Aspergillus niger R-3 բորբոսասնկերում L-ամինաթթվային օքսիդազի ակտիվության դրսևորման հնարավորությունները

Linguistics

Գիրքը ներկայացնում է գրաբարի քերականական ամբողջական համակարգը՝ ընդգրկելով հնչյունաբանությունը, ձևաբանությունը, շարահյուսությունը և բառապաշարային առանձնահատկությունները՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին տալ հին հայերենի կառուցվածքի ամբողջական պատկերացում։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է գրաբարի հոլովական և խոնարհական համակարգերը, նախադասության կառուցման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բառերի ձևափոխման և իմաստային զարգացումների օրինաչափությունները՝ համադրելով տեսական բացատրությունները գործնական օրինակների և վարժությունների հետ։ Աշխատությունում ներառված են նաև դասական եկեղեցական և պատմական տեքստերից հատվածներ, որոնք նպաստում են լեզվի իրական կիրառության ընկալմանը և ընթերցանության հմտությունների զարգացմանը։ Գիրքը հատուկ ուշադրություն է դարձնում գրաբարի և ժամանակակից հայերենի հարաբերություններին՝ ցույց տալով լեզվական շարունակականությունը և պատմական զարգացումը։ Այն նախատեսված է բանասերների, լեզվաբանների, աստվածաբանների, պատմաբանների և գրաբար ուսումնասիրող ուսանողների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական և գիտական աղբյուր հին հայերենի ուսումնասիրության մեջ։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Կապանի տարածաշրջանի խոսվածքներին՝ դրանց կառուցվածքային, հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկությունների մանրամասն վերլուծությամբ։ Աշխատությունը ներկայացնում է, թե ինչպես է հարավային Հայաստանի այս տարածաշրջանի խոսքը ձևավորվել պատմական, աշխարհագրական և սոցիալ-մշակութային գործոնների ազդեցությամբ՝ պահպանելով ինչպես ընդհանուր հայերենին բնորոշ հիմքերը, այնպես էլ տեղական յուրահատուկ զարգացումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունափոխական երևույթներին, բառերի տեղական տարբերակներին, փոխառություններին հարակից լեզուներից, ինչպես նաև խոսքի կենդանի կիրառությանը տարբեր սոցիալական խմբերում և տարիքային շերտերում։ Նյութում քննարկվում են նաև բարբառային շերտավորման հարցերը, խոսվածքների փոխհարաբերությունը գրական հայերենի հետ և դրանց պահպանման ու փոփոխման միտումները ժամանակակից պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր է հայ բարբառագիտության համար, քանի որ թույլ է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել Կապանի տարածաշրջանի լեզվական ինքնությունը և դրա տեղը հայոց լեզվի ընդհանուր համակարգում։

Religion

Գիրքը նվիրված է սրբազան պատարագի խորհրդին և դրա ծիսական ու հոգևոր նշանակության ըմբռնմանը՝ հայ եկեղեցական ավանդույթի շրջանակում։ Սուրբ Պատարագը Հայ Առաքելական եկեղեցու գլխավոր պաշտամունքային արարողությունն է, որի ընթացքում կատարվում է Սուրբ Հաղորդության խորհուրդը, հնչում են աղոթքներ, ընթերցվում են աստվածաշնչյան հատվածներ և երգվում են եկեղեցական շարականներ։ Պատարագի յուրաքանչյուր բաղադրիչ ունի իր ծիսական նշանակությունը և կապված է քրիստոնեական հավատքի առանցքային գաղափարների՝ Քրիստոսի զոհաբերության, փրկության, հաղորդության և հավատացյալների հոգևոր միասնության հետ։ Խորհրդատետր բնույթի աշխատությունը կարող է ծառայել որպես պատարագի խորհրդանշական իմաստների, արարողության կառուցվածքի և եկեղեցական գործողությունների մեկնաբանման ուղեցույց՝ նպաստելով ծեսի ավելի խորքային ընկալմանը։ Նման գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել հոգևորականների պատրաստության, եկեղեցական գիտելիքների փոխանցման և հավատացյալների կրոնական կրթության մեջ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև հայ եկեղեցական գրքի և ծիսական գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ներկայացնելով պատարագի մեկնության ու հոգևոր ուսուցման ավանդույթները։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբաններին, պատարագագետներին, եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հոգևորականներին և Հայ Առաքելական եկեղեցու ծեսերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Psychology

Ներկայացնում է հոգեբանական գնահատման մեթոդները, մոտեցումները և գործիքները, որոնք օգտագործվում են սովորողի ինքնուրույնության մակարդակը և մասնագիտական կողմնորոշումը պարզելու համար։ Գիրքը նպատակ ունի հասկանալու, թե ինչ գործոններ են ազդում ուսանողի կամ աշակերտի ինքնուրույնության ձևավորմանը, ինչպես նաև ինչպես ճիշտ կողմնորոշել նրան՝ իր հետաքրքրությունների, հմտությունների և արժեքների հիման վրա՝ մասնագիտական ընտրության գործընթացում։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է կրթության, հոգեբանության, մանկավարժության և կարիերայի խորհրդատվության ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ թույլ է տալիս համակարգված գնահատել և աջակցել երիտասարդի զարգացմանը՝ հիմք ստեղծելով արդյունավետ ուսումնական և մասնագիտական ծրագրերի համար։

Chemistry

CO2-ը կամ ածխաթթու գազը անգույն, անհոտ գազ է, որը կազմված է մեկ ածխածնի և երկու թթվածնի ատոմներից և հանդիսանում է Երկրի ածխածնային ցիկլի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Այն առաջանում է բազմաթիվ բնական և արհեստական գործընթացների արդյունքում, օրինակ՝ օրգանական նյութերի այրման, կենդանի օրգանիզմների շնչառության, հրաբխային ակտիվության և արդյունաբերական վառելիքների օգտագործման ժամանակ։ CO2-ը համարվում է ջերմոցային գազ, քանի որ այն ունակ է կլանել և պահել ինֆրակարմիր ճառագայթումը մթնոլորտում, ինչի հետևանքով մասնակցում է գլոբալ տաքացման գործընթացին։ Չնայած դրան՝ այն նաև կենսական նշանակություն ունի բույսերի համար, քանի որ ֆոտոսինթեզի ընթացքում բույսերը օգտագործում են CO2՝ օրգանական նյութեր սինթեզելու և թթվածին արտազատելու համար։ Ածխաթթու գազը լուծվում է ջրում՝ առաջացնելով թույլ ածխաթթու, որը կարևոր դեր ունի բնական ջրային համակարգերի քիմիական հավասարակշռության մեջ։ Արդյունաբերության մեջ CO2-ը կիրառվում է տարբեր նպատակներով, օրինակ՝ սննդի արդյունաբերությունում որպես պահպանիչ և գազավորված ըմպելիքների արտադրության մեջ, ինչպես նաև հրդեհաշիջման համակարգերում և քիմիական գործընթացներում։ Նրա չափազանց մեծ կոնցենտրացիան մթնոլորտում համարվում է բնապահպանական լուրջ խնդիր, քանի որ նպաստում է կլիմայական փոփոխություններին և էկոհամակարգերի խաթարմանը։

Environmental Science

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետության պայմաններում Թալեղան գետի ջրհավաք ավազանում հողերի էրոզիայի կանխարգելման և նվազեցման համալիր միջոցառումների մշակմանն ու դրանց արդյունավետության գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են ջրհավաք տարածքի բնական, հողային, կլիմայական, հիդրոլոգիական և ռելիեֆային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև էրոզիոն գործընթացների առաջացման ու զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղումների, մակերևութային հոսքի, լանջերի թեքության, բուսածածկույթի վիճակի, հողօգտագործման ձևերի և մարդածին գործունեության ազդեցությանը հողային ծածկույթի քայքայման վրա։ Վերլուծվում են ջրային էրոզիայի տարածման աստիճանը, հողի կորստի հնարավոր ծավալները և առավել խոցելի տարածքների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ագրոտեխնիկական, անտառբարելավման, հիդրոտեխնիկական և կազմակերպատնտեսական հակաէրոզիոն միջոցառումների համակցված կիրառման հնարավորությունները։ Կարևորվում են բուսածածկույթի վերականգնումը, լանջերի կայունացումը, մակերևութային հոսքի կարգավորումը, հողապաշտպան մշակության եղանակների կիրառումը և ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում առաջարկվող միջոցառումների բնապահպանական, տեխնիկական և տնտեսական արդյունավետության համեմատական գնահատմանը և տվյալ տարածքի առանձնահատկություններին առավել համապատասխան լուծումների ընտրությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել հողերի դեգրադացիայի նվազեցմանը, բերրիության պահպանմանը, գետային համակարգերում նստվածքների կուտակման սահմանափակմանը և ջրհավաք ավազանի բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հողագետների, ջրաբանների, բնապահպանների, գյուղատնտեսության և ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։