Անիծյալը, երկրորդ հատոր

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենի շարադասական համակարգի ձևայնացված նկարագրությանը և այն համակարգչային լեզվաբանության գործիքներով ներկայացնելու խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում հայերեն նախադասությունների կառուցվածքի, բառերի ու բառակապակցությունների միջև շարահյուսական հարաբերությունների և դրանց մեքենայորեն մշակելի ներկայացման սկզբունքների ուսումնասիրությունն է։ Քննության են առնվում նախադասության հիմնական և երկրորդական անդամների փոխհարաբերությունները, բառերի դասավորության օրինաչափությունները, համաձայնությունը, խնդրառությունը, կապակցման միջոցները, պարզ և բարդ շարահյուսական կառույցները, ինչպես նաև հայերենին բնորոշ այն առանձնահատկությունները, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել լեզվական տեղեկատվությունը ձևայնացնելիս։ UNL միջավայրը դիտարկվում է որպես բնական լեզուներով արտահայտված բովանդակությունը միասնական իմաստային ներկայացման միջոցով նկարագրելու հնարավորություն, որի պայմաններում կարևոր խնդիր է հայերենի քերականական կառուցվածքների համապատասխանեցումը համակարգի ձևային միավորներին և հարաբերություններին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել հայերեն նախադասությունների վերլուծության կանոններ, սահմանվել լեզվական միավորների միջև հարաբերությունների տեսակները և ձևավորվել այնպիսի նկարագրություններ, որոնք հնարավոր կլինի օգտագործել համակարգչային ավտոմատ մշակման ժամանակ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձևաբանական և շարահյուսական մակարդակների փոխկապակցվածությանը, քանի որ բառաձևերի քերականական հատկանիշները կարևոր դեր ունեն նախադասության կառուցվածքի և բառերի գործառույթների որոշման գործում։ Ուսումնասիրվում են նաև հայերենի համեմատաբար ազատ բառադասության հետ կապված խնդիրները, երբ նույն կամ մոտ իմաստային հարաբերությունները կարող են արտահայտվել բառերի տարբեր դասավորությամբ։ Ձևային կանոնների համակարգի ստեղծումը հնարավորություն է տալիս բնական լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները ներկայացնել համակարգչի համար մշակելի տեսքով և հիմք ստեղծել ավտոմատ շարահյուսական վերլուծության համար։ Նման մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ մեքենայական թարգմանության, տեղեկատվության որոնման, տեքստերի ավտոմատ վերլուծության, լեզվական տվյալների մշակման և բազմալեզու համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատությունն ունի միջգիտակարգային նշանակություն՝ համադրելով հայոց լեզվի շարահյուսության տեսական ուսումնասիրությունը, ձևային քերականության մեթոդները և համակարգչային լեզվաբանության տեխնոլոգիական մոտեցումները՝ նպաստելով հայերենի թվային մշակման գործիքների և լեզվական ռեսուրսների զարգացմանը։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Արփա գետի վերին հոսանքի ավազանի երկրաբանական կառուցվածքի, երկրաբանական զարգացման պատմության և հանքային ռեսուրսների ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական դիրքը, ապարային համալիրների կազմը, տարածական բաշխումը, շերտագրական հաջորդականությունը և երկրաբանական տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածքի տեկտոնական կառուցվածքին, խզվածքային համակարգերին, մագմայական և հրաբխային գործունեության դրսևորումներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հանքային կուտակումների առաջացման և տեղաբաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր ծագման ապարների պետրոգրաֆիական, հանքաբանական և երկրաքիմիական առանձնահատկությունները, դրանց փոխհարաբերությունները և հանքայնացման գործընթացների հետ հնարավոր կապերը։ Դիտարկվում են հանքային նյութերի ձևավորման երկրաբանական պայմանները, հանքաբեր գոտիների տարածական օրինաչափությունները և օգտակար հանածոների կուտակումների առաջացմանը նպաստող հիմնական գործոնները։ Կարևորվում են հիդրոթերմալ գործընթացների, տեկտոնական շարժումների, ապարների փոփոխությունների և երկրաբանական կառուցվածքային տարրերի դերը հանքայնացման համակարգերի զարգացման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել երկրաբանական քարտեզագրման, դաշտային դիտարկումների, ապարների նմուշառման, պետրոգրաֆիական և երկրաքիմիական վերլուծության մեթոդներ՝ տարածքի երկրաբանական առանձնահատկությունները և հանքաբերության հեռանկարները գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հանքային դրսևորումների հայտնաբերման, դրանց տարածական բաշխման, հանքայնացման բնույթի և հնարավոր արդյունաբերական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Առանձնացվում են երկրաբանական կառուցվածքի և հանքային ռեսուրսների տեղաբաշխման փոխկապակցվածության հարցերը, ինչպես նաև հանքավայրերի որոնման և հետախուզման համար կարևոր երկրաբանական նախադրյալները։ Կարևորվում են նաև տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման փուլերի վերակառուցումը, տարբեր ապարային համալիրների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը և հանքագոյացման հնարավոր օրինաչափությունների բացահայտումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի հարավային լեռնային շրջանների երկրաբանական կառուցվածքի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, օգտակար հանածոների որոնման գիտական հիմքերի կատարելագործմանը և հանքային ռեսուրսների գնահատման մեթոդների զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ երկրաբանահետախուզական աշխատանքների պլանավորման, հանքային հումքի հեռանկարային տարածքների առանձնացման և բնական ռեսուրսների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է երկրաբանների, հանքաբանների, երկրաքիմիկոսների, հանքարդյունաբերության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Linguistics

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ազգային ինքնության արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը բրիտանական լեզվամշակույթում՝ բացահայտելով լեզվի, մշակույթի և հասարակական գիտակցության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են լեզվական միավորները, հաղորդակցական վարքագիծը, խոսքային ավանդույթները, արժեքային համակարգը և մշակութային խորհրդանիշները արտացոլում ազգային ինքնության ձևավորման և պահպանման գործընթացները։ Աշխատությունում վերլուծվում են բրիտանական հասարակությանը բնորոշ լեզվական երևույթները, քաղաքավարության ձևերը, հումորի առանձնահատկությունները, պատմական և մշակութային հղումները, ինչպես նաև այն բառապաշարային և խոսույթային միջոցները, որոնց միջոցով արտահայտվում են ազգային ինքնագիտակցությունն ու մշակութային պատկանելիությունը։ Հեղինակը դիտարկում է լեզուն ոչ միայն որպես հաղորդակցության միջոց, այլև որպես մշակութային հիշողության և ազգային արժեքների կրող՝ ներկայացնելով բրիտանական լեզվամշակույթի առանձնահատկությունները ժամանակակից հասարակական գործընթացների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տարբեր մշակույթների փոխըմբռնման, միջմշակութային հաղորդակցության և օտար լեզվի ուսուցման տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս լեզվի միջոցով ազգային առանձնահատկությունների փոխանցման մեխանիզմները։ Աշխատությունը նախատեսված է լեզվաբանների, մշակութաբանների, անգլերեն լեզվի մասնագետների, թարգմանիչների, ուսուցիչների, հետազոտողների, բուհերի ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են լեզվի ու մշակույթի փոխհարաբերությամբ և ազգային ինքնության լեզվական դրսևորումներով։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստան-ԱՊՀ երկրների առևտրաշրջանառության աճի ուղղությունների և հնարավորությունների վերլուծությանը՝ ընդգծելով տնտեսական համագործակցության ներկայիս կառուցվածքը, զարգացման միտումները և ընդլայնման ներուժը տարածաշրջանային ինտեգրացիայի շրջանակում։ Դիտարկվում են Հայաստանի արտաքին առևտրի հիմնական առանձնահատկությունները ԱՊՀ երկրների հետ հարաբերություններում՝ արտահանման և ներմուծման կառուցվածքը, հիմնական ապրանքային խմբերը և գործընկեր երկրների դերը առևտրային հոսքերի ձևավորման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի Դաշնության, Բելառուսի, Ղազախստանի և այլ ԱՊՀ պետությունների հետ տնտեսական կապերին, որտեղ ընդգծվում են էներգակիրների, արդյունաբերական ապրանքների, գյուղատնտեսական արտադրանքի և վերամշակված ապրանքների փոխանակման հիմնական ուղղությունները։ Աշխատանքում վերլուծվում են առևտրաշրջանառության աճի խոչընդոտները՝ ներառյալ լոգիստիկ սահմանափակումները, տրանսպորտային կապերի արդյունավետությունը, արժութային ռիսկերը և շուկաների կառուցվածքային անհամաչափությունները։ Միաժամանակ քննարկվում են զարգացման հնարավորությունները՝ ազատ առևտրի ռեժիմների ընդլայնում, տրանսպորտային միջանցքների բարելավում, թվային առևտրի և էլեկտրոնային հարթակների զարգացում, ինչպես նաև արտադրանքի դիվերսիֆիկացիա և բարձր ավելացված արժեք ունեցող ապրանքների արտահանման խթանում։ Ընդգծվում է նաև փոքր և միջին բիզնեսի դերի մեծացումը արտաքին շուկաներում և պետական աջակցության ծրագրերի կարևորությունը արտահանման խթանման քաղաքականության մեջ։ Նշվում է, որ Հայաստան-ԱՊՀ տնտեսական համագործակցության խորացումը կարող է նպաստել տարածաշրջանային տնտեսական կայունությանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը և երկարաժամկետ տնտեսական աճի ապահովմանը։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու տպագիր և առցանց լրագրերի լեզվում կիրառվող դիպվածաբանությունների իմաստային, կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են դիպվածային բառերի և արտահայտությունների առաջացման լեզվական ու արտալեզվական նախադրյալները, դրանց ձևավորման մեխանիզմները և ժամանակակից լրագրողական խոսքում ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղինակային նորակազմություններին, բառաստեղծման ոչ ավանդական միջոցներին, իմաստային նորարարություններին և լեզվական արտահայտչականության բարձրացման նպատակով կիրառվող դիպվածային միավորներին։ Ուսումնասիրվում են դիպվածաբանությունների բառակազմական կառուցվածքը, իմաստային բաղադրիչները, համատեքստային պայմանավորվածությունը և դրանց ընկալման առանձնահատկությունները տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Անդրադարձ է կատարվում բառաբարդման, ածանցման, հապավման, բառախաղի, փոխաբերական իմաստափոխության և լեզվական այլ միջոցների դերին նոր բառային միավորների ստեղծման գործընթացում։ Կարևորվում են տպագիր և առցանց լրագրերի լեզվական տարբերությունները, տեղեկատվության ներկայացման արագությունը, ընթերցողի ուշադրությունը գրավելու անհրաժեշտությունը և թվային հաղորդակցության ազդեցությունը լեզվական նորարարությունների տարածման վրա։ Դիտարկվում են նաև դիպվածաբանությունների ոճական գործառույթները, գնահատողական և հուզական երանգավորումը, հեգնանքի ու երգիծանքի արտահայտման հնարավորությունները, ինչպես նաև դրանց դերը լրագրողական տեքստի ազդեցիկության ձևավորման գործում։ Հետազոտության շրջանակում նշանակալի տեղ կարող են զբաղեցնել վերնագրերի, հրապարակախոսական հոդվածների և առցանց լրատվական նյութերի համեմատական լեզվաբանական վերլուծությունները։ Աշխատությունը նպաստում է ժամանակակից անգլերենի բառապաշարի զարգացման միտումների, մեդիալեզվի առանձնահատկությունների և լեզվական ստեղծագործականության մեխանիզմների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բառագետների, ոճաբանների, մեդիալեզվաբանության մասնագետների, լրագրողների, թարգմանիչների և բանասիրական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ինստիտուցիոնալ ներդրումների խթանման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետությունում, որտեղ դիտարկվում են այն ֆինանսական, իրավական և կառավարման գործոնները, որոնք ազդում են ներդրումային միջավայրի կայունության և գրավչության վրա։ Նյութում վերլուծվում է ինստիտուցիոնալ ներդրողների՝ կենսաթոշակային ֆոնդերի, ապահովագրական ընկերությունների և ներդրումային հիմնադրամների դերակատարումը ֆինանսական շուկաների զարգացման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կարգավորող դաշտի արդյունավետությանը, կորպորատիվ կառավարման որակին, ֆինանսական գործիքների բազմազանությանը և ռիսկերի կառավարման մեխանիզմներին, որոնք միասին ձևավորում են ներդրումային որոշումների ընդունման միջավայրը։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է կապիտալի շուկաների խորացման, երկարաժամկետ խնայողությունների խթանման և ներդրումային վստահության բարձրացման անհրաժեշտությունը՝ որպես տնտեսական աճի կարևոր նախապայմաններ։ Միաժամանակ քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառելիությունը և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել ֆինանսական համակարգի արդյունավետության և մրցունակության բարձրացմանը։