Անձի ինքնահաստատման գործընթացում հուզական ինտելեկտի ազդեցության գենդերային առանձնահատկությունները

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Macrovipera lebetina obtusa տեսակի օձի թույնի՝ մշակաբջջային պայմաններում աճեցվող սրտամկանային բջիջների վրա ունեցած հատուկ ազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել թույնի առանձին կենսաբանական ազդեցությունները սրտամկանի բջիջների կառուցվածքի և ֆունկցիոնալ վիճակի վրա՝ առանձնացնելով այն փոփոխությունները, որոնք կարող են պայմանավորված լինել թույնի տարբեր բաղադրիչների անմիջական բջջային ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրության համար մշակված սրտամկանային բջիջների կիրառումը հնարավորություն է տալիս վերահսկվող լաբորատոր պայմաններում գնահատել թունավոր նյութի ազդեցությունը՝ նվազեցնելով ամբողջական օրգանիզմի բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությունը և ավելի հստակ ուսումնասիրելով բջջային մակարդակում տեղի ունեցող գործընթացները։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել թույնի ազդեցությամբ առաջացող բջջային վնասման, կենսունակության նվազման, թաղանթների կառուցվածքային փոփոխությունների, նյութափոխանակության խանգարումների և բջիջների ֆունկցիոնալ ակտիվության փոփոխության դրսևորումները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի սրտամկանային բջիջների նկատմամբ թույնի ընտրողական կամ հատուկ ազդեցությունների բացահայտումը, քանի որ օձերի թույնը պարունակում է կենսաբանորեն ակտիվ սպիտակուցների և պեպտիդների բարդ համալիր, որոնցից տարբեր բաղադրիչներ կարող են ազդել բջջային թաղանթների, իոնային փոխանակության, ֆերմենտային համակարգերի և այլ կենսաքիմիական գործընթացների վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր կոնցենտրացիաների թույնի ազդեցության համեմատական գնահատում և պարզել դոզայից կախված բջջային արձագանքի առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև ժամանակային գործոնի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե թունավոր ազդեցությունը որքան արագ է դրսևորվում և արդյոք բջիջների վիճակի փոփոխությունները խորանում են ազդեցության տևողության ավելացման հետ։ Սրտամկանային բջիջների ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր տեղեկություններ տալ թույնի կարդիոտոքսիկ ազդեցության հնարավոր մեխանիզմների մասին։ Այդ մեխանիզմների շարքում կարող են դիտարկվել բջջաթաղանթի թափանցելիության փոփոխությունները, իոնային հավասարակշռության խանգարումները, էներգետիկ նյութափոխանակության փոփոխությունները և օքսիդատիվ գործընթացների ակտիվացումը։ Աշխատության փորձարարական արդյունքները կարող են հնարավորություն տալ տարբերակելու ընդհանուր ցիտոտոքսիկ ազդեցությունը և հենց սրտամկանային բջիջներին բնորոշ առանձնահատուկ արձագանքները։ Ուսումնասիրության նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ օձի թույնի ազդեցության բջջային մեխանիզմների բացահայտումը կարող է ընդլայնել պատկերացումները օձերի թունավորման ժամանակ սրտանոթային համակարգի հնարավոր ախտահարման վերաբերյալ։ Միաժամանակ թույնի առանձին բաղադրիչների ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ ոչ միայն թունաբանական, այլև կենսաբժշկական նշանակություն, քանի որ որոշ թունային մոլեկուլներ կարող են օժտված լինել բարձր կենսաբանական ակտիվությամբ և հետագայում ուսումնասիրվել որպես կենսաքիմիական գործիքներ կամ դեղաբանական հետազոտությունների հնարավոր հիմքեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բջջաբաններին, կենսաքիմիկոսներին, թունաբաններին, ֆիզիոլոգներին, դեղագետներին և օձերի թույների կենսաբանական ազդեցություններն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս սրտամկանային բջիջների մակարդակում ուսումնասիրել տվյալ օձի թույնի անմիջական ազդեցությունները և բացահայտել այն բջջային ու կենսաքիմիական գործընթացները, որոնք կարող են ընկած լինել դրա կարդիոտոքսիկ ազդեցության հիմքում։

Political Science

Հրատարակությունը պարունակում է Ազգային ժողովի տասներկուերորդ նիստի արձանագրությունները՝ ներկայացնելով ժողովի աշխատանքների և քննարկումների գրավոր ընթացքը։ Այն փաստագրական նշանակություն ունեցող նյութ է, որն օգնում է ուսումնասիրելու հայ ազգային ներկայացուցչական կառույցների գործունեությունը, ժողովական ավանդույթները և համայնքային ինքնակառավարման ձևերը։ Արձանագրություններում արտացոլված քննարկումներն ու նիստի ընթացքը կարող են տեղեկություններ հաղորդել օրակարգային հարցերի, մասնակիցների տեսակետների, բարձրացված խնդիրների և որոշումների ձևավորման ընթացակարգերի մասին։ Նման փաստաթղթերը կարևոր են ոչ միայն առանձին նիստի պատմությունը վերականգնելու, այլև ազգային ժողովի գործունեությունն ավելի լայն հասարակական ու քաղաքական համատեքստում դիտարկելու համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին կազմակերպվում հանրային քննարկումները, ինչ դեր ունեին ժողովական կառույցները համայնքի կյանքի կարգավորման գործում և ինչպիսի լեզվով էին ձևակերպվում ժամանակի հասարակական պահանջներն ու վարչական հարցերը։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է հայ համայնքի պատմությամբ, ազգային հաստատությունների զարգացմամբ և Կոստանդնուպոլսի հայության հասարակական կյանքով հետաքրքրվողների համար։

Geography

Բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության խոշոր քաղաքներում սնդիկով շրջակա միջավայրի աղտոտման խնդրի ուսումնասիրությանը և դրա հնարավոր աղբյուրների ու տարածման առանձնահատկությունների գնահատմանը։ Քննության են առնվում քաղաքային միջավայրում սնդիկի առաջացման և կուտակման հնարավոր մարդածին աղբյուրները, ինչպես նաև դրա տարածումը օդում, հողում, ջրային միջավայրում և քաղաքային թափոններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղտոտվածության մակարդակի գնահատման, նմուշառման, լաբորատոր հետազոտությունների և շրջակա միջավայրի տարբեր բաղադրիչներում սնդիկի պարունակության վերահսկման մեթոդներին։ Վերլուծվում են քաղաքաշինական, արդյունաբերական, տրանսպորտային և կենցաղային գործոնների հնարավոր ազդեցությունները աղտոտման տարածական առանձնահատկությունների վրա։ Քննարկվում են նաև սնդիկի կուտակման հետ կապված էկոլոգիական և հանրային առողջության ռիսկերի գնահատման, մշտադիտարկման համակարգերի կատարելագործման և աղտոտման կանխարգելման մոտեցումները։ Կարևորվում են սնդիկ պարունակող նյութերի ու թափոնների անվտանգ կառավարումը և շրջակա միջավայր արտանետումների սահմանափակման միջոցառումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բնապահպանության, էկոլոգիական մոնիթորինգի, շրջակա միջավայրի քիմիայի և քաղաքային էկոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Other Subjects

Հրատարակությունը նվիրված է խորհրդային ժամանակաշրջանում մանկական և դպրոցական գրադարանների գաղափարադաստիարակչական, կրթական և մշակութային գործունեության կազմակերպման հարցերին՝ Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության համագումարների որոշումների ու գաղափարական ուղղությունների հանրահռչակման համատեքստում։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ներկայացնել այն մեթոդական մոտեցումները, որոնց միջոցով գրադարանները կարող էին դպրոցականներին ծանոթացնել կուսակցական համագումարների աշխատանքներին, դրանցում քննարկված հասարակական, տնտեսական և քաղաքական խնդիրներին, ինչպես նաև խորհրդային հասարակության զարգացման վերաբերյալ պաշտոնական գաղափարական պատկերացումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկական և դպրոցական գրադարանների դերին սովորողների ընթերցանության կազմակերպման, հասարակական գիտելիքների փոխանցման, քաղաքական տեղեկատվության տարածման և խորհրդային գաղափարախոսության շրջանակներում քաղաքացիական դաստիարակության իրականացման գործում։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են դպրոցականների տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրականության ընտրության, թեմատիկ գրքային ցուցահանդեսների կազմակերպման, մատենագիտական ցանկերի կազմման, ընթերցողական զրույցների և խմբային քննարկումների անցկացման մեթոդները։ Կարևորվում է գրադարանավարների և ուսուցիչների համագործակցությունը՝ դպրոցականների համար պատմաքաղաքական նյութերը հասկանալի ներկայացնելու, համապատասխան գրականություն առաջարկելու և ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում խորհրդային պետական և կուսակցական համակարգի կառուցվածքի, կոմունիստական կուսակցության համագումարների նշանակության, դրանց ընդունած որոշումների և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների վրա նախատեսվող ազդեցությունների ներկայացման մեթոդական հարցերին։ Առանձնահատուկ տեղ կարող են զբաղեցնել Խորհրդային Միության տնտեսական զարգացման, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, գիտության, կրթության և մշակույթի ոլորտներում առաջադրված խնդիրների վերաբերյալ տեղեկատվական նյութերը, որոնք նախատեսված էին դպրոցական լսարանի համար։ Քննարկվում են մանկապատանեկան գրականության, հասարակագիտական հրատարակությունների, հանրամատչելի գրքերի, պարբերական մամուլի և պատկերազարդ նյութերի օգտագործման հնարավորությունները գրադարանային միջոցառումների ընթացքում։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում գրադարանային աշխատանքի այն ձևերը, որոնք ուղղված էին դպրոցականների ակտիվ մասնակցության ապահովմանը՝ գրքերի համատեղ ընթերցումներ, հարցուպատասխաններ, թեմատիկ երեկոներ, գրական-տեղեկատվական հանդիպումներ և ցուցադրական միջոցառումներ։ Կարևորվում է նաև ընթերցողների տարիքային խմբերի տարբերակումը, քանի որ տարրական, միջին և բարձր դասարանների աշակերտների համար հասարակական ու քաղաքական թեմաների ներկայացումը պահանջում էր տարբեր բովանդակային և մանկավարժական մոտեցումներ։ Աշխատության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գրադարանային ֆոնդերի համալրման, համապատասխան գրականության առանձնացման, ընթերցանության պլանավորման և գրադարանային միջոցառումների արդյունավետության գնահատման հարցերը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում գրադարանավարի մասնագիտական գործունեությանը՝ որպես ընթերցանության կազմակերպչի, տեղեկատվության միջնորդի և խորհրդային կրթադաստիարակչական համակարգի մասնակցի։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարանային հաստատությունները ներգրավվում պետական և կուսակցական գաղափարական ծրագրերի իրականացման գործընթացներում, ինչպես էին քաղաքական իրադարձությունները ներկայացվում երեխաներին և ինչպիսի մեթոդներով էր կազմակերպվում համապատասխան գրականության տարածումը։ Պատմական տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր աղբյուր է խորհրդային մանկավարժության, գրադարանագիտության և քաղաքական սոցիալականացման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Այն արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պաշտոնական մոտեցումները, որոնց համաձայն դպրոցական գրադարանները պետք է մասնակցեին ոչ միայն ընթերցանության և գիտելիքների տարածման, այլև որոշակի գաղափարական արժեքների ձևավորման գործընթացին։ Միաժամանակ հրատարակության բովանդակությունը նպատակահարմար է դիտարկել իր պատմական և քաղաքական համատեքստում՝ տարբերակելով գրադարանային աշխատանքի մասնագիտական մեթոդները և դրանց միջոցով տարածվող կուսակցական գաղափարախոսությունը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև վերնագրում հիշատակվող կուսակցական համագումարների համարակալման տարբերությունը, որը մատենագիտական ճշգրտման տեսանկյունից կարող է պահանջել սկզբնաղբյուրի կամ հրատարակության տիտղոսաթերթի ուսումնասիրություն։ Աշխատության ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել խորհրդային կրթական հաստատություններում տեղեկատվության տարածման եղանակների, գրադարանների հասարակական գործառույթների և մանկապատանեկան ընթերցանության գաղափարական ուղղվածության բացահայտմանը։ Այն հնարավորություն է տալիս համեմատելու պատմական գրադարանային մեթոդները ժամանակակից գրադարանագիտության սկզբունքների հետ՝ ուշադրություն դարձնելով տեղեկատվական գրագիտությանը, աղբյուրների քննադատական գնահատմանը և ընթերցողների ինքնուրույն մտածողության զարգացման նշանակությանը։ Հրատարակությունն ունի պատմամշակութային, մանկավարժական և գրադարանագիտական արժեք՝ որպես խորհրդային ժամանակաշրջանի դպրոցական գրադարանների գործունեության կազմակերպման և գաղափարադաստիարակչական աշխատանքի ուսումնասիրության աղբյուր։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մատենագետների, մանկավարժների, կրթության պատմաբանների, մշակութաբանների, խորհրդային պատմության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մանկական գրադարանների պատմությամբ ու կրթական համակարգի գաղափարական գործառույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է առաձգականության տեսության շրջանակում անիզոտրոպ շերտերի և թիթեղների մեխանիկական վարքի մաթեմատիկական ուսումնասիրմանը, երբ նյութի առաձգական հատկությունները տարածության մեջ հաստատուն չեն և նկարագրվում են փոփոխական գործակիցներով։ Հետազոտության առանցքում համապատասխան սահմանային խնդիրների ձևակերպումը, դրանց մաթեմատիկական կառուցվածքի վերլուծությունը և լուծման արդյունավետ եղանակների մշակումը կամ կիրառումն են։ Անիզոտրոպությունը դիտարկվում է որպես նյութի մեխանիկական հատկությունների կախվածություն ուղղությունից, ինչի հետևանքով լարվածությունների և դեֆորմացիաների բաշխման նկարագրությունը զգալիորեն բարդանում է համասեռ ու իզոտրոպ մարմինների դասական խնդիրների համեմատությամբ։ Փոփոխական առաձգական գործակիցների ներմուծումը հնարավորություն է տալիս մոդելավորելու անհամասեռ նյութեր և այնպիսի կառուցվածքներ, որոնց ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերը փոփոխվում են ըստ տարածական կոորդինատների։ Քննվում են հավասարակշռության հավասարումները, դեֆորմացիաների և լարումների միջև կապերը, ինչպես նաև տարբեր տեսակի եզրային պայմանների ազդեցությունը լուծումների կառուցվածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շերտերի և թիթեղների երկրաչափական առանձնահատկություններին, քանի որ դրանց չափային հարաբերությունները հնարավորություն են տալիս կիրառելու համապատասխան մաթեմատիկական մոդելներ և պարզեցումներ՝ պահպանելով ուսումնասիրվող մեխանիկական երևույթների հիմնական օրինաչափությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել մարմնի եզրերին տրված տեղաշարժերով, լարումներով կամ դրանց համակցություններով խնդիրներ, ինչպես նաև արտաքին բեռնվածքների ազդեցությամբ առաջացող լարվածադեֆորմացիոն վիճակներ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լուծումների գոյության, միակության, ճշգրտության և սահմանային պայմաններին համապատասխանության ուսումնասիրությունը։ Մաթեմատիկական մոտեցումները կարող են ներառել դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, ասիմպտոտիկ մեթոդների, ինտեգրալ ձևակերպումների կամ թվային հաշվարկների տարրեր՝ կախված խնդրի կառուցվածքից։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են կոմպոզիտային, շերտավոր և ֆունկցիոնալ հատկություններով նյութերից պատրաստված տարրերի մեխանիկական վիճակի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության մաթեմատիկական տեսության, անիզոտրոպ միջավայրերի մեխանիկայի և սահմանային խնդիրների տեսության մոտեցումները՝ նպաստելով փոփոխական մեխանիկական հատկություններով բարակ կառուցվածքների հաշվարկային մոդելների զարգացմանը։

Technology

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խալկոպիրիտային խտանյութի մշակման և դրա բաղադրության մեջ առկա արժեքավոր մետաղների առավել ամբողջական կորզման արդյունավետ տեխնոլոգիական եղանակների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրվում են հանքային հումքի քիմիական և հանքաբանական առանձնահատկությունները, տարրալուծման գործընթացի ընթացքը և տարբեր տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը մետաղների անցման աստիճանի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղաթթվային միջավայրում ուղղակի տարրալուծման գործընթացին, դրա հիմնական օրինաչափություններին, ջերմաստիճանի, մշակման տևողության, նյութերի հարաբերակցության և լուծույթի բաղադրության ազդեցությանը վերջնական արդյունքների վրա։ Քննարկվում են պղնձի և խտանյութում առկա այլ արժեքավոր բաղադրիչների ընտրողական ու համալիր կորզման հնարավորությունները, ինչպես նաև ստացված լուծույթներից մետաղների հետագա առանձնացման և վերականգնման սկզբունքները։ Վերլուծվում են հումքի վերամշակման արդյունավետության բարձրացման, արժեքավոր բաղադրիչների կորուստների նվազեցման և տեխնոլոգիական փուլերի օպտիմալացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առաջարկվող մոտեցման նյութական և էներգետիկ արդյունավետությանը, հումքի համալիր օգտագործմանը և ավանդական վերամշակման եղանակների համեմատ հնարավոր առավելություններին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գունավոր մետալուրգիայի, հիդրոմետալուրգիայի և հանքային հումքի համալիր վերամշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մետալուրգների, քիմիական տեխնոլոգների, հանքարդյունաբերության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։