Անցումային շրջանի տնտեսության կարգավորման ծրագրանպատակային հայեցակետը

Technology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է արագագործ ինտեգրալ սխեմաների մուտքային և ելքային հանգույցների ավտոմատ կարգաբերման սարքի մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ստեղծել այնպիսի տեխնիկական լուծում, որը կկարողանա ավտոմատ կերպով հարմարեցնել ինտեգրալ սխեմայի մուտք/ելք հանգույցների աշխատանքային պարամետրերը՝ ապահովելով ազդանշանների փոխանցման անհրաժեշտ որակը, ժամանակային ճշգրտությունը և համակարգի կայուն աշխատանքը տարբեր պայմաններում։ Արագագործ թվային համակարգերում տվյալների փոխանցման արագության աճի հետ մեկտեղ մեծանում է մուտքային և ելքային հանգույցների նկատմամբ ներկայացվող պահանջների խստությունը․ ազդանշանի փոքր ժամանակային շեղումները, լարման մակարդակների փոփոխությունները, ջերմաստիճանային տատանումները և արտադրական տեխնոլոգիական շեղումները կարող են ազդել ամբողջ համակարգի աշխատանքի հուսալիության վրա։ Այդ պատճառով ավտոմատ կարգաբերման մեխանիզմների կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի բարձր արագությամբ ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և շահագործման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մուտքային և ելքային հանգույցների հիմնական էլեկտրական և ժամանակային պարամետրերը, դրանց փոխկապակցվածությունը և արտաքին պայմանների փոփոխության նկատմամբ զգայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով սարքը կարող է հայտնաբերել աշխատանքային ռեժիմի շեղումները և համապատասխանաբար փոփոխել հանգույցների կարգավորումները։ Ավտոմատ կարգաբերման համակարգը կարող է հիմնվել հետադարձ կապի սկզբունքի վրա, երբ իրական աշխատանքային պարամետրերը համեմատվում են պահանջվող արժեքների հետ, իսկ հայտնաբերված տարբերությունը օգտագործվում է կարգավորման ազդանշան ստեղծելու համար։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ձեռքով կարգաբերման անհրաժեշտությունը և համակարգը հարմարեցնել աշխատանքի փոփոխվող պայմաններին։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է սարքի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ սխեմայի մշակումը, ինչպես նաև դրա առանձին հանգույցների աշխատանքի մոդելավորումն ու փորձարարական ստուգումը։ Կարող են ուսումնասիրվել կարգավորման արագությունը, ճշգրտությունը, կայունությունը, արձագանքման ժամանակը և էներգիայի սպառումը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել մուտքային և ելքային ազդանշանների ժամանակային համաժամացմանը, ազդանշանների ձևի պահպանմանը և բարձր հաճախականությունների դեպքում առաջացող անցումային գործընթացների նվազեցմանը։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել նաև ջերմաստիճանի, սնուցման լարման և տեխնոլոգիական շեղումների ազդեցությունները, քանի որ իրական ինտեգրալ սխեմաների պարամետրերը կարող են զգալիորեն տարբերվել նախագծային իդեալական արժեքներից։ Ավտոմատ կարգավորման կիրառումը թույլ է տալիս որոշ չափով փոխհատուցել այդ տարբերությունները և բարձրացնել սարքի աշխատանքի կայունությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել բարձր արագագործ պրոցեսորների, հիշողության համակարգերի, կապի սարքավորումների, թվային ազդանշանների մշակման համակարգերի և այլ ինտեգրալ էլեկտրոնային սարքերի նախագծման ժամանակ։ Գիտական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ մուտք/ելք հանգույցների արդյունավետ ավտոմատ կարգավորումը կարող է նպաստել բարձր արագության, հուսալիության և արտադրական կայունության ապահովմանը՝ առանց սխեմայի յուրաքանչյուր օրինակ անհատական ձեռքով կարգաբերելու անհրաժեշտության։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային էլեկտրոնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման, ավտոմատ կառավարման և բարձր արագագործ տվյալների փոխանցման համակարգերի մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և ավտոմատ կառավարման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով մշակել արագագործ մուտքային և ելքային հանգույցների ինքնակարգավորվող համակարգ, որը կբարձրացնի էլեկտրոնային սարքերի աշխատանքի ճշգրտությունն ու հուսալիությունը փոփոխվող աշխատանքային պայմաններում։

Biology

Այս աշխատանքը նվիրված է մարզիկների հոգեֆիզիոլոգիական կայունության ուսումնասիրությանը՝ հոգակարգավորիչ (պսիխոռեգուլյատոր) ազդեցության գործընթացում, որի նպատակն է բացահայտել հոգեբանական կարգավորման մեթոդների ազդեցությունը օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի և սթրեսակայունության վրա։ Հոգեֆիզիոլոգիական կայունությունը դիտարկվում է որպես մարզիկի կարողություն պահպանելու արդյունավետ աշխատանքային մակարդակ մրցակցային սթրեսի, բարձր ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության և էմոցիոնալ լարվածության պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ինքնակարգավորման տեխնիկաները՝ շնչառական վարժություններ, ավտոգեն մարզում, պատկերային (իմագինատիվ) մեթոդներ և կենտրոնացման ռազմավարություններ, որոնք նպաստում են նյարդային համակարգի հավասարակշռմանը և կատարողականության բարձրացմանը։ Վերլուծվում է նաև սրտանոթային, շնչառական և նյարդային համակարգերի արձագանքը հոգակարգավորիչ ազդեցությանը՝ գնահատելով դրանց դինամիկան մարզական գործունեության տարբեր փուլերում։ Աշխատության արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն սպորտային հոգեբանության և մարզական պատրաստության ոլորտում, քանի որ թույլ են տալիս մշակել արդյունավետ մեթոդներ մարզիկների հոգեկան կայունության բարձրացման և մրցակցային արդյունքների օպտիմալացման համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է պետական կառավարման համակարգում էթիկական սկզբունքների և վարքագծային չափանիշների նշանակության, դրանց ինստիտուցիոնալ ամրապնդման մեխանիզմների և եվրոպական փորձի համեմատական ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի պայմաններում համապատասխան մոտեցումների կիրառելիությունը գնահատելու տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում հանրային ծառայության այնպիսի հիմնարար արժեքներ են, ինչպիսիք են օրինականությունը, անաչառությունը, պատասխանատվությունը, թափանցիկությունը, բարեվարքությունը, մասնագիտական պարտաճանաչությունը և հանրային շահի առաջնահերթությունը։ Քննվում է պետական ծառայողի մասնագիտական վարքագծի և կառավարման մարմինների նկատմամբ հասարակական վստահության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև էթիկական չափանիշների դերը վարչական որոշումների ընդունման և պետական կառույցների հաշվետվողականության ապահովման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շահերի բախման կանխարգելման, պաշտոնեական դիրքի պատշաճ օգտագործման, նվերների և այլ հնարավոր ազդեցությունների կարգավորման, ծառայողական տեղեկատվության հետ պատասխանատու աշխատանքի և քաղաքացիների նկատմամբ հավասար ու անաչառ վերաբերմունքի սկզբունքներին։ Համեմատական տեսանկյունից ուսումնասիրվում են եվրոպական տարբեր պետություններում ձևավորված հանրային ծառայության էթիկայի համակարգերը՝ վարքագծի կանոնների, բարեվարքության մեխանիզմների, վերահսկողության, խորհրդատվության և պատասխանատվության ինստիտուտների ընդհանուր առանձնահատկությունների բացահայտմամբ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն հարցը, թե օտարերկրյա փորձի որ տարրերն են պայմանավորված տվյալ երկրների իրավական և վարչական ավանդույթներով, և որոնք կարող են համապատասխանեցվել Հայաստանի պետական կառավարման առանձնահատկություններին։ Դիտարկվում է նաև միայն իրավական սահմանափակումներով չբավարարվելու անհրաժեշտությունը՝ ընդգծելով կազմակերպական մշակույթի, մասնագիտական կրթության, էթիկական իրազեկվածության և ղեկավարների վարքագծային օրինակի նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տարբեր կառավարման մոդելներ և բարեվարքության ապահովման մեխանիզմներ՝ գնահատելով դրանց հնարավոր առավելություններն ու կիրառման սահմանափակումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային կառավարման, վարչական էթիկայի, համեմատական կառավարման և ինստիտուցիոնալ զարգացման մոտեցումները՝ պետական ծառայության բարեվարքության ամրապնդման և միջազգային փորձի տեղայնացման հնարավորությունները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։

Economics

Թավադյան Ա.-ն գրքում համակարգված կերպով ներկայացնում է մակրոտնտեսական երևույթների ուսումնասիրության մեթոդաբանական հիմքերը՝ սկսելով հիմնական մակրոտնտեսական ցուցանիշներից (ՀՆԱ, գնաճ, գործազրկություն, պետական բյուջե, արտաքին առևտրային հաշվեկշիռ) և դրանց փոխկապակցվածությունից մինչև բարդ տնտեսաչափական մոդելների կառուցում և կիրառություն։ Աշխատության մեջ մանրամասն բացատրվում են տնտեսական գործընթացների վերլուծության մոտեցումները՝ ներառյալ կառուցվածքային, դինամիկ և համեմատական վերլուծությունները, որոնք թույլ են տալիս գնահատել տնտեսության ներկա վիճակը և զարգացման միտումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մոդելավորման մեթոդներին՝ միաժամանակյա հավասարումների համակարգեր, ժամանակային շարքերի մոդելներ և սցենարային մոդելավորում, որոնք օգտագործվում են տնտեսական քաղաքականության ազդեցությունների գնահատման համար։ Գիրքը նաև ընդգրկում է կանխատեսման ժամանակակից մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է մոդելների միջոցով գնահատել ապագա տնտեսական զարգացումները և նվազեցնել անորոշությունը տնտեսական որոշումների կայացման գործընթացում։ Հեղինակը շեշտադրում է տեսական և գործնական մոտեցումների համադրությունը՝ ընդգծելով, որ արդյունավետ մակրոտնտեսական վերլուծությունը պահանջում է ինչպես տնտեսական տեսության խորքային իմացություն, այնպես էլ քանակական մեթոդների կիրառման հմտություններ։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, տնտեսաչափության, պետական կառավարման և ֆինանսական վերլուծության ոլորտների ուսանողների, հետազոտողների և մասնագետների համար։

Other Subjects

Կենսագործունեության անվտանգություն բաժինը ուսումնասիրում է մարդու կյանքի, առողջության և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հիմնարար սկզբունքները՝ տարբեր վտանգավոր իրավիճակներում։ Այն ընդգրկում է գիտելիքների և գործնական հմտությունների ամբողջություն, որոնք անհրաժեշտ են անվտանգ վարքագիծ ձևավորելու համար ինչպես առօրյա կյանքում, այնպես էլ արտակարգ իրավիճակներում։ Այս բաժինը նպատակ ունի սովորեցնել մարդկանց ճանաչել վտանգները, կանխել դրանց առաջացումը և ճիշտ արձագանքել տարբեր ռիսկային իրավիճակներում՝ նվազեցնելով վնասների հավանականությունը։ Կենսագործունեության անվտանգության մեջ ուսումնասիրվում են հիմնական վտանգների տեսակները՝ բնական (երկրաշարժ, ջրհեղեղ, սողանք), տեխնածին (հրդեհներ, քիմիական վթարներ, արդյունաբերական աղետներ), ինչպես նաև սոցիալական և կենցաղային վտանգներ։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում հրդեհային անվտանգության կանոնները, էլեկտրական սարքավորումների անվտանգ օգտագործումը, ճանապարհային երթևեկության կանոնները և առաջին օգնության հիմունքները։ Բաժինը նաև ընդգծում է առողջ ապրելակերպի նշանակությունը՝ ներառելով ճիշտ սնունդ, հիգիենա, ֆիզիկական ակտիվություն և վնասակար սովորություններից խուսափում, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու անվտանգության և առողջության վրա։ Ժամանակակից պայմաններում մեծ նշանակություն ունի տեղեկատվական անվտանգությունը և տեխնոլոգիական ռիսկերի կառավարումը, քանի որ նոր տեխնոլոգիաները նույնպես կարող են վտանգներ ստեղծել։ Կենսագործունեության անվտանգության ուսուցումը նպաստում է պատասխանատու վարքագծի ձևավորմանը, հասարակության իրազեկվածության բարձրացմանը և արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ որոշումներ կայացնելու ունակության զարգացմանը։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական համակարգում լոգիստիկ գործընթացների ձևավորման, կազմակերպման և զարգացման տնտեսական ու կառավարչական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում արդյունաբերական ձեռնարկությունների նյութական, տեղեկատվական և ֆինանսական հոսքերի արդյունավետ կառավարման հարցերն են՝ սկսած հումքի ու նյութերի ձեռքբերումից մինչև արտադրանքի արտադրություն, պահեստավորում, տեղափոխում և վերջնական սպառողին մատակարարում։ Քննվում է լոգիստիկայի նշանակությունը արտադրական ծախսերի նվազեցման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, մատակարարման ժամկետների օպտիմալացման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մատակարարման շղթաների կազմակերպմանը, մատակարարների ընտրության ու համագործակցության խնդիրներին, պաշարների կառավարմանը, պահեստային տնտեսությանը, բեռնափոխադրումներին և արտադրական գործընթացների փոխհամաձայնեցմանը։ Ուսումնասիրվում են արդյունաբերական լոգիստիկայի զարգացման վրա ազդող ենթակառուցվածքային, տեխնոլոգիական, կազմակերպական և տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև տրանսպորտային համակարգի և արտաքին տնտեսական կապերի նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայաստանի աշխարհագրական և տրանսպորտային առանձնահատկությունների ազդեցության ընդհանուր գնահատումը՝ միջազգային մատակարարման շղթաներին արդյունաբերական կազմակերպությունների ինտեգրման համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նաև լոգիստիկ ծախսերի կառուցվածքը, դրանց գնահատման և կառավարման մոտեցումները, արտադրական ու պահեստային պաշարների հավասարակշռման խնդիրները և մատակարարման հնարավոր խափանումների հետ կապված ռիսկերը։ Անդրադարձ է կատարվում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի, թվային կառավարման գործիքների և ավտոմատացված հաշվառման կիրառման նշանակությանը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձրացնել ապրանքանյութական հոսքերի վերահսկելիությունը և որոշումների ընդունման արդյունավետությունը։ Լոգիստիկ համակարգի զարգացումը դիտարկվում է նաև արդյունաբերական ձեռնարկությունների ռազմավարական կառավարման բաղադրիչ՝ կապված արտադրական պլանավորման, արտահանման հնարավորությունների և շուկայական փոփոխություններին արագ արձագանքելու կարողության հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լոգիստիկայի, արդյունաբերության տնտեսագիտության և կառավարման մոտեցումները՝ բացահայտելով արդյունաբերական ձեռնարկությունների մատակարարման շղթաների արդյունավետության բարձրացման հիմնական խնդիրներն ու զարգացման հնարավոր ուղղությունները։