Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Շրջանային գրադարաններ։ Ժողովածու №3
Գրադարանագիտական բնույթի այս ժողովածուն նվիրված է շրջանային գրադարանների գործունեության կազմակերպման, զարգացման և բնակչության գրադարանային սպասարկման կատարելագործման հիմնահարցերին։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է շրջանային գրադարանների դերին մշակութային և կրթական կյանքում, գրքային ֆոնդերի ձևավորման ու համալրման սկզբունքներին, ընթերցողների պահանջմունքների ուսումնասիրմանը և գրադարանային ծառայությունների հասանելիության ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել գրադարանային աշխատանքի պլանավորմանը, գրականության հաշվառմանն ու պահպանմանը, գրացուցակների կազմմանը, մատենագիտական տեղեկատու ծառայությունների կազմակերպմանը և ընթերցանության խթանման միջոցառումներին։ Դիտարկվում են շրջանային գրադարանների համագործակցության հնարավորությունները գյուղական և քաղաքային գրադարանների, ուսումնական հաստատությունների, մշակութային կազմակերպությունների ու հասարակական կառույցների հետ։ Ժողովածուի շրջանակներում կարող են ներկայացվել գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը, մեթոդական առաջարկությունները, կազմակերպական դժվարությունները և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։ Քննարկման առարկա են գրադարանավարների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման, գրադարանային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման, ընթերցողների սպասարկման որակի բարելավման և մշակութային-լուսավորական գործունեության զարգացման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում շրջանային գրադարանների նշանակությանը բնակչության կրթական պահանջմունքների բավարարման, գրքի տարածման, ինքնակրթության խթանման և տեղական համայնքների մշակութային կյանքի ակտիվացման գործում։ Ժողովածուն կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, գրադարանային գործի կազմակերպիչների, մատենագետների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների և գրադարանագիտության պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08
Economics
Ստվերային տնտեսության սոցիալ-տնտեսական հետևանքների և բնակչության կենսամակարդակի փոխազդեցության կառավարման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում
Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ստվերային տնտեսության սոցիալ-տնտեսական հետևանքների և բնակչության կենսամակարդակի միջև առկա փոխազդեցության ուսումնասիրությանը և այդ փոխազդեցության արդյունավետ կառավարման հիմնախնդիրների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ստվերային տնտեսությունը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ տնտեսական և հասարակական երևույթ, որն ընդգրկում է պաշտոնական վիճակագրությունից և հարկային վերահսկողությունից դուրս մնացող տնտեսական գործունեության տարբեր դրսևորումներ։ Ուսումնասիրվում են դրա ձևավորման հիմնական պատճառները, տարածման պայմանները և սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունները, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ստվերային գործունեությունը կարող է ազդել զբաղվածության, եկամուտների, հարկային մուտքերի, սոցիալական անհավասարության և բնակչության կենսամակարդակի վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի տնտեսական միջավայրի առանձնահատկությունների վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով աշխատաշուկայի կառուցվածքը, եկամուտների բաշխումը, հարկային համակարգը, ձեռնարկատիրական գործունեության պայմանները և սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմները։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում է նաև ստվերային տնտեսության երկակի ազդեցությունը․ մի կողմից այն կարող է որոշ խմբերի համար ստեղծել լրացուցիչ եկամտի կամ զբաղվածության հնարավորություններ, իսկ մյուս կողմից՝ սահմանափակել պետական բյուջեի եկամուտները, թուլացնել սոցիալական պաշտպանության համակարգը, խորացնել անհավասարությունը և խոչընդոտել օրինական տնտեսական գործունեության զարգացումը։ Աշխատության շրջանակում փորձ է արվում բացահայտել բնակչության կենսամակարդակի և ստվերային տնտեսական գործունեության միջև պատճառահետևանքային կապերը, գնահատել դրանց ազդեցության չափը և առանձնացնել կառավարման առավել արդյունավետ ուղղությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ստվերային տնտեսության կրճատման պետական քաղաքականությանը, հարկային և վարչական մեխանիզմների կատարելագործմանը, տնտեսական գործունեության օրինականացման խթաններին, սոցիալական քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը և բնակչության տնտեսական վարքագծի վրա ազդող գործոններին։ Առաջարկվող մոտեցումները նպատակ ունեն ոչ միայն սահմանափակել ստվերային գործունեությունը վերահսկողական միջոցներով, այլև ձևավորել այնպիսի տնտեսական և սոցիալական պայմաններ, որոնց դեպքում օրինական գործունեությունը կդառնա ավելի գրավիչ և կանխատեսելի։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման, հարկային քաղաքականության, զբաղվածության, եկամուտների բաշխման և կենսամակարդակի բարձրացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների, տնտեսագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-15
Pedagogy
Отчет Общества бывших воспитанников Лазаревскаго Института восточных языков в Москве, за 1904 - 1906 г.
Հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի նախկին սաների ընկերության գործունեության վերաբերյալ հաշվետվությունը 1904–1906 թվականների ընթացքում։ Այն արժեքավոր պատմական և տեղեկատու աղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ընկերության կազմակերպական կառուցվածքի, գործունեության հիմնական ուղղությունների, անդամների փոխհարաբերությունների և տվյալ ժամանակաշրջանում իրականացված նախաձեռնությունների մասին։ Հաշվետվության մեջ կարող են արտացոլված լինել ընկերության ժողովները, վարչական գործունեությունը, ֆինանսական դրությունը, անդամակցության փոփոխությունները, կրթական և մշակութային միջոցառումները, ինչպես նաև նախկին սաների միջև մասնագիտական և հասարակական կապերի պահպանմանն ուղղված աշխատանքները։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև Լազարյան ինստիտուտի շրջանավարտների հետագա գործունեության և նրանց հասարակական, կրթական ու մշակութային դերակատարության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Փաստաթղթային բնույթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել XX դարի սկզբի կրթական և հասարակական միջավայրի որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև արևելագիտության և լեզվական կրթության զարգացման հետ կապված գործընթացները։ Այն կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել տվյալ ժամանակաշրջանի Մոսկվայի մտավոր և կրթական կյանքի, շրջանավարտների մասնագիտական գործունեության և նրանց միջև ձևավորված կազմակերպական կապերի վերաբերյալ։ Հրատարակությունը հատկապես հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, արևելագետների, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, արխիվագետների, մատենագետների և Լազարյան ինստիտուտի պատմությունն ուսումնասիրող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտագործվել որպես սկզբնաղբյուր՝ կրթական հաստատությունների, շրջանավարտների կազմակերպությունների և XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի ռուսական կայսրության գիտակրթական միջավայրի ուսումնասիրության ընթացքում։
Updated: 2026-08-30
Informatics
Численные методы решения экстремальных задач
Численные методы решения экстремальных задач աշխատությունը կիրառական մաթեմատիկայի կարևոր բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է օպտիմալացման և էքստրեմալ խնդիրների թվային լուծման մեթոդները, այն ներկայացնում է այն հիմնական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է գտնել ֆունկցիաների առավելագույն և նվազագույն արժեքները բարդ պայմանների և սահմանափակումների դեպքում, ներառելով գրադիենտային մեթոդներ, Նյուտոնի տիպի ալգորիթմներ, կոնվեքս և ոչ կոնվեքս օպտիմալացման խնդիրների լուծման եղանակներ, ինչպես նաև սահմանափակումներով օպտիմալացման մոդելներ, գիրքը բացատրում է հաշվարկային ալգորիթմների կայունությունը, ճշտությունը և կոնվերգենցիայի պայմանները, միաժամանակ ընդգրկում է բազմաթիվ օրինակներ և կիրառական խնդիրներ, որոնք կապված են տնտեսության, ինժեներական նախագծման և համակարգերի վերլուծության հետ, ցույց տալով, թե ինչպես են թվային մեթոդները օգտագործվում իրական աշխարհի բարդ օպտիմալացման խնդիրների լուծման համար։
Updated: 2026-08-30
Mathematics
Гравитационное излучение изолированных сверплотных небесных тел
Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է մեկուսացված գերխիտ երկնային մարմինների կողմից առաջացող գրավիտացիոն ճառագայթումը՝ կենտրոնանալով ընդհանուր հարաբերականության տեսության շրջանակում այս երևույթի ֆիզիկական բնույթի և ձևավորման մեխանիզմների վրա։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են զանգվածի արագ փոփոխությունները, ասիմետրիկ շարժումները կամ պտտական դինամիկան հանգեցնում տարածաժամանակի կորության տատանումների, որոնք տարածվում են գրավիտացիոն ալիքների տեսքով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գերխիտ օբյեկտներին, ինչպիսիք են նեյտրոնային աստղերը և սև խոռոչների համակարգերը, որոնց ուժեղ գրավիտացիոն դաշտերը և բարձր խտությունը պայմաններ են ստեղծում նկատելի ինտենսիվության գրավիտացիոն ճառագայթման առաջացման համար։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև ալիքների տարածման առանձնահատկությունները, էներգիայի կորստի մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը համակարգերի էվոլյուցիայի վրա, մասնավորապես՝ երկուական կոմպակտ օբյեկտների մոտեցման և միաձուլման գործընթացներում։ Միաժամանակ ներկայացվում են տեսական մոդելներ և թվային հաշվարկներ, որոնք օգտագործվում են գրավիտացիոն ալիքների կանխատեսման և դիտարկվող ազդանշանների վերլուծության համար՝ հիմնվելով ժամանակակից աստղաֆիզիկական դիտարկումների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է գրավիտացիոն ճառագայթման ուսումնասիրության կարևորությունը տիեզերքի ծայրահեղ ֆիզիկական պայմանների հասկացման և նոր աստղաֆիզիկական տեղեկատվության ստացման համար:
Updated: 2026-09-21
Journalism
Քաղաքական զարգացման գործընթացները և արդի ԶԼՄ-ը ՀՀ-ում
Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքական զարգացման գործընթացների և ժամանակակից զանգվածային լրատվության միջոցների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Այն դիտարկում է, թե ինչպես են քաղաքական համակարգի ձևավորումը, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացումը, հասարակական-քաղաքական փոփոխությունները և տեղեկատվական միջավայրը փոխազդում միմյանց վրա։ Աշխատության շրջանակում ԶԼՄ-ները ներկայացվում են ոչ միայն որպես տեղեկատվություն տարածող կառույցներ, այլև որպես հասարակական կարծիքի ձևավորման, քաղաքական օրակարգի կառուցման, իշխանության և հասարակության միջև հաղորդակցության ու հանրային վերահսկողության կարևոր գործոն։ Հեղինակը անդրադառնում է Հայաստանի քաղաքական գործընթացների առանձնահատկություններին՝ դիտարկելով անցումային և զարգացող քաղաքական համակարգի պայմաններում լրատվամիջոցների դերը, դրանց ազդեցությունը քաղաքացիների քաղաքական դիրքորոշումների ու մասնակցության վրա, ինչպես նաև քաղաքական հաղորդակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Ուշադրություն է դարձվում ավանդական և ժամանակակից մեդիայի գործառույթներին, տեղեկատվության տարածման արագությանն ու հասանելիությանը, քաղաքական իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկություններին և լրատվամիջոցների միջոցով տարբեր քաղաքական ուժերի ու հասարակական խմբերի դիրքավորման խնդիրներին։ Գիրքը կարևոր է նաև նրանով, որ հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես կարող է մեդիա միջավայրը նպաստել ժողովրդավարական մշակույթի ամրապնդմանը, քաղաքական մասնակցության ընդլայնմանը և հանրային երկխոսության զարգացմանը, բայց միաժամանակ ինչպիսի խնդիրներ կարող են առաջանալ տեղեկատվության կողմնակալ ներկայացման, քաղաքական ազդեցության, մեդիայի սեփականության, տեղեկատվական մանիպուլյացիաների և հանրային կարծիքի ուղղորդման պայմաններում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագիտությամբ, լրագրությամբ, հաղորդակցության տեսությամբ, հասարակական կառավարման և ժամանակակից քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին, քանի որ միավորում է քաղաքական զարգացման և մեդիայի փոխազդեցության վերաբերյալ տեսական ու կիրառական դիտարկումները՝ կենտրոնանալով Հայաստանի Հանրապետության հասարակական-քաղաքական իրականության վրա։
Updated: 2026-09-09