Անցումային մետաղների (Mo, W, Mn, Re) կարբիդների, բորիդների և բորի կարբիդի միկրոալիքային ճառագայթմամբ սինթեզը, դրանց ֆիզիկամեխանիկական և կատալիտիկ հատկությունները

History

Ցեղասպանության քաղաքականության շարունակությունը Զմյուռնիայում (1922) աշխատությունը պատմագիտական-վերլուծական ուսումնասիրություն է, որը դիտարկում է 1922 թվականի Զմյուռնիայի (Իզմիրի) իրադարձությունները Օսմանյան կայսրության փլուզման և թուրք-հունական պատերազմի վերջնական փուլերի համատեքստում՝ կենտրոնանալով քաղաքում տեղի ունեցած զանգվածային բռնությունների, բնակչության տեղահանությունների և էթնիկ բախումների վրա, այն փորձում է այդ իրադարձությունները մեկնաբանել որպես նախորդող տարիների հակահայ և հակաքրիստոնեական քաղաքականության շարունակական դրսևորում, միաժամանակ քննարկելով տարածաշրջանի քաղաքական վերափոխումները, միջազգային արձագանքը և մեծ տերությունների դերը ճգնաժամի ընթացքում, գիրքը հիմնվում է պատմական աղբյուրների, վկայությունների և հետազոտական նյութերի վրա՝ ներկայացնելով տարբեր կողմերի տեսակետների համադրություն և փորձելով բացահայտել այդ ժամանակաշրջանի բարդ քաղաքական ու սոցիալական գործընթացները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը փոքրասիական քրիստոնյա բնակչության ճակատագրի վրա։

Political Science

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ ձևավորված հակամարտության պատմական և քաղաքական նախադրյալները, զարգացման հիմնական փուլերն ու կարգավորման շուրջ առաջացած խնդիրները։ Քննարկվում է տարածաշրջանի կարգավիճակի հարցը խորհրդային ժամանակաշրջանից սկսած, երբ Լեռնային Ղարաբաղը ինքնավար մարզի կարգավիճակով ընդգրկված էր Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմում և ուներ հիմնականում հայ բնակչություն։ Վերլուծվում են 1980-ականների վերջից սկսված քաղաքական գործընթացները, Խորհրդային Միության փլուզման պայմաններում հակամարտության սրացումը և հետագա լայնածավալ ռազմական բախումները։ Անդրադարձ է կատարվում 1994 թվականի հրադադարից հետո ձևավորված իրավիճակին, բանակցային գործընթացին, կողմերի տարբեր դիրքորոշումներին և տարածքային ամբողջականության ու ինքնորոշման սկզբունքների շուրջ առկա հակասություններին։ Ներկայացվում են նաև 2016 թվականի բախումները, 2020 թվականի պատերազմը և դրանից հետո տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական ու տարածքային փոփոխությունները։ 2020 թվականի պատերազմից հետո Ադրբեջանը վերականգնեց վերահսկողությունը նախկինում կորցրած տարածքների զգալի մասի նկատմամբ, իսկ Ռուսաստանի միջնորդությամբ ձեռք բերված հրադադարի պայմանավորվածությամբ տարածաշրջանում տեղակայվեցին ռուս խաղաղապահներ։ Քննարկվում են նաև Լաչինի միջանցքի շուրջ զարգացումները և 2023 թվականի սեպտեմբերյան ռազմական գործողությունները, որոնցից հետո Ադրբեջանը վերահսկողություն հաստատեց ամբողջ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ, իսկ ավելի քան 100 հազար հայ բնակիչներ կարճ ժամանակահատվածում տեղափոխվեցին Հայաստան։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմել հակամարտության պատմական արմատների, քաղաքական և մարդասիրական հետևանքների, հակամարտող կողմերի մոտեցումների և խաղաղ կարգավորման գործընթացի բարդությունների մասին։

History

Աշխատությունը նվիրված է հայկական խաչքարերի ծագման, պատմական զարգացման, գործառութային նշանակության և խորհրդանշական իմաստաբանության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ պատմագիտական և հնագիտական մոտեցումների կիրառմամբ։ Քննարկվում են խաչքարային արվեստի ձևավորման նախադրյալները, վաղքրիստոնեական հուշարձանների հետ դրա առնչությունները, ինչպես նաև հայկական մշակութային միջավայրում խաչքարերի տարածման և զարգացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաչքարերի կառուցվածքային և պատկերագրական հորինվածքներին, զարդաքանդակների խորհրդանշական բովանդակությանը, կրոնական պատկերացումներին և դրանց արտահայտման գեղարվեստական միջոցներին։ Ուսումնասիրվում են խաչքարերի պաշտամունքային, հիշատակային, նվիրատվական և հասարակական գործառույթները, դրանց տեղադրության առանձնահատկությունները և կապը միջնադարյան հայկական հոգևոր ու սոցիալական կյանքի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում հնագիտական գտածոների, վիմագիր արձանագրությունների և պատմական աղբյուրների նշանակությանը՝ խաչքարերի ժամանակագրության, տարածքային առանձնահատկությունների և մշակութային դերի բացահայտման գործում։ Աշխատությունը կարևորում է խաչքարերը որպես հայկական ինքնության, քրիստոնեական աշխարհընկալման և ազգային գեղարվեստական ավանդույթների արտահայտություն։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հնագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների և հայկական պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մարդու հասարակական վարքի, քաղաքավարության, բարոյական դաստիարակության և քաղաքական կրթության սկզբունքներին՝ դիտարկելով անհատին որպես հասարակության լիարժեք անդամ, որի գիտելիքները, վերաբերմունքն ու վարքագիծը կարևոր նշանակություն ունեն հանրային կյանքի կազմակերպման համար։ Այն ընդգրկում է քաղաքավարության հասկացությունը ոչ միայն որպես առօրյա շփման արտաքին կանոնների ամբողջություն, այլև որպես հասարակական գիտակցության, փոխադարձ հարգանքի, պատասխանատվության և բարեկիրթ համակեցության դրսևորում։ Քաղաքական կրթության գաղափարը ենթադրում է նաև անհատի ծանոթացում հասարակական հարաբերություններին, հանրային պարտականություններին, իշխանության և հասարակության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև ընդհանուր բարօրության համար անհրաժեշտ վարքականոններին։ Նման բնույթի աշխատություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում անձնական արժանապատվության պահպանումը, խոսքի ու գործի համապատասխանությունը, հասարակական կարգի նկատմամբ հարգանքը, ուրիշների իրավունքների գիտակցումը և սեփական վարքի հետևանքների ըմբռնումը։ Քաղաքավարությունը ներկայացվում է որպես կրթության գործնական արդյունք, որը ձևավորում է մարդու հաղորդակցական կարողությունները և նպաստում հասարակական հարաբերությունների ներդաշնակությանը։ Հատորի ընդգրկուն ծավալը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես քաղաքացիական ու բարոյական դաստիարակության ավելի ընդարձակ շարքի մաս, որտեղ անհատական վարքի կանոնները կապվում են հասարակական կյանքի ընդհանուր սկզբունքների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հայ կրթական և հասարակագիտական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է այն ժամանակաշրջանի պատկերացումները կրթված, պատասխանատու և հասարակական կյանքին գիտակցաբար մասնակցող անհատի ձևավորման վերաբերյալ։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից ֆրանսերենում գունային իմաստների լեզվական արտահայտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով գունանունների իմաստային, կառուցվածքային, գործառական և մշակութային բնութագրերը։ Դիտարկվում են գույն արտահայտող բառերի ձևավորման և զարգացման օրինաչափությունները, դրանց բառիմաստային հարաբերությունները, բազմիմաստության դրսևորումները և կիրառությունը հաղորդակցական տարբեր իրավիճակներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գունանունների ուղղակի և փոխաբերական նշանակություններին, դրանց խորհրդանշական բովանդակությանը, հուզական ու գնահատողական երանգներին, ինչպես նաև ֆրանսիական լեզվամշակութային միջավայրում ձևավորված գունային պատկերացումներին։ Քննարկվում են գունային իմաստների արտահայտման բառային, դարձվածաբանական և ոճական միջոցները, գունանունների մասնակցությամբ կազմված կայուն արտահայտությունները և դրանց նշանակությունը խոսքի պատկերավորության ու արտահայտչականության ապահովման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գունային հասկացությունների դասակարգմանը, գունանունների իմաստային դաշտերի կառուցվածքին, համատեքստի ազդեցությանը դրանց մեկնաբանության վրա և լեզվի ու մշակույթի փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գունային ընկալումների լեզվական արտացոլման առանձնահատկությունները և դրանց դերը ֆրանսերենի բառապաշարի ու իմաստաբանական համակարգի զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասերների, ֆրանսերենի դասավանդողների, թարգմանիչների, մշակութաբանների և լեզվական իմաստաբանությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Mathematics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Այնշտայնի հարաբերականության տեսության և Յորդան–Բրանս–Դիկեի ձգողության տեսության շրջանակներում տիեզերքի ծագման, կառուցվածքի և էվոլյուցիայի հետ կապված կոսմոգոնիկ ու կոսմոլոգիական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում գրավիտացիոն տեսությունների միջոցով տիեզերքի լայնամասշտաբ հատկությունների մաթեմատիկական նկարագրությունն է, մասնավորապես՝ տարածաժամանակի երկրաչափությունը, նյութի և ճառագայթման բաշխումը, տիեզերական ընդարձակումը և տիեզերաբանական մոդելների դինամիկան։ Այնշտայնի տեսության համեմատությամբ Յորդան–Բրանս–Դիկեի մոտեցումը ընդլայնում է գրավիտացիայի նկարագրությունը՝ ներմուծելով լրացուցիչ սկալյար դաշտ, որի դինամիկան կարող է ազդել գրավիտացիոն փոխազդեցության արդյունավետ բնույթի վրա։ Այդ պատճառով աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է տարբեր տեսությունների կանխատեսումների համեմատությունը և այն պայմանների ուսումնասիրությունը, որոնց դեպքում դրանք հանգեցնում են միմյանցից տարբերվող տիեզերաբանական սցենարների։ Կոսմոգոնիկ տեսանկյունից կարող են քննարկվել տիեզերքի սկզբնական վիճակների, դրանց հնարավոր զարգացման և տիեզերական կառուցվածքների ձևավորման տեսական հարցերը, իսկ կոսմոլոգիական հատվածում՝ ընդարձակվող տիեզերքի մոդելները, դինամիկ լուծումները, նյութի էվոլյուցիան և գրավիտացիոն դաշտի վարքը։ Թեման կարևոր է տեսական տիեզերագիտության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն ստանդարտ հարաբերականության շրջանակում, այլև այլընտրանքային գրավիտացիոն տեսությունների միջոցով տիեզերքի զարգացման հնարավոր նկարագրությունները։ Աշխատանքը հատկապես հետաքրքիր է այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հարաբերականության տեսությունը, գրավիտացիոն տեսությունները, վաղ տիեզերքի ֆիզիկան և տիեզերքի կառուցվածքի մաթեմատիկական մոդելավորումը։