Արտակարգ իրավիճակների և քաղաքացիական պաշտպանության հիմնահարցեր

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է N, O, S ատոմներ պարունակող հինգանդամանի հետերոցիկլերի հիման վրա պոտենցիալ կենսաբանական ակտիվությամբ օժտված նոր օրգանական միացությունների սինթեզին և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետերոցիկլիկ միացությունները ժամանակակից օրգանական և դեղագործական քիմիայի կարևոր դասերից են, քանի որ դրանց կառուցվածքային բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս ստանալու կենսաբանական համակարգերի հետ տարբեր փոխազդեցություններ ցուցաբերող նյութեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են N, O և S պարունակող հինգանդամանի հետերոցիկլերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական վարքը և նոր ածանցյալների ստացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սինթեզի արդյունավետ մեթոդների ընտրությանը, ռեակցիաների պայմանների օպտիմալացմանը, ելանյութերի կառուցվածքի և ստացվող միացությունների հատկությունների միջև փոխկապակցվածության բացահայտմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերով փոխարինված հետերոցիկլային ածանցյալների ստացման ուղիները, դրանց մաքրումը, կառուցվածքի հաստատումը և ֆիզիկաքիմիական բնութագրումը։ Ստացված միացությունների կառուցվածքի նույնականացման համար կարևոր նշանակություն ունեն ժամանակակից սպեկտրոսկոպիկ և անալիտիկ մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս հաստատելու սինթեզված նյութերի բաղադրությունն ու կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև սինթեզված միացությունների հնարավոր կենսաբանական ակտիվության գնահատումը և կառուցվածք-ակտիվություն փոխկապակցությունների բացահայտումը, ինչը կարող է հիմք հանդիսանալ նոր կենսաակտիվ նյութերի նպատակային որոնման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է նշանակություն ունենալ դեղագործական քիմիայի և նոր դեղանյութերի նախատիպերի մշակման տեսանկյունից, քանի որ հետերոցիկլային կառուցվածքների փոփոխման միջոցով հնարավոր է նպատակաուղղված կերպով ուսումնասիրել միացությունների կենսաբանական հատկությունների փոփոխությունը։ Աշխատանքը համադրում է օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլային քիմիայի և կենսաակտիվ միացությունների ուսումնասիրման մոտեցումները և կարող է օգտակար լինել օրգանական ու դեղագործական քիմիայի ոլորտներում հետազոտություններ իրականացնող մասնագետների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Linguistics

РУССКИЙ ЯЗЫК И КУЛЬТУРА ДЕЛОВОЙ РЕЧИ աշխատությունը ռուսաց լեզվի գործարար հաղորդակցության և պաշտոնական ոճի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է գործնական և մասնագիտական խոսքի մշակույթի հիմունքները, այն բացատրում է պաշտոնական-գործարար ոճի լեզվական առանձնահատկությունները՝ հստակություն, ճշգրտություն, ստանդարտացված արտահայտություններ և տերմինաբանություն, գիրքը ընդգրկում է գործնական փաստաթղթերի կազմման կանոնները՝ նամակներ, դիմումներ, պայմանագրեր և հաշվետվություններ, ինչպես նաև գործարար հաղորդակցության էթիկետը՝ բանավոր և գրավոր ձևերով, միաժամանակ ներկայացնելով սխալների կանխման և ճիշտ լեզվական ձևակերպումների օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր ուսանողների, տնտեսագետների և գործարար հաղորդակցության ոլորտում աշխատող մասնագետների համար։

Economics

Տնտեսագիտական և սոցիալական քաղաքականությանը նվիրված ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում են զբաղվածության և գործազրկության էությունը, ձևերը, պատճառները և դրանց ազդեցությունը տնտեսության վրա։ Գրքում բացատրվում է, որ զբաղվածությունը արտահայտում է աշխատունակ բնակչության ներգրավվածությունը արտադրական և ծառայողական գործընթացներում, իսկ գործազրկությունը՝ այն իրավիճակը, երբ աշխատունակ մարդիկ ցանկանում են և կարող են աշխատել, սակայն չեն գտնում համապատասխան աշխատանք։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են գործազրկության հիմնական տեսակները՝ ֆրիկցիոն, կառուցվածքային և ցիկլիկ, ինչպես նաև դրանց առաջացման տնտեսական և սոցիալական պատճառները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև զբաղվածության քաղաքականությանը՝ պետական ծրագրեր, աշխատաշուկայի կարգավորում, վերապատրաստման և մասնագիտական կրթության համակարգեր, ինչպես նաև սոցիալական պաշտպանություն։ Գրքում վերլուծվում է գործազրկության ազդեցությունը տնտեսական աճի, սոցիալական կայունության և բնակչության կենսամակարդակի վրա՝ ընդգծելով պետության դերը աշխատաշուկայի հավասարակշռության ապահովման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է մակրոտնտեսագիտության և սոցիալական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում սոցիալական աջակցության քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրներին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով դրա բարելավման հնարավոր ուղղություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սոցիալական աջակցության համակարգի հիմնական նպատակները, սկզբունքները և գործիքները, ինչպես նաև պետության դերը սոցիալապես խոցելի խմբերի կենսամակարդակի և սոցիալական անվտանգության ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ սոցիալական նպաստների, դրամական և ոչ դրամական աջակցության ծրագրերի, ընտանեկան և սոցիալական ծառայությունների, աղքատության հաղթահարման և սոցիալական ներառման մեխանիզմների գործունեությանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալական աջակցության հասցեականության խնդրին՝ ուսումնասիրելով, թե որքանով են պետական ծրագրերը հասնում իրականում առավել կարիքավոր քաղաքացիներին և որքանով են արդյունավետ օգտագործվում սահմանափակ պետական ռեսուրսները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև սոցիալական աջակցության համակարգի և աղքատության, գործազրկության, եկամուտների անհավասարության ու սոցիալական խոցելիության միջև փոխկապակցվածության գնահատումը։ Աշխատությունը կարող է վերլուծել համակարգում առկա վարչական և ինստիտուցիոնալ խնդիրները, տարբեր սոցիալական ծրագրերի փոխկապակցվածությունը, աջակցության տրամադրման մեխանիզմների արդյունավետությունը և դրանց կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել սոցիալական քաղաքականության ավելի նպատակային և արդյունավետ դարձմանը՝ տվյալների վրա հիմնված գնահատման, շահառուների կարիքների առավել ճշգրիտ բացահայտման, ծառայությունների մատչելիության բարձրացման և սոցիալական պաշտպանության համակարգի արդիականացման միջոցով։ Հետազոտության արդյունքում առաջարկվող բարելավման ուղղությունները կարող են նպաստել սոցիալական աջակցության հասցեականության, արդյունավետության և կայունության բարձրացմանը, ինչպես նաև սոցիալական անհավասարության նվազեցմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, սոցիալական աշխատողների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսական ոլորտում բերքահավաքից հետո իրականացվող գործընթացների կառավարման ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է գյուղատնտեսական արտադրանքի շարժը արտադրողից մինչև վերջնական սպառող՝ ներառելով հավաքումից հետո իրականացվող տեսակավորման, մաքրման, մշակման, փաթեթավորման, պահպանման, պահեստավորման, փոխադրման և իրացման հիմնական փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետբերքահավաքային կորուստների պատճառների բացահայտմանը, քանի որ ոչ արդյունավետ կազմակերպված պահպանման և տեղափոխման պայմանները կարող են հանգեցնել արտադրանքի քանակական և որակական զգալի կորուստների։ Վերլուծվում են պահեստային տնտեսությունների, սառնարանային համակարգերի, լոգիստիկ կենտրոնների և վերամշակող կազմակերպությունների դերը գյուղատնտեսական արտադրանքի արժեքային շղթայի արդյունավետ կազմակերպման գործում։ Քննության են առնվում նաև արտադրանքի որակի պահպանման, սննդային անվտանգության, համապատասխան ջերմաստիճանային ու խոնավության պայմանների ապահովման և ժամանակակից փաթեթավորման տեխնոլոգիաների կիրառման խնդիրները։ Հայաստանի պայմաններում գնահատվում են գյուղացիական տնտեսությունների արտադրական հնարավորությունները, շուկաների հասանելիությունը, ենթակառուցվածքների վիճակը, փոխադրման ծախսերը և արտադրողների ու գնորդների միջև համագործակցության առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է գյուղատնտեսական արտադրանքի մատակարարման շղթաների համակարգված կառավարումը, որը կարող է նպաստել արտադրանքի կորուստների նվազեցմանը, իրացման ժամկետների երկարացմանը և արտադրողների եկամուտների կայունացմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, թվային հաշվառման, արտադրանքի հետագծելիության և շուկայի պահանջարկի կանխատեսման գործիքների կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսությունների համագործակցության զարգացումը, ընդհանուր պահեստային ու լոգիստիկ ենթակառուցվածքների ստեղծումը և արտադրանքի կազմակերպված իրացման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արտահանման կազմակերպմանը, որակի չափանիշներին համապատասխանությանը և գյուղատնտեսական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը գործնական նշանակություն ունի ագրոպարենային համակարգի կառավարման բարելավման, հետբերքահավաքային կորուստների նվազեցման, գյուղատնտեսական արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացման և Հայաստանի գյուղատնտեսության կայուն զարգացման համար։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է ցերիումի և մոլիբդենի հիմքով համաձուլվածքներում նոր նյութերի մշակման ֆիզիկաքիմիական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մետաղական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բաղադրիչների փոխազդեցության օրինաչափությունները, ֆազային փոխակերպումները և դրանց ազդեցությունը ստացվող նյութերի ֆիզիկական ու քիմիական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցերիումի և մոլիբդենի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերին, դրանց համատեղ կիրառման հնարավորություններին և համաձուլվածքների հատկությունների նպատակային փոփոխման մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են բազմաբաղադրիչ մետաղական համակարգերում ընթացող ջերմադինամիկական գործընթացները, ֆազային հավասարակշռությունները, բաղադրիչների փոխադարձ լուծելիությունը և տարբեր կառուցվածքային վիճակների առաջացման պայմանները։ Դիտարկվում են համաձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, ջերմային մշակման ազդեցությունը, բյուրեղացման գործընթացները և միկրոկառուցվածքի ձևավորման օրինաչափությունները։ Կարևորվում են նյութերի մեխանիկական ամրության, ջերմակայունության, քիմիական կայունության և շահագործման այլ հատկությունների ուսումնասիրության հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել ֆիզիկաքիմիական վերլուծության, ռենտգենակառուցվածքային հետազոտության, ջերմային անալիզի և միկրոսկոպիական ուսումնասիրության մեթոդներ՝ համաձուլվածքների կառուցվածքն ու ֆազային բաղադրությունը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում համաձուլվածքների բաղադրության և հատկությունների միջև փոխկապակցվածությանը, կառուցվածքային փոփոխությունների վերահսկման հնարավորություններին և նոր նյութերի ստացման օպտիմալ պայմանների որոշմանը։ Առանձնացվում են մետաղական համակարգերի կայունության, միջմետաղական միացությունների հնարավոր առաջացման, դիֆուզիոն գործընթացների և բարձր ջերմաստիճաններում նյութերի վարքագծի հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում են նաև փորձարարական արդյունքների տեսական մեկնաբանությունը, ֆազային դիագրամների ուսումնասիրությունը և նյութերի հատկությունների կանխատեսման ֆիզիկաքիմիական մոտեցումները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել հատուկ նշանակության համաձուլվածքների մշակմանը, մետաղական նյութերի հատկությունների կատարելագործմանը և նոր նյութագիտական լուծումների որոնմանը։ Այն գիտական նշանակություն ունի ֆիզիկական քիմիայի, մետաղագիտության, նյութագիտության և համաձուլվածքների տեխնոլոգիայի զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քիմիկոսների, նյութագետների, մետաղագետների, տեխնոլոգների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։