Առձեռն բառարան հայկազյան լեզվի

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է արյունահոսող գաստրոդուոդենալ խոցերի բուժման ընթացքում ախտածագումնաբանորեն հիմնավորված կանխատեսման նոր հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Ներկայացվում են խոցային հիվանդության զարգացման մեխանիզմները, արյունահոսության առաջացման պատճառները, հիվանդների կլինիկական վիճակի գնահատման չափանիշները և բուժման արդյունավետության կանխատեսման ժամանակակից մոտեցումները։ Աշխատությունում վերլուծվում են հիվանդության ընթացքի վրա ազդող կենսաբանական, կլինիկական և ախտաբանական գործոնները, ուսումնասիրվում են կանխատեսման մոդելները և այն մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս անհատականացնել բուժական ռազմավարությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լաբորատոր, գործիքային և կլինիկական տվյալների համակցված գնահատմանը, ռիսկերի կանխատեսմանը, բարդությունների կանխարգելմանը և բուժման արդյունքների բարելավման ուղիներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի գաստրոդուոդենալ խոցերի կառավարման, հիվանդների վիճակի օպտիմալ գնահատման և բժշկական որոշումների հիմնավորման համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գաստրոէնտերոլոգների, վիրաբույժների, թերապևտների, բժշկական գիտությունների ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև մարսողական համակարգի հիվանդությունների ախտորոշմամբ և բուժմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ազգային ավանդույթների դերի ուսումնասիրությանը մարդու բարոյական գիտակցության, արժեքային համակարգի և աշխարհընկալման ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ազգային ավանդույթները դիտարկվում են որպես սերունդների պատմական փորձի, հասարակական վարքականոնների, բարոյական սկզբունքների և մշակութային արժեքների պահպանման ու փոխանցման կարևոր միջոց։ Ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են ընտանիքում, համայնքում և հասարակական միջավայրում պահպանվող սովորույթները նպաստում անհատի պատկերացումների ձևավորմանը բարու և չարի, պարտքի, պատասխանատվության, արդարության, արժանապատվության, փոխադարձ հարգանքի և հասարակական համակեցության վերաբերյալ։ Քննարկվում է ավանդույթների կապը ազգային ինքնագիտակցության և մշակութային հիշողության հետ՝ ցույց տալով դրանց նշանակությունը ոչ միայն անցյալի ժառանգության պահպանման, այլև ժամանակակից մարդու բարոյական կողմնորոշումների զարգացման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ընտանիքի և դաստիարակության նշանակությանը, քանի որ ազգային և բարոյական արժեքների փոխանցումը մեծապես իրականացվում է առօրյա հարաբերությունների, ընտանեկան սովորույթների, տոների, ծեսերի, բանավոր մշակույթի և հասարակության կողմից ընդունված վարքագծային օրինակների միջոցով։ Վերլուծվում է նաև ավանդույթի և ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների փոխհարաբերությունը՝ ընդգծելով, որ մշակութային ժառանգության շարունակականությունը կարող է ուղեկցվել արժեքների վերաիմաստավորմամբ և նոր պայմաններին համապատասխանեցմամբ։ Աշխատանքում ազգային ավանդույթները ներկայացվում են որպես բարոյական փորձի կուտակման և փոխանցման համակարգ, որի միջոցով անհատը հաղորդակցվում է նախորդ սերունդների արժեքային պատկերացումներին և միաժամանակ ձևավորում սեփական վերաբերմունքը հասարակության, մշակույթի և մարդկային հարաբերությունների նկատմամբ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կրթության և հասարակական դաստիարակության դերին՝ ազգային մշակութային ժառանգության ճանաչումը կապելով բարոյական մտածողության զարգացման հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու ավանդույթների, ազգային մշակույթի և բարոյական գիտակցության փոխադարձ կապերը, ինչպես նաև գնահատելու դրանց նշանակությունը անձի սոցիալականացման, ինքնության ձևավորման և հասարակության արժեքային շարունակականության ապահովման գործընթացներում։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել բարոյագիտության, փիլիսոփայության, մշակութաբանության, մանկավարժության, ազգագրության և հասարակագիտական այլ ոլորտների մասնագետների ու ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր ոլորտներում իրականացվող տնտեսական գործունեության և ջրային ռեսուրսների վիճակի միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ջրի որակի պահպանման և ջրամատակարարման արդյունավետ կառավարման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, հանքարդյունաբերության, էներգետիկայի, շինարարության, բնակավայրերի զարգացման և այլ տնտեսական գործունեության տեսակների ազդեցությունները մակերևութային ու ստորերկրյա ջրային ռեսուրսների վրա։ Վերլուծվում են արտադրական և կենցաղային կեղտաջրերի արտահոսքի, գյուղատնտեսական պարարտանյութերի ու բույսերի պաշտպանության միջոցների օգտագործման, հողերի էրոզիայի և տարբեր աղտոտիչների տարածման հետևանքով ջրային միջավայրում առաջացող փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական ցուցանիշների գնահատմանը, դրանց փոփոխության պատճառների բացահայտմանը և ջրի օգտագործման տարբեր նպատակների համար սահմանված որակական պահանջների ապահովմանը։ Քննության են առնվում նաև ջրառի ծավալների աճը, ջրային պաշարների ոչ հավասարաչափ օգտագործումը, ջրամատակարարման ցանցերում կորուստները և ենթակառուցվածքների տեխնիկական վիճակը՝ որպես ջրամատակարարման համակարգերի արդյունավետության վրա ազդող գործոններ։ Կարևորվում է ջրային ռեսուրսների համալիր կառավարումը, որի դեպքում տնտեսական զարգացման պահանջները համադրվում են բնապահպանական սահմանափակումների և բնակչությանը անվտանգ ու բավարար քանակությամբ ջուր ապահովելու անհրաժեշտության հետ։ Ուսումնասիրվում են ջրի մաքրման, վերօգտագործման, աղտոտման կանխարգելման, ջրախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման և ջրամատակարարման համակարգերի արդիականացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման, տվյալների հավաքագրման և կառավարչական որոշումների ընդունման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական համակարգերի նշանակությանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տնտեսական գործունեության հետևանքով առաջացող բնապահպանական ռիսկերի գնահատումը և դրանց նվազեցման համար իրավական, տնտեսական ու կազմակերպական մեխանիզմների կատարելագործումը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել ջրային քաղաքականության մշակման, ջրամատակարարման համակարգերի կառավարման բարելավման, աղտոտման կանխարգելման ծրագրերի իրականացման և ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ պահպանության ապահովման նպատակով՝ նպաստելով տնտեսական գործունեության ու շրջակա միջավայրի պահպանության միջև առավել հավասարակշռված հարաբերությունների ձևավորմանը։

Medicine

Աշխատությունը բժշկական բնույթի ժողովածու է, որի նպատակն է ընթերցողին ներկայացնել առողջության, մարդու օրգանիզմի, հիվանդությունների և դրանց կանխարգելման ու բուժման վերաբերյալ գիտելիքներ։ Այն պատկանում է այն գիտաճանաչողական հրատարակությունների շարքին, որոնք բժշկական տեղեկությունները հասանելի էին դարձնում ոչ միայն մասնագիտացված միջավայրին, այլև բժշկությամբ և առողջապահական հարցերով հետաքրքրվող ավելի լայն ընթերցող շրջանակներին։ Բժշկական գիտելիքի տարածումը հատկապես կարևոր նշանակություն ուներ այն ժամանակաշրջանում, երբ հիվանդությունների առաջացման պատճառների, դրանց տարածման, կանխարգելման և բուժման վերաբերյալ պատկերացումները աստիճանաբար զարգանում էին, իսկ առողջապահական տեղեկությունների մատչելիությունը կարող էր նպաստել մարդկանց կենսապայմանների բարելավմանը։ Այսպիսի ժողովածուների բովանդակային շրջանակը կարող է ընդգրկել մարդու մարմնի գործունեության, առողջ ապրելակերպի, հիվանդությունների բնույթի, ախտանշանների, բուժական միջոցների, դեղաբույսերի և բժշկական խնամքի վերաբերյալ տարբեր հարցեր։ Դրանց կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ բժշկությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հիվանդությունների բուժման միջոցների ամբողջություն, այլև որպես մարդու կյանքի, ֆիզիկական բարեկեցության և հասարակական առողջության պահպանմանն ուղղված գիտելիքների համակարգ։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև բժշկական մտքի պատմության տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանում տարածված բժշկական պատկերացումները, բուժման մոտեցումները և գիտական տեղեկությունների հայերեն ներկայացման փորձերը։ Այն արտացոլում է հայերեն գիտական գրականության զարգացման ու մասնագիտական գիտելիքների տարածման կարևոր միտումները՝ նպաստելով բժշկական բառապաշարի և առողջապահական գրականության ձևավորմանը։ Գիրքը կարող է արժեքավոր լինել բժշկության պատմությամբ, հայերեն գիտական տպագրությամբ, առողջապահական գիտելիքների տարածմամբ և հայ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Journalism

Աշխատությունը նվիրված է զանգվածային լրատվության միջոցների ազդեցության ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության հանրային և միջազգային կերպարի ձևավորման գործընթացում՝ տեղեկատվական հաղորդակցության, մեդիա ներկայացումների և հասարակական ընկալումների փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով հեռուստատեսությունը, մամուլը, ռադիոն, առցանց լրատվամիջոցները և թվային հաղորդակցության այլ հարթակներ ընտրում, կառուցում և տարածում են երկրի մասին տեղեկատվությունը՝ նպաստելով որոշակի պատկերացումների ձևավորմանը տարբեր լսարանների շրջանում։ Քննվում են լրատվական օրակարգի ձևավորման, թեմաների ընտրության, տեղեկատվության ներկայացման ձևերի, շեշտադրումների և մեկնաբանությունների նշանակությունը պետության քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային կերպարի ընկալման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներքին և արտաքին լսարանների տարբերությանը, քանի որ երկրի մասին տեղական հասարակության պատկերացումները և միջազգային հանրությանը հասցեագրված հաղորդագրությունները կարող են ձևավորվել տարբեր տեղեկատվական միջավայրերում և տարբեր նպատակներով։ Ուսումնասիրվում է նաև միջազգային լրատվամիջոցների դերը Հայաստանի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում, ինչպես նաև այն հանգամանքը, թե տեղական լրատվական դաշտում ստեղծված նյութերն ինչ ճանապարհով կարող են տարածվել միջազգային տեղեկատվական տարածքում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում պետական կառույցների, լրատվամիջոցների, լրագրողների, հասարակական կազմակերպությունների և այլ հաղորդակցական դերակատարների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ հանրային հաղորդակցության ընդհանուր համակարգում նրանց դերերը հասկանալու նպատակով։ Դիտարկվում են նաև մշակույթի, պատմական ժառանգության, զբոսաշրջության, տնտեսության, հասարակական կյանքի և միջազգային հարաբերությունների վերաբերյալ մեդիա բովանդակության հնարավոր ազդեցությունները երկրի ճանաչելիության և ընկալման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել բովանդակային վերլուծության, համեմատական ուսումնասիրության և մեդիա դիսկուրսի քննության մեթոդներ՝ բացահայտելու տարբեր լրատվամիջոցներում ձևավորվող հիմնական թեմատիկ և ներկայացուցչական միտումները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սոցիալական մեդիայի զարգացման հետևանքով տեղեկատվական միջավայրի փոփոխությանը, որտեղ երկրի կերպարի ձևավորմանը մասնակցում են ոչ միայն ավանդական լրատվամիջոցները, այլև անհատ օգտատերերը և բազմազան թվային համայնքները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մեդիա ուսումնասիրությունների, հանրային հաղորդակցության, իմիջաբանության և միջազգային հաղորդակցության մոտեցումները՝ պետության կերպարի ձևավորման գործընթացում զանգվածային լրատվության միջոցների գործառույթներն ու ազդեցության մեխանիզմները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։