաղաքական ու տնտեսական ազդեցության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև իշխանական և ընդդիմադիր խմբերի հարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ընտրական գործընթացներին, քաղաքական մրցակցությանը, իշխանության փոխանցման մեխանիզմներին և քաղաքական հաշվետվողականությանը՝ որպես ժողովրդավարական անցման ընթացքը բնութագրող գործոնների։ Հայաստանի հետխորհրդային զարգացման տարբեր փուլերում միջազգային դիտորդական և վերլուծական աղբյուրները արձանագրել են քաղաքական ու տնտեսական շահերի սերտ կապի, ընտրական գործընթացների նկատմամբ վստահության և քաղաքական ինստիտուտների գործունեության հետ կապված խնդիրներ, մինչդեռ 2018 թվականի զանգվածային բողոքներից և արտահերթ ընտրություններից հետո քաղաքական ընտրանու կառուցվածքում տեղի ունեցավ նշանակալի փոփոխություն։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս քաղաքական ընտրանու փոփոխությունները դիտարկել ոչ միայն անձերի կամ քաղաքական խմբերի հերթափոխի, այլև ինստիտուցիոնալ շարունակականության ու վերափոխման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է նաև այն հարցը, թե ընտրանու շրջանառությունը որքանով է ուղեկցվում քաղաքական ինստիտուտների, որոշումների ընդունման մշակույթի և հասարակության հետ իշխանության փոխհարաբերությունների փոփոխությամբ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քաղաքական ընտրանու տեսության, ժողովրդավարական անցման ուսումնասիրությունների և հետխորհրդային քաղաքական գործընթացների վերլուծության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հայաստանի քաղաքական համակարգի վերափոխման ընթացքում ընտրանու ձևավորման և փոփոխության հիմնական օրինաչափությունները։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ներդրումային ռիսկերի գնահատման և կանխատեսման մեթոդաբանական ու գործնական հիմնախնդիրների վերլուծությանը Հայաստան-ի տնտեսության պայմաններում։ Աշխատությունում դիտարկվում են ներդրումային միջավայրի վրա ազդող հիմնական տնտեսական, ֆինանսական, քաղաքական և ինստիտուցիոնալ գործոնները, որոնք կարող են պայմանավորել ներդրումային նախագծերի արդյունավետության և եկամտաբերության փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի նույնականացման, չափման և կառավարման ժամանակակից մեթոդներին՝ ներառյալ վիճակագրական մոդելավորումը, սցենարային վերլուծությունը, զգայունության գնահատումը և կանխատեսման գործիքները։ Քննարկվում են նաև արտաքին տնտեսական ցնցումների, ֆինանսական շուկաների տատանումների և կարգավորող միջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունը ներդրումային որոշումների վրա։ Աշխատությունը նպատակ ունի մշակել մոտեցումներ, որոնք կօգնեն բարձրացնել ներդրումային նախագծերի հուսալիությունը, նվազեցնել անորոշության ազդեցությունը և նպաստել տնտեսության կայուն զարգացմանն ու ներդրումային գրավչության աճին։

History

Այս աշխատությունը ներկայացնում է Էրիվան քաղաքի (Երևան) պարտադիր կարգադրությունների և քաղաքային կանոնադրական դրույթների համակարգված ժողովածու՝ ընդգրկելով քաղաքային կառավարման, հասարակական կարգի, տնտեսության և բնակչության առօրյա կյանքի կարգավորման հիմնական նորմատիվ ակտերը։ Նյութը ունի իրավական-տեղեկատու բնույթ և արտացոլում է քաղաքային ինքնակառավարման ձևավորման պատմական փուլերը, վարչական կառավարման մեխանիզմները և հանրային կարգապահության ապահովման կանոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային տնտեսության կազմակերպմանը, սանիտարական կանոններին, առևտրի և ծառայությունների կարգավորմանը, ինչպես նաև հասարակական անվտանգության ապահովման միջոցներին։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է քաղաքային իրավունքի, վարչական պատմության և Երևանի քաղաքային զարգացման ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել քաղաքային կյանքի կարգավորման իրավական հիմքերի մասին տարբեր պատմական փուլերում։