Արտադրական թափոնների վերամշակումը և վնասազերծումը

Religion

Աշխատությունը աստվածաշնչյան բառարանագրության և բնագրային ուսումնասիրության բնագավառին պատկանող տեղեկատու բնույթի երկասիրություն է, որը նվիրված է Նոր Կտակարանում հանդիպող նմանաձայն բառերի համակարգմանը, համադրմանն ու որոնման հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Դրա հիմնական նպատակն է ընթերցողին տրամադրել լեզվական կողմնորոշման միջոց՝ օգնելով տարբերակելու հնչյունական կամ գրային նմանություն ունեցող բառերը, ճանաչելու դրանց իմաստային առանձնահատկությունները և ճիշտ ընկալելու Նոր Կտակարանի տեքստերում դրանց գործածությունը։ Համաբարբառային բնույթը ենթադրում է աստվածաշնչյան բառային նյութի կազմակերպված ներկայացում՝ բառերի որոնումը, համեմատությունը և համապատասխան հատվածների ուսումնասիրությունը դյուրացնելու նպատակով։ Նմանաձայն բառերի առանձնացումը հատկապես կարևոր է աստվածաշնչյան լեզվի ուսումնասիրության համար, քանի որ բառերի հնչյունական կամ ձևական նմանությունը միշտ չէ, որ ենթադրում է իմաստային նույնություն։ Դրանց տարբերակումը պահանջում է ուշադրություն դարձնել բառերի գրությանը, արտասանությանը, իմաստային բովանդակությանը և տվյալ համատեքստում ունեցած գործառույթին։ Այս առումով աշխատությունը նպաստում է Նոր Կտակարանի բառապաշարի ավելի ճշգրիտ ընկալմանը և ընթերցողին հնարավորություն է տալիս խորանալու աստվածաշնչյան տեքստի լեզվական կառուցվածքի մեջ։ Գործի կարևոր առանձնահատկություններից է բառային նյութի տեղեկատու և համեմատական կազմակերպումը, որը կարող է օգտակար լինել ինչպես աստվածաշնչյան բնագրերի ընթերցման, այնպես էլ թարգմանության, մեկնաբանության և լեզվաբանական վերլուծության ընթացքում։ Նման բառարանային ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեն հատկապես այն դեպքերում, երբ բառերի ձևական նմանությունը կարող է առաջացնել ընթերցողական կամ մեկնաբանական դժվարություններ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է տարբերակել արտաքին նմանությամբ կապված բառային միավորները, ուշադրություն դարձնել դրանց իմաստային նրբերանգներին և խուսափել բառերի ոչ ճիշտ նույնացումից։ Աշխատությունը միաժամանակ ծառայում է որպես օժանդակ գործիք Նոր Կտակարանի բառապաշարի համակարգված ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով բառային միավորների ճանաչմանը և աստվածաշնչյան լեզվի առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Գրական և գիտական առումով այն պատկանում է համաբարբառային ու բառարանագրական աշխատությունների այն ավանդույթին, որի հիմքում ընկած է տեքստային նյութի դասակարգումը, բառային միավորների համադրումը և որոնման համար հարմար տեղեկատու համակարգի ստեղծումը։ Դրա գործնական նշանակությունը հատկապես մեծ է աստվածաշնչյան տեքստերի հետ աշխատող ընթերցողների, հոգևորականների, թարգմանիչների, լեզվաբանների և աստվածաբանների համար, քանի որ նման գործիքները հեշտացնում են բառերի ուսումնասիրությունը և նպաստում տեքստի առավել ճշգրիտ մեկնաբանությանը։ Պատմամշակութային տեսանկյունից աշխատությունն արտացոլում է XIX դարի հայ աստվածաշնչագիտական և բառարանագրական մշակույթի զարգացման կարևոր միտումներից մեկը՝ սուրբգրային ժառանգության ուսումնասիրությունը լեզվական ու գիտական մեթոդներով խորացնելու ձգտումը։ Այդ ժամանակաշրջանում հայերեն աստվածաշնչյան գրականության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ուներ ոչ միայն կրոնական կրթության, այլև հայոց լեզվի զարգացման, գրական ժառանգության պահպանման և գիտական բառարանագրության առաջընթացի համար։ Նման համաբարբառային աշխատությունների ստեղծումն ու տարածումը նպաստում էին հայերեն սուրբգրային տեքստերի ուսումնասիրության գործիքակազմի հարստացմանը և աստվածաշնչյան բառապաշարի նկատմամբ մասնագիտական հետաքրքրության ընդլայնմանը։ Գիրքը արժեքավոր է հայ աստվածաշնչագիտության, պատմական բառարանագրության, հայերեն կրոնական գրականության և Նոր Կտակարանի լեզվական ուսումնասիրության պատմության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, լեզվաբանների, բառարանագիրների, թարգմանիչների, հոգևորականների և հայ հին գրքի հետազոտողների համար։ Ընթերցողական արժեքը պայմանավորված է Նոր Կտակարանի բառապաշարի ուսումնասիրությունը դյուրացնելու, նմանաձայն բառերի տարբերակման հմտությունները զարգացնելու և աստվածաշնչյան տեքստերի լեզվական ու իմաստային առանձնահատկությունները խորությամբ ճանաչելու հնարավորությամբ։

Environmental Science

ՀՀ ջրային ռեսուրսները ներկայացնում են երկրի մակերևութային և հողի տակ գտնվող ջրերի ամբողջությունն՝ գետերի, լճերի, հիդրոէջերի, ջրամբարների և հորերի տեսքով, որոնք օգտագործվում են խմելու ջուր, ոռոգում, արդյունաբերություն, հիդրոէներգիա և էկոլոգիական նպատակներով։ Հայաստանի ջրային ռեսուրսները խիստ դինամիկ են՝ կախված տեղումների քանակից, տեղանքից և կլիմայական պայմաններից, ուստի դրանց արդյունավետ կառավարումը և պահպանությունը կարևոր է երկրի տնտեսական զարգացման, գյուղատնտեսության և բնակչության կենսապահովման համար։ Ջրային ռեսուրսների կառավարման գործընթացը ներառում է ջրօգտագործման պլանավորում, ոռոգման և ջրամատակարարման համակարգերի զարգացում, ջրային ենթակառուցվածքների պահպանություն, ջրային աղտոտման կանխարգելում և միջազգային ջրային համակարգերի հետ համագործակցություն։ Հայաստանում ջրային ռեսուրսների կայուն կառավարումը նպաստում է բնական աղետների ռիսկերի նվազեցմանը, ջրի պաշարների արդյունավետ օգտագործմանը և սոցիալ-տնտեսական կայուն զարգացման ապահովմանը։ Այսպիսով, ՀՀ ջրային ռեսուրսները հանդիսանում են ռազմավարական կարևորություն ունեցող բնական գործոն՝ երկրի էկոլոգիական, տնտեսական և սոցիալական կայունության համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է հիմնական շղթայում տրիազենային և ազոխումբ պարունակող զուգորդված պոլիարիլենների սինթեզին, կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նմանատիպ պոլիմերների ստացման սկզբունքները, մոլեկուլային կառուցվածքի ձևավորման օրինաչափությունները և սինթեզի պայմանների ազդեցությունը ստացվող նյութերի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պոլիարիլենային հիմնական շղթայում տրիազենային և ազոխմբերի ներմուծմանը, դրանց փոխազդեցությանը արոմատիկ կառուցվածքային հատվածների հետ և այդ խմբերի դերին պոլիմերների էլեկտրոնային, օպտիկական ու այլ ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ստացված միացությունների կառուցվածքն ու կազմը, մոլեկուլային բնութագրերը, ջերմային կայունությունը, սպեկտրային և օպտիկական հատկությունները, ինչպես նաև կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությունը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես կարող են պոլիմերային շղթայի կառուցվածքի, ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթի և դրանց փոխդասավորության փոփոխությունները ազդել նյութերի ֆիզիկական ու քիմիական վարքագծի վրա։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ուսումնասիրվող պոլիմերների կիրառական ներուժը և դրանց օգտագործման հնարավոր ուղղությունները ժամանակակից նյութագիտության ու բարձրամոլեկուլային միացությունների քիմիայի բնագավառներում։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև ֆունկցիոնալ պոլիմերների ստացման և նոր հատկություններով նյութերի նախագծման տեսանկյունից, քանի որ զուգորդված պոլիմերային համակարգերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել օպտոէլեկտրոնիկայի, սենսորային տեխնոլոգիաների, ֆոտոնային նյութերի և այլ առաջադեմ կիրառությունների համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել օրգանական և պոլիմերային քիմիայի, նյութագիտության և ֆիզիկական քիմիայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Սարոյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը միջմշակութային խոսույթի և գեղարվեստական տեքստի լեզվաճանաչողական կառուցվածքի տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում հեղինակի գեղարվեստական աշխարհում տարբեր մշակութային համակարգերի փոխներթափանցման, ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և լեզվական աշխարհընկալման արտահայտման առանձնահատկություններն են։ Սարոյանի ստեղծագործությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ հաղորդակցական տարածություն, որտեղ հայկական մշակութային ավանդույթները, ներգաղթյալների փորձառությունը և ամերիկյան սոցիալ-մշակութային միջավայրը ձևավորում են փոխկապակցված իմաստային համակարգ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն լեզվական միջոցներին, որոնց օգնությամբ գեղարվեստական տեքստում կառուցվում են կերպարների աշխարհընկալումը, արժեքային պատկերացումները, ազգային ու անհատական ինքնությունը և մշակութային պատկանելության զգացումը։ Լեզվաճանաչողական մոտեցման շրջանակում ուսումնասիրվում են հասկացույթները, պատկերային և փոխաբերական կառուցվածքները, իմաստային կապերը, հեղինակային խոսքը, կերպարների լեզվական վարքագիծը և տեքստի կազմակերպման այլ տարրեր՝ որպես գեղարվեստական աշխարհի ճանաչողական մոդելի բաղադրիչներ։ Միջմշակութային տեսանկյունից կարևորվում է տարբեր մշակույթների արժեքների, մտածողության ձևերի և հաղորդակցական ավանդույթների հանդիպումը, դրանց փոխադարձ ազդեցությունն ու գեղարվեստական վերաիմաստավորումը։ Քննվում է նաև ընտանիքի, հայրենիքի, հիշողության, օտարության, մարդկային փոխհարաբերությունների և պատկանելության գաղափարների նշանակությունը՝ որպես հեղինակի աշխարհապատկերը կազմակերպող կարևոր իմաստային առանցքներ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես կարող են ազգային մշակույթի տարրերը պահպանվել, փոփոխվել կամ նոր իմաստներ ձեռք բերել այլ լեզվամշակութային միջավայրում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գեղարվեստական տեքստի լեզվի և հեղինակի մշակութային փորձառության փոխհարաբերությունը, քանի որ լեզվական ընտրությունները հանդես են գալիս ոչ միայն որպես ոճական միջոցներ, այլև որպես մշակութային գիտելիքի և մտածողության արտահայտման գործիքներ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ճանաչողական լեզվաբանության, տեքստի լեզվաբանության, գրականագիտության և միջմշակութային հաղորդակցության մեթոդաբանական մոտեցումները՝ նպաստելով Սարոյանի ստեղծագործական աշխարհի լեզվական, ճանաչողական և մշակութային առանձնահատկությունների բազմակողմանի մեկնաբանությանը։

History

«Ալեքսանդրապոլի կոմերցիոն ուսումնարանի 1906–1907 ուսումնական տարվա վիճակի տարեկան հաշվետվությունը» ներկայացնում է Ռուսական կայսրության Առևտրի և արդյունաբերության նախարարության ենթակայության տակ գործող ուսումնական հաստատության գործունեության պաշտոնական ամփոփումը տվյալ ուսումնական տարվա համար։ Աշխատության մեջ արտացոլվում են ուսումնարանի կազմակերպչական կառուցվածքը, դասավանդվող առարկաների համակարգը, ուսանողների թվաքանակը, ընդունելության և ավարտական ցուցանիշները, ինչպես նաև ուսումնական գործընթացի ընդհանուր արդյունքները և կարգապահական վիճակը։ Հեղինակը կամ կազմողները ներկայացնում են նաև դասախոսական կազմի գործունեությունը, ուսումնամեթոդական աշխատանքները, ֆինանսական ապահովումը և նյութատեխնիկական բազայի վիճակը՝ ընդգծելով առևտրային կրթության զարգացման միտումները Ալեքսանդրապոլում 20-րդ դարի սկզբին։ Հաշվետվությունը պարունակում է վիճակագրական տվյալներ և վերլուծական դիտարկումներ, որոնք թույլ են տալիս գնահատել ուսումնական հաստատության դերը տարածաշրջանի տնտեսական և մասնագիտական կրթության համակարգում։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է կրթության պատմության, տնտեսական ուսուցման զարգացման և Ալեքսանդրապոլի սոցիալ-մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է պատմաբանների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների և արխիվային նյութերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգում կապիտալի կառավարման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետ լուծման ուղիների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են բանկային կապիտալի տնտեսական նշանակությունը, ձևավորման և օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրա դերը ֆինանսական կայունության ապահովման գործում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է կապիտալի բավարարության գնահատման մեթոդները, ռիսկերի կառավարման գործընթացները, բանկային գործունեության կարգավորման սկզբունքները և կապիտալի արդյունավետ բաշխման խնդիրները։ Վերլուծվում են Հայաստանի բանկային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունները, արտաքին և ներքին գործոնների ազդեցությունը կապիտալի կառավարման վրա, ինչպես նաև ֆինանսական կայունության պահպանման համար անհրաժեշտ կառավարչական մոտեցումները։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է բանկային ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, ֆինանսիստների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ որպես տեսական և գործնական ուսումնասիրություն բանկային կապիտալի կառավարման ժամանակակից խնդիրների վերաբերյալ։