Արժույթի փոխարինման մոդելավորման հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Economics

Գրքում ուսումնասիրվում է բաժնետիրական կապիտալի ձևավորման և զարգացման գործընթացը Հայաստանի Հանրապետությունում՝ հիմնված արդյունաբերության և բանկային համակարգի իրական փորձերի վրա, վերլուծվում են բաժնետիրական կապիտալի ներդրման մեխանիզմները, ֆոնդային շուկաների դերը, ֆինանսական ինստիտուտների և ֆինանսական գործիքների ազդեցությունը կապիտալի ստեղծման և բաժնետիրական կառավարման վրա, դիտարկվում են բաժնետիրական կապիտալի աճի պայմանները և տնտեսական արդյունավետությունը՝ ներառելով ներդրումային ռիսկերի գնահատում, ֆինանսական կայունության ապահովում և կառավարման մեթոդներ, ներկայացվում են փորձագիտական վերլուծություններ և ստատիստիկական տվյալներ Հայաստանի արդյունաբերության, բանկային և ֆինանսական հատվածներից, գիրքը համադրում է ֆինանսական տնտեսագիտության, տնտեսա-կառավարման և շուկայի հետազոտության մոտեցումները՝ նպաստելով բաժնետիրական կապիտալի օպտիմալացման, գործարարության զարգացման և տնտեսական կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է մտավոր զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող նախադպրոցական երեխաների շրջանում փոխօգնության կարողությունների ձևավորմանը, դրանց զարգացման համար կիրառվող միջոցներին և մանկավարժական մեթոդներին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում երեխայի սոցիալական վարքի, համագործակցելու ունակության, դիմացինին աջակցելու և ընդհանուր գործունեության մեջ ներգրավվելու հմտությունների զարգացումն է։ Փոխօգնությունը նախադպրոցական տարիքում կարևոր սոցիալական կարողություն է, քանի որ այն նպաստում է երեխաների միջև դրական հարաբերությունների ձևավորմանը, հաղորդակցման զարգացմանը, խմբային գործունեությանը մասնակցելուն և սեփական ու ուրիշների կարիքները հասկանալուն։ Հատուկ կրթական կարիքներ ունեցող երեխաների դեպքում այդ կարողությունների ձևավորումը կարող է պահանջել ավելի նպատակային, հետևողական և երեխայի անհատական հնարավորություններին համապատասխան կազմակերպված աշխատանք։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել խաղային գործունեությունը, համատեղ առաջադրանքները, զույգերով և փոքր խմբերով աշխատանքը, մեծահասակի օրինակով սովորելը, խրախուսումը, իրավիճակային վարժությունները և սոցիալական փոխազդեցությունը զարգացնող տարբեր մանկավարժական միջոցներ։ Կարևոր նշանակություն է տրվում այնպիսի միջավայրի ստեղծմանը, որտեղ երեխան կարող է աստիճանաբար սովորել օգնություն առաջարկել, ընդունել ուրիշի օգնությունը, կիսվել նյութերով, հերթով կատարել գործողություններ, համագործակցել ընդհանուր նպատակի հասնելու համար և արձագանքել ընկերոջ դժվարություններին։ Մեթոդների արդյունավետ կիրառումը ենթադրում է առաջադրանքների աստիճանական բարդացում, կրկնություն, տեսանելի և հասանելի ցուցումներ, դրական ամրապնդում և յուրաքանչյուր երեխայի անհատական առաջընթացի մշտական դիտարկում։ Այս գործընթացում կարևոր է նաև մանկավարժի և ընտանիքի համագործակցությունը, քանի որ փոխօգնության վարքային հմտությունները առավել արդյունավետ են ամրապնդվում այն դեպքում, երբ դրանք կիրառվում են ոչ միայն կրթական միջավայրում, այլև առօրյա իրավիճակներում։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունն այն է, որ ներկայացվող մոտեցումները կարող են նպաստել երեխաների սոցիալական ներառմանը, ինքնուրույնության և հաղորդակցական ակտիվության բարձրացմանը, ինչպես նաև հասակակիցների հետ ավելի դրական և համագործակցային հարաբերությունների ձևավորմանը։ Արդյունքում փոխօգնության կարողությունների նպատակային զարգացումը դիտարկվում է որպես երեխայի սոցիալական և անձնային զարգացման կարևոր բաղադրիչ, որը կարող է ձևավորվել համակարգված մանկավարժական աշխատանքի, համապատասխան խաղերի, վարժությունների և աջակցող միջավայրի միջոցով։

Literature

Richard Aldingtonը 20-րդ դարի անգլիական գրականության նշանավոր ներկայացուցիչներից է, որը հայտնի է հատկապես իմաժիզմի շարժման մեջ իր մասնակցությամբ և Առաջին համաշխարհային պատերազմի փորձի գրական արտացոլմամբ․ նրա ստեղծագործական գործունեությունը ձևավորվել է այն ժամանակաշրջանում, երբ եվրոպական գրականությունը անցում էր կատարում ավանդական ձևերից դեպի նոր, ավելի կտրուկ և պատկերային արտահայտչաձևեր, և հենց այդ համատեքստում Ալդինգթոնը հանդես եկավ որպես նորարարական մտածողության կրողներից մեկը․ նրա ամենահայտնի վեպը Death of a Hero է, որտեղ նա քննադատաբար ներկայացնում է պատերազմի անիմաստությունն ու կորուստները՝ օգտագործելով սարկազմ, հոռետեսություն և հոգեբանական խոր վերլուծություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես է պատերազմը կործանում անհատի կյանքը, իդեալները և մարդկային արժեքները․ Ալդինգթոնի պոեզիան ևս առանձնանում է պատկերային հստակությամբ, հակիրճությամբ և զգացմունքային լարվածությամբ, որոնք բնորոշ են իմաժիզմի գեղագիտական սկզբունքներին, որտեղ կարևոր է ոչ թե երկար նկարագրությունը, այլ ուժեղ, ճշգրիտ պատկեր ստեղծելը․ նրա ստեղծագործական ժառանգությունը նաև ներառում է քննադատական և կենսագրական աշխատանքներ, որոնց միջոցով նա ուսումնասիրել է գրականության պատմությունը և ժամանակի մշակութային զարգացումները․ ընդհանուր առմամբ, Ալդինգթոնի գործունեությունը կարևոր դեր է խաղացել 20-րդ դարի գրականության մեջ՝ հատկապես պատերազմի թեմայի նոր, ավելի անկեղծ և քննադատական մեկնաբանության ձևավորման գործում։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է շագանակագեղձի բարորակ հիպերպլազիայի դեպքում տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո արյան մակարդելիության համակարգի վիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վիրաբուժական միջամտությունից հետո հեմոստազի համակարգում տեղի ունեցող փոփոխություններն են, որոնք կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հիվանդի հետվիրահատական ընթացքի, արյունահոսության ռիսկի և հնարավոր թրոմբոտիկ բարդությունների գնահատման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են արյան մակարդման գործընթացի տարբեր ցուցանիշներ և դրանց փոփոխությունները վիրահատությունից հետո՝ նպատակ ունենալով պարզել օրգանիզմի հեմոստազային համակարգի արձագանքը միջամտությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակարդման և հակամակարդիչ մեխանիզմների հավասարակշռությանը, ինչպես նաև այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել այդ հավասարակշռության վերականգնման վրա հետվիրահատական շրջանում։ Հետազոտությունը կարող է ներառել մակարդելիության լաբորատոր ցուցանիշների համեմատական գնահատում, դրանց դինամիկայի ուսումնասիրություն և ստացված տվյալների կապը հիվանդների կլինիկական վիճակի հետ։ Կարևոր է նաև վիրաբուժական միջամտության ծավալի, հիվանդի ընդհանուր վիճակի և հետվիրահատական ընթացքի հնարավոր ազդեցության դիտարկումը հեմոստազի ցուցանիշների վրա։ Աշխատությունը նպատակ ունի ավելի լավ հասկանալու տրանսուրետրալ ռեզեկցիայից հետո մակարդման համակարգի փոփոխությունների առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր կլինիկական նշանակությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտակար լինել հետվիրահատական հսկողության, արյունահոսության և թրոմբոտիկ բարդությունների ռիսկի գնահատման, ինչպես նաև հիվանդների անվտանգ վարման մոտեցումների կատարելագործման համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել ուրոլոգներին, վիրաբույժներին, հեմատոլոգներին, անեսթեզիոլոգներին, բժշկական հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է նեմատիկ հեղուկ բյուրեղներում լազերային ճառագայթման ազդեցությամբ առաջացող ջերմային, մեխանիկական և օպտիկական երևույթների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է լազերային էներգիայի կլանման հետևանքով միջավայրում առաջացող ջերմաստիճանային փոփոխությունների և դրանց ազդեցությամբ հեղուկ բյուրեղի կառուցվածքային ու ֆիզիկական հատկությունների փոփոխության մեխանիզմների բացահայտման վրա։ Նեմատիկները բնութագրվում են մոլեկուլների ուղղորդված դասավորվածությամբ, որի պատճառով արտաքին ազդեցությունները կարող են առաջացնել դրանց կողմնորոշման փոփոխություններ և համապատասխանաբար փոփոխել նյութի օպտիկական ու մեխանիկական հատկությունները։ Քննության է առնվում լազերային ճառագայթման տարածման և նյութի հետ փոխազդեցության գործընթացը՝ հաշվի առնելով ճառագայթման ինտենսիվությունը, կլանման առանձնահատկությունները, ջերմահաղորդականությունը և միջավայրում ձևավորվող ջերմաստիճանային գրադիենտները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տեղային տաքացման հետևանքով առաջացող մեխանիկական լարումներին, դեֆորմացիաներին, հոսքային երևույթներին և մոլեկուլային կողմնորոշման փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում է ջերմային և մեխանիկական գործընթացների փոխկապակցվածությունը, քանի որ լազերային ազդեցությամբ առաջացած ջերմաստիճանային անհամասեռությունը կարող է պայմանավորել ինչպես նյութի տեղային կառուցվածքային վերադասավորումներ, այնպես էլ միջավայրի շարժում և օպտիկական պարամետրերի փոփոխություն։ Կարևորվում է նեմատիկ միջավայրի անիզոտրոպ բնույթը, որի պատճառով ջերմային և մեխանիկական արձագանքը կարող է կախված լինել մոլեկուլների սկզբնական կողմնորոշումից և լազերային ճառագայթի տարածման ուղղությունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լույսի բևեռացման, բեկման ցուցիչի և նյութի օպտիկական անիզոտրոպության փոփոխություններին, որոնք հնարավորություն են տալիս փորձարարական եղանակներով ուսումնասիրել ճառագայթման ազդեցությամբ ընթացող գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են գնահատվել լազերային ճառագայթի հզորության, ազդեցության տևողության, նմուշի հաստության, ջերմաստիճանի և նյութի ֆիզիկական պարամետրերի ազդեցությունները դիտվող երևույթների բնույթի և ինտենսիվության վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ջերմային ազդեցության և հեղուկ բյուրեղի կողմնորոշման միջև հետադարձ կապի ուսումնասիրությունը, քանի որ կառուցվածքային փոփոխություններն իրենց հերթին կարող են փոխել լույսի տարածման և էներգիայի կլանման պայմանները։ Տեսական և փորձարարական արդյունքների համադրումը հնարավորություն է տալիս ձևավորել լազերային ճառագայթմամբ մակածված ջերմամեխանիկական գործընթացների նկարագրության մոդելներ և պարզաբանել դրանց զարգացման հիմնական օրինաչափությունները։ Աշխատության գիտական նշանակությունը կապված է հեղուկ բյուրեղներում լույսի, ջերմության և մեխանիկական գործընթացների փոխազդեցության վերաբերյալ պատկերացումների խորացման հետ։ Կիրառական տեսանկյունից նման երևույթների ուսումնասիրությունը կարևոր է հեղուկբյուրեղային օպտիկական համակարգերի, լազերային կառավարվող տարրերի, զգայուն տվիչների և ֆոտոնային սարքերի մշակման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, օպտիկայի, նյութագիտության և ֆոտոնիկայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ֆիզիկոսների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է կարկտային պրոցեսների ֆիզիկական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց վրա ակտիվ ներգործության արդյունավետ մեթոդների մշակմանը՝ գյուղատնտեսական վնասների նվազեցման նպատակով։ Վերլուծվում են կարկտային ամպերի ձևավորման, զարգացման և սառցաբյուրեղացման գործընթացները, մթնոլորտային դինամիկայի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև միկրոֆիզիկական պարամետրերի ազդեցությունը կարկտի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ակտիվ ներգործության մեթոդներին՝ արծաթի յոդիդի, պիրոտեխնիկական և հրթիռային միջոցների կիրառմանը, դրանց արդյունավետության գնահատմանը և օպտիմալացմանը տարբեր եղանակային պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է նոր սերնդի հակակարկտային կայանների նախագծման սկզբունքները՝ ներառյալ ավտոմատ կառավարման համակարգերը, ռադիոլոկացիոն մոնիթորինգը և ազդանշանային վերլուծության մեթոդները։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական մոդելներ և ինժեներական լուծումներ, որոնք կարող են նպաստել հակակարկտային պաշտպանության համակարգերի կատարելագործմանը և գյուղատնտեսական ռիսկերի նվազեցմանը։