Արևմտահայ նորավեպը (1880-1910-ական թվականներ. ժանրի պատմություն և տեսություն)

Literature

Արշակ Չոպանյանը և վերածնված «Անահիտ» հանդեսը աշխատությունը գիտահետազոտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է հայ մշակութային և գրական կյանքի կարևորագույն դեմքերից մեկի՝ Արշակ Չոպանյանի գործունեությանը և նրա նախաձեռնությամբ վերականգնված «Անահիտ» հանդեսի դերին հայ մտավոր պատմության մեջ, այն ներկայացնում է Չոպանյանի գաղափարական աշխարհը, նրա գրական-հրապարակախոսական գործունեությունը, ինչպես նաև այն մշակութային միջավայրը, որտեղ ձևավորվել և զարգացել է հայ սփյուռքի ու հայրենի մտավորականության համագործակցությունը, գիրքը վերլուծում է «Անահիտ» հանդեսի նշանակությունը որպես գրական, պատմագիտական և հասարակական մտքի հարթակ, որը նպաստել է հայ ազգային ինքնության պահպանմանը և նոր գաղափարների տարածմանը, միաժամանակ դիտարկելով հանդեսի ազդեցությունը տարբեր ժամանակաշրջանների մշակութային գործընթացների վրա և դրա կապը եվրոպական մտավոր շարժումների հետ, ամբողջությամբ ներկայացնելով ինչպես անհատի, այնպես էլ պարբերականի դերակատարությունը հայ մշակույթի զարգացման մեջ։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային ռազմավարության և հարկային քաղաքականության կազմակերպման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով հարկային համակարգի արդյունավետության, կայունության և տնտեսական զարգացման վրա դրա ազդեցության հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակում հարկային քաղաքականությունը դիտարկվում է որպես պետական տնտեսական քաղաքականության կարևորագույն բաղադրիչ, որի միջոցով ձևավորվում են պետական բյուջեի եկամուտները, կարգավորվում են տնտեսական գործընթացները և ստեղծվում են տարբեր ոլորտների զարգացման համար անհրաժեշտ ֆինանսական նախադրյալներ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում հարկային ռազմավարության ձևավորման սկզբունքներին, հարկային համակարգի կառուցվածքին, հարկային վարչարարության կազմակերպմանը և հարկային եկամուտների հավաքագրման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին։ Քննարկվում են նաև հարկային բեռի, հարկման արդարության, հարկային պարտավորությունների կատարման, ստվերային տնտեսության սահմանափակման և հարկային կարգապահության բարելավման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում պետության և հարկ վճարողների փոխհարաբերություններին՝ ընդգծելով հարկային համակարգի կանխատեսելիության, թափանցիկության և պարզության կարևորությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հարկային քաղաքականության՝ տնտեսական ակտիվության, ներդրումների, ձեռնարկատիրության և սպառման վրա ունեցած ազդեցությանը՝ ցույց տալով, որ հարկային որոշումների արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն բյուջետային եկամուտների ավելացման, այլև տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման տեսանկյունից։ Կարևորվում է հարկային վարչարարության արդիականացումը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը, վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործումը և հարկային համակարգի տարբեր օղակների փոխգործակցության բարելավումը։ Աշխատության վերլուծությունը կարող է նպաստել Հայաստանի հարկային համակարգի առկա խնդիրների բացահայտմանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների ձևավորմանը՝ հաշվի առնելով երկրի տնտեսական պայմանները և զարգացման ռազմավարական նպատակները։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, հարկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։ Աշխատությունը նաև կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ հարկային բարեփոխումների, պետական ֆինանսների կառավարման և տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման գործընթացների ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով ավելի արդյունավետ, արդար և տնտեսության զարգացմանը նպաստող հարկային համակարգի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների խորացմանը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մանկավարժության մեջ դիագնոստիկայի տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով կրթական գործընթացում գնահատման, վերլուծության և կանխատեսման նշանակությունը։ Վերլուծվում են մանկավարժական ախտորոշման հիմնական հասկացությունները, սկզբունքները, մեթոդները և գործիքները, ինչպես նաև դրանց կիրառման առանձնահատկությունները սովորողների գիտելիքների, կարողությունների, անհատական առանձնահատկությունների և զարգացման մակարդակի գնահատման գործընթացում։ Ուսումնասիրությունում քննարկվում է դիագնոստիկայի դերը ուսուցման արդյունավետության բարձրացման, անհատականացված կրթական մոտեցումների ձևավորման և մանկավարժական որոշումների հիմնավորման գործում։ Ներկայացվում են ժամանակակից մեթոդաբանական մոտեցումներ, հետազոտական մեթոդներ և գնահատման համակարգեր, որոնք նպաստում են կրթական գործընթացի կատարելագործմանը և սովորողների զարգացման առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։

Technology

Տեխնիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կոշիկի արտադրության մեջ օգտագործվող նյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների հետազոտման մեթոդների մշակմանը և դրանց համալիր գնահատման համակարգի կատարելագործմանը։ Քննության են առնվում կոշիկի նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դասակարգումը, կիրառման ոլորտները և դրանց որակական բնութագրերի նշանակությունը պատրաստի արտադրանքի հուսալիության, հարմարավետության ու երկարակեցության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական և արհեստական կաշվի, տեքստիլ, պոլիմերային և այլ նյութերի ամրության, առաձգականության, ճկունության, մաշակայունության, դեֆորմացիոն հատկությունների և արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ դիմադրողականության գնահատմանը։ Վերլուծվում են նյութերի ֆիզիկամեխանիկական ցուցանիշների որոշման տեսական և փորձարարական մոտեցումները, չափումների ճշգրտության ապահովման խնդիրները և հետազոտության արդյունքների համադրելիության պայմանները։ Քննարկվում են առանձին հատկությունների փոխկապակցվածությունը, նյութերի շահագործական վարքագծի կանխատեսման հնարավորությունները և որակի գնահատման բազմաչափ չափանիշների ձևավորման սկզբունքները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են փորձարկման մեթոդների կատարելագործման, չափորոշիչ ցուցանիշների ընտրության, ստացված տվյալների վիճակագրական մշակման և նյութերի համեմատական գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հետազոտության արդյունքների կիրառմանը կոշիկի արտադրության համար համապատասխան նյութերի ընտրության, տեխնոլոգիական գործընթացների օպտիմալացման, արտադրանքի որակի վերահսկման և արտադրական արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյութագիտության, թեթև արդյունաբերության տեխնոլոգիաների, կոշիկի արտադրության, արտադրանքի որակի կառավարման և ֆիզիկամեխանիկական փորձարկումների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի՝ Մերձավոր Արևելքի հնագույն քաղաքակրթությունների և մշակութային գործընթացների համակարգում ունեցած դերի ու նշանակության ուսումնասիրությանը՝ մ.թ.ա. III հազարամյակների ընթացքում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում տարածաշրջանի և հարակից տարածքների միջև ձևավորված քաղաքական, տնտեսական, առևտրական և մշակութային փոխառնչություններն են, որոնց միջոցով տեղի են ունեցել գաղափարների, տեխնոլոգիաների, նյութական մշակույթի տարրերի, արհեստագործական ավանդույթների և հասարակական կազմակերպման տարբեր ձևերի տարածում ու փոխազդեցություն։ Աշխատանքը կարևորում է Հայկական լեռնաշխարհի աշխարհագրական դիրքը՝ որպես Մերձավոր Արևելքի տարբեր մշակութային կենտրոնները միմյանց կապող կարևոր տարածք, որի միջով անցել են առևտրական և հաղորդակցության ուղիներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հնագիտական նյութերին, բնակավայրերի զարգացմանը, վաղ քաղաքային և հասարակական կառույցների ձևավորմանը, մետաղագործության ու այլ արհեստների զարգացմանը, ինչպես նաև խեցեղենի, զարդերի, զենքերի, գործիքների և այլ նյութական մշակույթի առարկաների տարածմանն ու փոխակերպմանը։ Համեմատական ուսումնասիրության միջոցով փորձ է արվում բացահայտել տարբեր տարածաշրջանների մշակութային ընդհանրությունները և տարբերությունները՝ պարզելու համար, թե որ երևույթներն են առաջացել տեղական պայմանների ազդեցությամբ, իսկ որոնք կարող էին ձևավորվել միջտարածաշրջանային կապերի ու փոխանակումների արդյունքում։ Քննարկվում են նաև տնտեսական հարաբերությունները, բնական պաշարների օգտագործումը և հատկապես մետաղական հումքի ու արտադրանքի շրջանառությունը, որոնք կարևոր նշանակություն են ունեցել հնագույն հասարակությունների միջև կապերի ամրապնդման գործում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Հայկական լեռնաշխարհը դիտարկել ոչ թե որպես մեկուսացված աշխարհագրական տարածք, այլ որպես հին Մերձավոր Արևելքի ակտիվ պատմա-մշակութային միջավայրի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքի արժեքը հատկապես ընդգծվում է այն առումով, որ այն համադրում է հնագիտական, պատմական և մշակութաբանական տվյալները՝ փորձելով վերականգնել տարածաշրջանի բնակչության և հարակից քաղաքակրթությունների միջև բազմակողմանի կապերի բնույթը, ուղղությունները և զարգացման փուլերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հնագիտությամբ, հին պատմությամբ, Հայկական լեռնաշխարհի մշակույթով և Մերձավոր Արևելքի վաղ քաղաքակրթությունների փոխհարաբերություններով հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների, պատմաբանների և մշակութաբանների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տնտեսական համակարգի վերափոխման և զարգացման ռազմավարական մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական պայմանների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում տնտեսական բարեփոխումների նպատակների, առաջնահերթությունների, իրականացման մեխանիզմների և հնարավոր հետևանքների վերլուծությունն է՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով անցումային տնտեսությանը բնորոշ կառուցվածքային խնդիրներին։ Քննվում են սեփականության հարաբերությունների փոփոխությունը, մասնավոր հատվածի ձևավորումը, ձեռնարկատիրական գործունեության խթանումը, շուկայական մեխանիզմների ներդրումը և պետական կառավարման տնտեսական գործառույթների վերափոխումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել արտադրական ներուժի վերականգնման և արդյունավետ օգտագործման, գյուղատնտեսության, արդյունաբերության, ենթակառուցվածքների և ծառայությունների ոլորտների զարգացման խնդիրներին։ Կարևորվում է ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում ներդրումային առաջնահերթությունների ընտրությունը և տնտեսական ծրագրերի փոխկապակցումը երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հարկաբյուջետային քաղաքականության, բյուջետային միջոցների կառավարման, զբաղվածության, բնակչության եկամուտների և սոցիալական պաշտպանության խնդիրները՝ տնտեսական բարեփոխումների սոցիալական ազդեցությունը գնահատելու նպատակով։ Առանձին ուղղություն է փոքր և միջին ձեռնարկատիրության դերի ուսումնասիրությունը՝ որպես տնտեսական ակտիվության, աշխատատեղերի ստեղծման և տեղական շուկայի զարգացման հնարավոր գործոն։ Կարող են քննվել նաև արտաքին տնտեսական կապերի, առևտրային հարաբերությունների, ներդրումային միջավայրի և տարածաշրջանային տնտեսական գործընթացների ազդեցությունը տնտեսական զարգացման հնարավորությունների վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ ուսումնասիրվող տարածքի քաղաքական կարգավիճակը և հակամարտային միջավայրը տնտեսական գործընթացների համար ստեղծել են առանձնահատուկ սահմանափակումներ և անորոշություններ, ուստի տնտեսական ռազմավարության վերլուծությունը պահանջում է տնտեսական գործոնների հետ միասին հաշվի առնել նաև անվտանգության, հաղորդակցության և ինստիտուցիոնալ պայմանները։ Կարևոր է տարբերակել տվյալ ժամանակաշրջանի պաշտոնական ծրագրային նպատակները դրանց փաստացի իրականացման և հետագա արդյունքների գնահատումից։ Աշխատությունը կարող է ներառել տնտեսական ցուցանիշների, զարգացման ծրագրերի և կառավարման մեխանիզմների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով բարեփոխումների իրականացման ընթացքում առաջացած հիմնական խնդիրները։ Այն արժեքավոր նյութ կարող է հանդիսանալ տվյալ ժամանակաշրջանի Լեռնային Ղարաբաղի տնտեսական պատմության, անցումային տնտեսության, տարածաշրջանային զարգացման և տնտեսական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։