Արդի տեղեկատվական հասարակության սոցիոմշակութային գործառույթները

History

Այս գիրքը ներկայացնում է Արցախյան պատերազմի առաջին փուլի՝ 1991-1994 թվականների ռազմական իրադարձությունների համապարփակ պատմական վերլուծությունը՝ կենտրոնանալով Արցախի պաշտպանության բանակի ձևավորման, զարգացման և մարտական ուղու վրա։ Այն մանրամասնորեն նկարագրում է պատերազմի քաղաքական և ռազմական նախադրյալները, հակամարտության սրացման փուլերը, ինչպես նաև ռազմաճակատներում տեղի ունեցած հիմնական մարտերը՝ ընդգծելով ինչպես կանոնավոր զորամասերի, այնպես էլ ինքնապաշտպանական ջոկատների դերակատարությունը։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում հրամանատարական կազմի որոշումներին, ռազմավարական պլանավորմանը և տեղային մարտական գործողությունների առանձնահատկություններին, որոնք վճռորոշ ազդեցություն են ունեցել պատերազմի ընթացքի վրա։ Ներկայացվում են նաև զինվորների և հրամանատարների անձնական պատմություններ, որոնք օգնում են ավելի մարդկային և բազմակողմանի պատկերացում կազմել այդ շրջանի ծանր իրադարձությունների մասին։ Աշխատությունը միավորում է փաստագրական նյութեր, վերլուծական մոտեցումներ և արխիվային տվյալներ՝ ստեղծելով ամբողջական պատկեր պատերազմի և պաշտպանության բանակի կայացման գործընթացի վերաբերյալ, ինչը կարևոր է ինչպես պատմաբանների, այնպես էլ ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ այդ ժամանակաշրջանի իրողությունները։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է արժեթղթերի շուկայում գնագոյացման մեխանիզմների, ֆինանսական գործիքների արժեքավորման սկզբունքների և ներդրումային որոշումների կայացման գործընթացների ուսումնասիրմանը։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են բաժնետոմսերի, պարտատոմսերի և այլ արժեթղթերի շուկայական արժեքի ձևավորման վրա ազդող գործոնները, պահանջարկի և առաջարկի փոխազդեցությունը, ռիսկի և եկամտաբերության կապը, ինչպես նաև ֆինանսական շուկաների արդյունավետության տեսությունները։ Հեղինակը անդրադառնում է հիմնարար և տեխնիկական վերլուծության մեթոդներին, ակտիվների գնահատման մոդելներին, տոկոսադրույքների ազդեցությանը, ներդրումային պորտֆելների կառուցման սկզբունքներին և շուկայական վարքագծի առանձնահատկություններին։ Գիրքը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչպես են տնտեսական, քաղաքական և հոգեբանական գործոնները ազդում արժեթղթերի գների փոփոխությունների վրա, ինչպես են ձևավորվում ներդրումային ակնկալիքները և ինչ մեխանիզմներով է շուկան արձագանքում տեղեկատվությանը։ Այն օգտակար է տնտեսագիտությամբ, ֆինանսներով և ներդրումային գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, հետազոտողների և ֆինանսական ոլորտի մասնագետների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ գործնական կիրառություններ ֆինանսական շուկաների ուսումնասիրության և վերլուծության համար։

Finance

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է անշարժ գույքի շուկայի զարգացման ֆինանսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բնակարանային շուկայի օրինակով։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են անշարժ գույքի ոլորտի ձևավորման և զարգացման տնտեսական առանձնահատկությունները, շուկայի ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրները, ներդրումային գործընթացները և բնակարանային ապահովման հետ կապված ֆինանսական մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հիփոթեքային վարկավորման, ներդրումային քաղաքականության, պետական աջակցության ծրագրերի, շուկայական պահանջարկի և առաջարկի փոխազդեցության ազդեցությունը բնակարանային շուկայի զարգացման վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են ոլորտում առկա ֆինանսական խնդիրները, դրանց առաջացման պատճառները և հնարավոր լուծումները՝ ուղղված անշարժ գույքի շուկայի կայունության, մատչելիության և արդյունավետության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև ՀՀ բնակարանային շուկայի զարգացման միտումների գնահատում և առաջարկություններ՝ ֆինանսական գործիքների կատարելագործման ու ներդրումային միջավայրի բարելավման նպատակով։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, անշարժ գույքի ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են բնակարանային շուկայի տնտեսական զարգացմամբ և ֆինանսական կառավարմամբ։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է ջրաջրային էներգետիկ ռեակտորներով ատոմային էլեկտրակայանների երկրորդային կոնտուրում իրականացվող տեխնոլոգիական գործընթացների և աշխատանքային ռեժիմների հետազոտմանն ու օպտիմալացմանը։ Դիտարկվում են երկրորդային կոնտուրի հիմնական սարքավորումների և համակարգերի աշխատանքի առանձնահատկությունները, ջերմային էներգիայի փոխակերպման գործընթացները, գոլորշու առաջացումը, տեղափոխումը և օգտագործումը էլեկտրական էներգիայի արտադրության ընթացքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շոգեգեներատորների, տուրբինային սարքավորումների, կոնդենսացիոն և սնուցման ջրի համակարգերի փոխկապակցված աշխատանքին ու դրանց հիմնական տեխնիկական ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են ջերմաստիճանի, ճնշման, գոլորշու և ջրի ծախսերի ու այլ աշխատանքային պարամետրերի փոփոխությունների ազդեցությունները կայանի արդյունավետության և սարքավորումների շահագործման պայմանների վրա։ Քննարկվում են տարբեր բեռնվածքային ռեժիմներում երկրորդային կոնտուրի աշխատանքի կարգավորման, էներգետիկ արդյունավետության բարձրացման, ջերմային կորուստների նվազեցման և սարքավորումների հուսալի շահագործման ապահովման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեխնոլոգիական գործընթացների հաշվարկային վերլուծությանը, աշխատանքային պարամետրերի վերահսկմանը և օպտիմալ ռեժիմների ընտրության մեթոդներին։ Կարևորվում է երկրորդային կոնտուրի առանձին բաղադրիչների փոխադարձ ազդեցության գնահատումը և ամբողջ համակարգի աշխատանքի համալիր օպտիմալացումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել շահագործման արդյունավետության բարձրացման, տեխնոլոգիական ռեժիմների կատարելագործման և էներգաբլոկների աշխատանքային ցուցանիշների բարելավման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ատոմային և ջերմային էներգետիկայի մասնագետների, էներգետիկ ճարտարագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է 1961–1991 թվականներին Ֆրանսիայի և նրա նախկին աֆրիկյան գաղութների միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և դիվանագիտական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ ապագաղութացման գործընթացից հետո ստեղծված նոր միջազգային պայմաններում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով անկախություն ստացած աֆրիկյան պետությունների հետ պահպանվել և վերափոխվել են նախկին գաղութատիրական ժամանակաշրջանում ձևավորված կապերը։ Քննության են առնվում Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները Աֆրիկայում, երկկողմ համագործակցության համաձայնագրերը, քաղաքական վերնախավերի հետ հարաբերությունները, տնտեսական շահերը, ռազմական համագործակցությունը և տարածաշրջանում ֆրանսիական ազդեցության պահպանման միջոցները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այսպես կոչված «Ֆրանսաֆրիկա» համակարգի ձևավորմանն ու գործունեությանը, որի շրջանակում պաշտոնական միջպետական հարաբերությունները հաճախ զուգակցվում էին քաղաքական, տնտեսական և անձնական ոչ պաշտոնական կապերի լայն ցանցով։ Դիտարկվում է Ֆրանսիայի մասնակցությունը նախկին գաղութների անվտանգության համակարգերի ձևավորմանը, ռազմական ներկայության պահպանմանը և տարբեր քաղաքական ճգնաժամերի նկատմամբ նրա արձագանքին՝ առանց անտեսելու աֆրիկյան պետությունների սեփական քաղաքական շահերն ու ինքնուրույն գործողությունները։ Ուսումնասիրվում են նաև առևտրային հարաբերությունները, ներդրումները, բնական ռեսուրսների նշանակությունը, ֆինանսական համագործակցությունը և տնտեսական կախվածության վերաբերյալ պատմագիտական գնահատականները։ Կարևորվում է Սառը պատերազմի միջազգային միջավայրը, քանի որ Աֆրիկայում ֆրանսիական քաղաքականությունը զարգանում էր նաև արևմտյան և խորհրդային ազդեցությունների մրցակցության, նորանկախ պետությունների արտաքին քաղաքական կողմնորոշումների և տարածաշրջանային հակամարտությունների պայմաններում։ Անդրադարձ է կատարվում Ֆրանսիայի տարբեր նախագահների օրոք իրականացված քաղաքականության շարունակականությանը և փոփոխություններին՝ Շառլ դը Գոլի ժամանակաշրջանից մինչև Ֆրանսուա Միտերանի նախագահության տարիները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պաշտոնապես հռչակված անկախության և նախկին մետրոպոլիայի հետ պահպանվող բազմակողմ կապերի հարաբերակցության վերլուծությունը։ Այդ համատեքստում դիտարկվում են ինքնիշխանության, հետգաղութատիրական ազդեցության, տնտեսական համագործակցության և քաղաքական միջամտության վերաբերյալ տարբեր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալ, թե ինչպես փոխվեց Ֆրանսիայի դերը Աֆրիկայում գաղութային համակարգի վերացումից հետո և ինչպիսի ազդեցություն ունեցան այդ հարաբերությունները ինչպես աֆրիկյան պետությունների ներքին ու արտաքին քաղաքականության, այնպես էլ Ֆրանսիայի միջազգային դիրքի վրա։ Ժամանակաշրջանի ավարտը դիտարկվում է Սառը պատերազմի ավարտի և միջազգային հարաբերությունների համակարգում սկսված վերափոխումների համատեքստում, որոնք նոր պահանջներ առաջադրեցին ֆրանս-աֆրիկյան հարաբերությունների նկատմամբ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականության, Աֆրիկայի նորագույն պատմության, գաղութատիրության և հետգաղութատիրական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների ուսումնասիրմանը հեռահար մեթոդների կիրառմամբ՝ Հայաստանի և Սիրիայի հրաբխային շրջանների օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և կիրառել այնպիսի մոտեցումներ, որոնց միջոցով հնարավոր կլինի առանց լայնածավալ հորատման կամ անմիջական դաշտային ուսումնասիրությունների ամբողջությամբ սահմանափակվելու բացահայտել ստորերկրյա ջրերի տարածման օրինաչափությունները, դրանց ձևավորման և կուտակման համար նպաստավոր երկրաբանական ու երկրաձևաբանական պայմանները և ջրային ռեսուրսների հնարավոր հեռանկարային տեղամասերը։ Հրաբխային շրջաններում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման գործընթացները սերտորեն կապված են ապարների ճեղքավորվածության, ծակոտկենության, լավային հոսքերի կառուցվածքի, տեկտոնական խզվածքների և մակերևութային ջրերի ներթափանցման պայմանների հետ։ Հրաբխային ապարների տարբեր տեսակներ կարող են ունենալ ջրաթափանցության և ջրատարության էապես տարբեր հատկություններ, իսկ լավային ծածկույթների ներսում ձևավորված ճեղքերը և խոռոչները կարող են հանդես գալ որպես ջրի կուտակման ու տեղաշարժի ուղիներ։ Այդ պատճառով նման տարածքների հիդրոերկրաբանական գնահատումը պահանջում է երկրաբանական, երկրաձևաբանական, հիդրոլոգիական և հեռահար զոնդավորման տվյալների համադրում։ Հետազոտության մեջ հեռահար մեթոդները կարող են ներառել արբանյակային պատկերների և օդատիեզերական տվյալների վերլուծություն, տեղանքի սպեկտրալ առանձնահատկությունների ուսումնասիրություն, երկրաձևաբանական քարտեզագրում և տարբեր տեղեկատվական շերտերի համադրում։ Դրանց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ապարների և հողերի տարբեր տեսակներ, հայտնաբերել մակերևութային կառուցվածքների առանձնահատկությունները, գծային խախտումները, խզվածքային գոտիները, ջրահավաք ավազանները և այն տեղամասերը, որտեղ բնական պայմանները կարող են նպաստել ստորերկրյա ջրերի կուտակմանը։ Հեռահար մեթոդների առավելություններից է մեծ տարածքների համեմատաբար արագ և միասնական ուսումնասիրության հնարավորությունը։ Սա հատկապես կարևոր է լեռնային և դժվարամատչելի շրջանների համար, որտեղ ավանդական դաշտային հետազոտությունները կարող են պահանջել մեծ ժամանակ և նյութական ռեսուրսներ։ Աշխատության շրջանակում Հայաստանի հրաբխային շրջանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել հրաբխային ռելիեֆի և ջրաերկրաբանական պայմանների փոխկապակցվածությունը։ Հայաստանի տարածքում լայնորեն տարածված հրաբխային ապարները կարևոր դեր ունեն բազմաթիվ ջրատար համակարգերի ձևավորման մեջ, իսկ լեռնային ռելիեֆը, ձնհալը և տեղումները լրացուցիչ պայմաններ են ստեղծում ջրի ներթափանցման և ստորերկրյա հոսքի ձևավորման համար։ Սիրիայի հրաբխային շրջանների ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս կատարել համեմատական ուսումնասիրություն և բացահայտել այն ընդհանուր օրինաչափությունները, որոնք կարող են բնորոշ լինել տարբեր կլիմայական պայմաններում գտնվող հրաբխային տարածքներին։ Համեմատական մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ նույն երկրաբանական տիպի ապարները տարբեր կլիմայական և ջրաբանական միջավայրերում կարող են ձևավորել տարբեր բնույթի ստորերկրյա ջրային համակարգեր։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև երկրաբանական և հեռահար տվյալների համատեղ վերլուծությունը։ Միայն արբանյակային պատկերների հիման վրա ստորերկրյա ջրերի անմիջական հայտնաբերումը սովորաբար հնարավոր չէ, սակայն մակերևութային երկրաբանական, երկրաձևաբանական և հիդրոլոգիական ցուցանիշների միջոցով կարելի է գնահատել ջրատար համակարգերի ձևավորման հավանականությունը։ Այդ պատճառով հեռահար մեթոդները կարող են ծառայել որպես նախնական հետախուզման և հեռանկարային տեղամասերի ընտրության գործիք, որը հետագայում լրացվում է հիդրոերկրաբանական, երկրաֆիզիկական և հորատման տվյալներով։ Աշխատության մեջ կարող է կարևոր տեղ զբաղեցնել նաև գծային կառուցվածքների ուսումնասիրությունը։ Խզվածքները, ճեղքերը և տեկտոնական խախտումները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ստորերկրյա ջրերի շարժման վրա՝ ստեղծելով ջրի ներթափանցման կամ արտահոսքի առավել նպաստավոր ուղիներ։ Դրանց տարածական վերլուծությունը հեռահար տվյալների միջոցով կարող է օգնել առանձնացնել ջրային ռեսուրսների որոնման առավել հեռանկարային գոտիները։ Հնարավոր է նաև օգտագործել աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի գործիքներ՝ տարբեր տվյալների շերտերը համադրելու և տարածքային մոդելներ կազմելու նպատակով։ Այդպիսի համակարգերը կարող են միավորել երկրաբանական քարտեզները, ռելիեֆի թվային մոդելները, ջրահավաք ցանցը, խզվածքները, հողածածկը, բուսականության տվյալները և այլ ցուցանիշներ՝ հնարավորություն տալով գնահատել ստորերկրյա ջրերի ձևավորման համար առավել բարենպաստ տարածքները։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է ջրային ռեսուրսների որոնման, գնահատման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հետ։ Հեռահար մեթոդների կիրառումը կարող է նվազեցնել նախնական հետախուզական աշխատանքների ծախսերը, արագացնել հեռանկարային տեղամասերի ընտրությունը և ապահովել ջրային ռեսուրսների տարածական բաշխման վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում։ Սա հատկապես կարևոր է այն տարածաշրջաններում, որտեղ ջրի պահանջարկը բարձր է, իսկ մակերևութային ջրային ռեսուրսները սահմանափակ են կամ անհավասարաչափ են բաշխված։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել հիդրոերկրաբաններին, երկրաբաններին, ջրային ռեսուրսների մասնագետներին, հեռահար զոնդավորման և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի մասնագետներին, բնապահպաններին և տարածքային պլանավորման ոլորտի հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է հիդրոերկրաբանությունը, հրաբխային երկրաբանությունը և ժամանակակից հեռահար հետազոտության մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի և Սիրիայի հրաբխային շրջանների ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների տարածական օրինաչափությունները, գնահատել դրանց ձևավորման համար նպաստավոր բնական պայմանները և մշակել ջրային ռեսուրսների որոնման ու գնահատման ավելի արդյունավետ գիտական մոտեցումներ։