Ещё в разделе Литература

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Лингвистика

    Անգլերեն-հայերեն համառոտ բառարան, հատոր Ա

    Անգլերենից հայերեն թարգմանական բառարան, որը նախատեսված է անգլերեն բառապաշարի ուսումնասիրման, բառերի իմաստների բացահայտման և երկու լեզուների միջև լեզվական ու իմաստային համապատասխանությունների ներկայացման համար։ Աշխատությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ բառարանագրության պատմության մեջ՝ որպես հայերենով անգլերեն բառապաշարը ներկայացնելու և հայ ընթերցողին օտար լեզվի գիտելիքներին հաղորդակից դարձնելու նպատակով ստեղծված մասնագիտական տեղեկատու հրատարակություն։ Բառարանի հիմնական բովանդակությունը կազմում են անգլերեն բառերն ու դրանց հայերեն համարժեքները, որոնք ընթերցողին հնարավորություն են տալիս հասկանալու օտարալեզու բառերի իմաստները, ճանաչելու դրանց տարբեր կիրառությունները և անհրաժեշտության դեպքում գտնելու հայերեն համապատասխան արտահայտություններ։ Նման բառարանային աշխատանքը ենթադրում է ոչ միայն առանձին բառերի թարգմանություն, այլև դրանց իմաստային առանձնահատկությունների, լեզվական գործածության և բառային համարժեքների ընտրության ներկայացում։ Անգլերեն և հայերեն լեզուների միջև համապատասխանությունների բացահայտումը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես լեզվի ուսուցման, այնպես էլ թարգմանական աշխատանքի, ընթերցանության և միջլեզվային հաղորդակցության համար։ Բառարանն իր բնույթով ծառայում է որպես գործնական ուսումնական և տեղեկատու միջոց՝ օգնելով ընթերցողին ընդլայնելու բառապաշարը, յուրացնելու անգլերեն բառերի իմաստները և զարգացնելու օտար լեզվով տեքստեր հասկանալու կարողությունը։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև հայերենից անգլերեն և անգլերենից հայերեն լեզվական համեմատություններ կատարելու, բառերի իմաստային դաշտերը տարբերակելու և թարգմանության ընթացքում առավել համապատասխան ձևակերպումներ ընտրելու համար։ Բառարանագրական տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր է հայերեն բացատրական և թարգմանական բառարանների ձևավորման ավանդույթի ուսումնասիրության համար։ Բառային միավորների ընտրությունը, դրանց դասակարգումն ու հայերեն համարժեքների ներկայացումը արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվաբանական պատկերացումները, բառապաշարային հնարավորությունները և օտար լեզուների ուսումնասիրման նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Հատկապես նշանակալի է անգլերենի բառապաշարը հայերեն լեզվամտածողության շրջանակում ներկայացնելու փորձը, քանի որ այն նպաստում է ոչ միայն օտար լեզվի բառերի յուրացմանը, այլև հայերենի արտահայտչական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Բառարանի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե ինչպես են օտար լեզվից եկող հասկացությունները փոխանցվել հայերենով, ինչպիսի բառային համարժեքներ են ընտրվել և ինչպես է ձևավորվել երկու լեզուների միջև իմաստային համապատասխանությունների ներկայացման ավանդույթը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր վկայություն է 19-րդ դարի հայ կրթական, լեզվաբանական և թարգմանական մտքի զարգացման մասին։ Այն լույս է տեսել Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանության տպարանում, որը հայագիտական ուսումնասիրությունների, լեզվաբանության, բառարանագրության և բազմալեզու հրատարակչական գործունեության խոշոր կենտրոններից էր։ Մխիթարյան միաբանությունը մեծ ներդրում է ունեցել հայերեն բառարանների կազմման, հայոց լեզվի ուսումնասիրության, օտար լեզուների ուսուցման և հայերեն գիտական ու ուսումնական գրականության զարգացման գործում։ Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայ մտավորականության՝ եվրոպական լեզուների և մշակույթի նկատմամբ աճող հետաքրքրությունը, ինչպես նաև հայ ընթերցողին միջազգային գիտելիքի ու գրականության հետ կապելու կրթական ձգտումը։ Անգլերեն լեզվի ուսումնասիրությանն ուղղված բառարանների ստեղծումը նպաստել է թարգմանական գործունեության ընդլայնմանը, կրթական հնարավորությունների զարգացմանը և հայ մտավոր կյանքի կապերի ամրապնդմանը եվրոպական մշակութային միջավայրի հետ։ Հատորային կառուցվածքը վկայում է բառարանային նյութը համակարգված ներկայացնելու և ընդարձակ բառապաշարը հաջորդական մասերով ընդգրկելու մոտեցման մասին։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայ բառարանագրության, անգլերեն-հայերեն լեզվական հարաբերությունների, թարգմանության պատմության, հայ լեզվաբանական մտքի և 19-րդ դարի հայ կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է լեզվաբանների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, հայագետների, անգլերենի մասնագետների, պատմաբանների և օտար լեզուների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Իր գործնական և պատմական նշանակությամբ այն արտացոլում է հայերենով բազմալեզու գիտելիքի տարածման, լեզվական հաղորդակցության ընդլայնման և ազգային բառարանագրական մշակույթի զարգացման կարևոր փուլերից մեկը։

    Обновлено. 2026-11-13
    Անգլերեն-հայերեն համառոտ բառարան, հատոր Ա
    Онлайн

    География

    Պատկերազարդ բնաշխարհիկ բառարան, հ. 1

    Գիրքը հայ աշխարհագրական բառարանագրության և տեղագրական ուսումնասիրությունների նշանակալի աշխատություններից է, որը կազմել է Մխիթարյան միաբանության անդամ, վարդապետ Սուքիաս Էփրիկյանը (1873–1952)։ Այն նվիրված է հայկական բնակավայրերի, պատմական գավառների, քաղաքների, գյուղերի, աշխարհագրական վայրերի և դրանց հետ կապված պատմամշակութային տեղեկությունների ներկայացմանը։ Բառարանային հոդվածներում տեղանունները ներկայացվում են նկարագրական տեղեկություններով, որոնք կարող են ընդգրկել բնակավայրերի աշխարհագրական դիրքը, պատմական անցյալը, բնակչության վերաբերյալ տվյալները, եկեղեցիները, վանքերը, հնավայրերն ու այլ հիշարժան վայրերը։ Աշխատության առաջին հատորը ներառում է Ա–Ը տառերով սկսվող տեղանունները և հարակից տեղեկությունները։ Հրատարակությունը հարուստ է նկարներով, լուսանկարներով, դիմանկարներով և աղյուսակներով, որոնք լրացնում են տեքստային նյութը և նպաստում պատմական ու աշխարհագրական տվյալների ընկալմանը։ Գիրքը լույս է տեսել Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում՝ Մխիթարյան միաբանության տպարանում. առաջին հրատարակությունը թվագրվում է 1902 թվականով, իսկ երկրորդ տպագրությունը՝ 1903 թվականով։ Այն կարևոր աղբյուր է Հայաստանի և պատմական հայկական բնակավայրերի տեղագրության, պատմական աշխարհագրության, հայագիտության, տեղանունների ուսումնասիրության և հայկական մշակութային ժառանգության հետազոտության համար։

    Обновлено. 2026-10-24
    Պատկերազարդ բնաշխարհիկ բառարան, հ. 1
    Онлайн

    Философия

    ՈՒսմունքը և դրա արդիականությունը

    Գարեգին Նժդեհի ուսմունքը և դրա արդիականությունը գիրքը նվիրված է Գարեգին Նժդեհի գաղափարախոսության համակարգային վերլուծությանը և նրա մտքերի կիրառելիության քննարկմանը ժամանակակից հասարակական և քաղաքական իրականության մեջ։ Ստեղծագործությունը փորձում է ներկայացնել Նժդեհի ուսմունքը որպես ամբողջական գաղափարական համակարգ, որի կենտրոնում են ազգային ինքնության պահպանումը, մարդու բարոյական ամրությունը, պետական մտածողությունը և հասարակական պատասխանատվությունը։ Գրքում մանրամասն ուսումնասիրվում են Նժդեհի հիմնական գաղափարները՝ ազգի հոգևոր ուժի, ինքնաճանաչման, դիմադրողականության և արժեքային համակարգի վերաբերյալ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք ձևավորվել պատմական փորձի հիման վրա և ինչ դեր կարող են ունենալ արդի աշխարհում։ Հեղինակը վերլուծում է նաև Նժդեհի մտքերի արդիականությունը՝ կապելով դրանք ժամանակակից քաղաքական, մշակութային և սոցիալական խնդիրների հետ, ինչպիսիք են ազգային ինքնության պահպանման մարտահրավերները, հասարակական արժեքների փոփոխությունը և պետականության ամրապնդման անհրաժեշտությունը։ Ստեղծագործությունը միաժամանակ տեսական և վերլուծական աշխատանք է, որը փորձում է կամուրջ ստեղծել պատմական գաղափարների և ներկա իրականության միջև՝ ընդգծելով, որ գաղափարախոսությունները կարող են շարունակել ազդեցություն ունենալ նաև ժամանակակից հասարակության վրա։

    Обновлено. 2026-09-17
    ՈՒսմունքը և դրա արդիականությունը
    Онлайн

    Медицина

    Ֆասցելյոզով և դիկրոցելյոզիվ հիվանդ ոչխարների սպանդից ստացված մսեղիքի և լյարդի սանիտարական գնահատականը և սննդային արժեքը

    Աշխատությունը նվիրված է ֆասցելյոզով և դիկրոցելյոզով ախտահարված ոչխարների սպանդից ստացված մսեղիքի և լյարդի անասնաբուժասանիտարական գնահատման, ինչպես նաև դրանց սննդային արժեքի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են նշված մակաբուծային հիվանդությունների ազդեցությունը կենդանիների օրգանիզմի, մսի և ներքին օրգանների որակական ցուցանիշների վրա՝ վերլուծելով ֆիզիկաքիմիական, մանրէաբանական և օրգանոլեպտիկ առանձնահատկությունները։ Հեղինակը գնահատում է, թե հիվանդությունների տարբեր աստիճաններն ինչպես են անդրադառնում մթերքի անվտանգության, սննդային արժեքի և սպառման պիտանիության վրա՝ հիմնվելով անասնաբուժական փորձաքննության արդյունքների և գործող սանիտարական նորմերի վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև մսի և լյարդի օգտագործման, սահմանափակման կամ ոչնչացման չափանիշները՝ նպաստելով սննդամթերքի անվտանգության ապահովմանը և հանրային առողջության պահպանմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է անասնաբույժների, անասնաբուժասանիտարական փորձագետների, սննդամթերքի անվտանգության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կենդանական ծագման մթերքների որակի գնահատման և մակաբուծային հիվանդությունների ազդեցության ուսումնասիրությամբ։

    Обновлено. 2026-09-04
    Ֆասցելյոզով և դիկրոցելյոզիվ հիվանդ ոչխարների սպանդից ստացված մսեղիքի և լյարդի սանիտարական գնահատականը և սննդային արժեքը
    Онлайн

    Социология

    «Հեռուստաժուռնալիստի վարպետություն» դասընթացի ծրագիր- ուղեցույց

    Այս աշխատանքը հանդիսանում է «Հեռուստաժուռնալիստի վարպետություն» դասընթացի ծրագրային ուղեցույց, որը նախատեսված է հեռուստալրագրության ոլորտում տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների ձևավորման ու զարգացման համար։ Այն ներկայացնում է դասընթացի կառուցվածքը, նպատակներն ու խնդիրները, ուսուցման փուլերը և հիմնական թեմատիկ ուղղությունները՝ ընդգրկելով հեռուստատեսային լրագրության առանձնահատկությունները, տեղեկատվության հավաքման և մշակման մեթոդները, հարցազրույցների անցկացման տեխնիկան, ռեպորտաժի և սյուժեի կառուցման սկզբունքները, ինչպես նաև էթիկական և մասնագիտական չափանիշները, որոնք պարտադիր են մեդիա ոլորտում աշխատող լրագրողի համար։ Ուղեցույցում հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռուստալրագրողի խոսքային և տեսողական հաղորդակցման հմտությունների զարգացմանը, օպերատորական աշխատանքի հետ համագործակցությանը, ինչպես նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառմանը հեռուստատեսային արտադրության գործընթացում։ Ներկայացվում են նաև գործնական առաջադրանքներ, վարժություններ և գնահատման չափանիշներ, որոնք նպաստում են ուսանողների մասնագիտական կարողությունների ամրապնդմանը և իրական մեդիա միջավայրին պատրաստ լինելուն։ Միաժամանակ ընդգծվում է հեռուստալրագրության սոցիալական պատասխանատվությունը, հանրային տեղեկատվության ճշգրիտ և օբյեկտիվ մատուցման կարևորությունը, ինչպես նաև արագ փոփոխվող մեդիա դաշտում մրցունակ լինելու անհրաժեշտությունը։

    Обновлено. 2026-09-19
    «Հեռուստաժուռնալիստի վարպետություն» դասընթացի ծրագիր- ուղեցույց
    Онлайн

    География

    Eco-geographical customs of development of renewable energy in Armenia

    Բնապահպանական և աշխարհագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում վերականգնվող էներգետիկայի զարգացման էկոլոգաաշխարհագրական առանձնահատկությունների, բնական նախադրյալների և տարածքային կազմակերպման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում երկրի բնական ռեսուրսների, կլիմայական պայմանների, ռելիեֆի և աշխարհագրական դիրքի ազդեցությունները վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների օգտագործման հնարավորությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևային, հողմային, ջրային, երկրաջերմային և կենսազանգվածի էներգետիկ ներուժի տարածքային բաշխմանը, դրանց օգտագործման արդյունավետությանը և զարգացման համար անհրաժեշտ բնական ու տեխնիկական պայմաններին։ Վերլուծվում են վերականգնվող էներգետիկ ենթակառուցվածքների տեղաբաշխման, էներգետիկ ռեսուրսների գնահատման, շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունների և էկոլոգիական սահմանափակումների հետ կապված հիմնախնդիրները։ Քննարկվում են նաև էներգետիկ նախագծերի իրականացման տնտեսական և աշխարհագրական գործոնները, բնական լանդշաֆտների պահպանության պահանջները և էներգետիկ համակարգի կայուն զարգացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տարածական վերլուծության, քարտեզագրման, բնական ռեսուրսների գնահատման և էկոլոգիական մշտադիտարկման մեթոդների կիրառման ուղղությունները։ Անդրադարձ է կատարվում վերականգնվող էներգետիկայի զարգացման նշանակությանը Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության ամրապնդման, էներգիայի աղբյուրների բազմազանեցման, շրջակա միջավայրի պահպանության և տարածաշրջանային համաչափ զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության, բնապահպանության, էներգետիկայի, բնական ռեսուրսների կառավարման և Հայաստանի կայուն զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-08
    Eco-geographical customs of development of renewable energy in Armenia