Աստվածապաշտության ծագումն ու զարգացումը մարդու հոգում՝ բացատրված և հարմարեցված կյանքի բոլոր խավերի մարդկանց

History

Աշխատությունն ընդգրկում է Սարգիս Հանիյանի վկայությունը՝ ներկայացնելով Օսմանյան բանակում ծառայած հայ զինվորի անձնական փորձառությունն ու հիշողությունները։ Այն արժեքավոր նյութ է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի պատմության, հայերի սոցիալական և քաղաքական դրության, ինչպես նաև ռազմական համակարգում հայ զինվորների ներկայության ուսումնասիրության համար։ Անհատական վկայության միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում ծանոթանալու պատմական իրադարձություններին ոչ միայն ընդհանուր պատմաքաղաքական նկարագրությունների, այլև դրանց անմիջական մասնակիցներից մեկի տեսանկյունից։ Նման վկայությունները կարևոր են հատկապես Հայոց ցեղասպանության և դրան նախորդած ու հաջորդած ժամանակաշրջանի պատմական իրողությունները, հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված քաղաքականությունը և անհատների ճակատագրերը հետազոտելու տեսանկյունից։ Դրանք լրացնում են պաշտոնական փաստաթղթերն ու պատմագիտական ուսումնասիրությունները՝ պահպանելով անձնական հիշողության, ապրումների և ժամանակի ընկալման առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Հայոց պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, ցեղասպանագիտությամբ, ռազմական պատմությամբ և վավերագրական հուշագրություններով զբաղվող հետազոտողներին ու ընթերցողներին։

Biology

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է պորֆիրինների ֆոտոֆիզիկական հատկությունների և դրանց կենսաբժշկական ակտիվության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածք–ֆունկցիա կապը և կիրառական նշանակությունը բժշկության մեջ։ Գրքում վերլուծվում են պորֆիրինային միացությունների լուսաբանական հատկությունները՝ կլանման և արտանետման սպեկտրները, ֆոտոէքսցիտացիայի մեխանիզմները, էներգիայի փոխանցման գործընթացները և ակտիվ թթվածնային ձևերի առաջացումը։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև պորֆիրինների կառուցվածքային բազմազանությունը և դրանց ազդեցությունը ֆոտոքիմիական վարքագծի վրա՝ կապելով մոլեկուլային կառուցվածքը կենսաբանական ակտիվության հետ։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պորֆիրինների կիրառմանը ֆոտոդինամիկ թերապիայում, ուռուցքային հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման ժամանակ, ինչպես նաև դրանց հակամանրէային և հակավիրուսային հնարավոր ազդեցություններին։ Ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ, որոնք բացահայտում են պորֆիրինների փոխազդեցությունը կենսաբանական հյուսվածքների հետ և դրանց լուսազգայուն հատկությունների գործնական կիրառությունները։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է քիմիկոսների, կենսաքիմիկոսների, բժշկական հետազոտողների, ֆարմակոլոգների և ֆոտոդինամիկ թերապիայի ոլորտով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Philosophy

Մեծ գաղափար-ը փիլիսոփայական և հասարակագիտական ուղղվածության աշխատություն է, որը անդրադառնում է «մեծ գաղափարի» հասկացությանը որպես մարդկային մտածողության, պատմական զարգացման և հասարակական փոփոխությունների շարժիչ ուժ, աշխատությունում քննարկվում է այն, թե ինչպես են գաղափարները ձևավորում քաղաքակրթությունների ընթացքը, քաղաքական համակարգերը, մշակութային արժեքները և անհատի աշխարհընկալումը, ինչպես նաև ինչպես են որոշ հիմնարար գաղափարներ դառնում պատմական շրջադարձային կետերի հիմք, միաժամանակ վերլուծվում է գաղափարների տարածման մեխանիզմը՝ կրթության, գաղափարախոսության, գիտության և հաղորդակցության միջոցով, ընդգծվում է նաև գաղափարի և իրականության հարաբերությունը՝ այն, թե ինչպես են վերացական մտքերը վերածվում հասարակական գործողությունների և ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների, աշխատությունը նպատակ ունի զարգացնել քննադատական մտածողություն և ցույց տալ, որ պատմությունը մեծապես պայմանավորված է գաղափարների ուժով և դրանց ընկալման ու կիրառման ձևերով։

Economics

Բաց տնտեսության հասկացությունը վերաբերում է այն տնտեսական համակարգին, որտեղ երկրի տնտեսությունը ակտիվորեն ներգրավված է միջազգային տնտեսական հարաբերություններում՝ իրականացնելով ապրանքների, ծառայությունների, կապիտալի և երբեմն նաև աշխատուժի ազատ կամ կարգավորվող փոխանակում այլ երկրների հետ։ Բաց տնտեսության պայմաններում ազգային տնտեսությունը կախված է համաշխարհային շուկաներից, արտաքին առևտրից, արտարժույթի հոսքերից և միջազգային ներդրումներից, ինչը հնարավորություն է տալիս ընդլայնել արտադրական հնարավորությունները, բարձրացնել արդյունավետությունը և օգտվել մասնագիտացման ու միջազգային աշխատանքի բաժանման առավելություններից։ Բաց տնտեսության կարևոր բաղադրիչներն են արտահանման և ներմուծման ծավալները, վճարային հաշվեկշիռը, փոխարժեքային քաղաքականությունը և կապիտալի շարժը, որոնք միասին ձևավորում են երկրի տնտեսական ինտեգրման մակարդակը համաշխարհային տնտեսության մեջ։ Այս համակարգում ներքին շուկան և արտաքին շուկան փոխազդում են միմյանց հետ, և տնտեսական քաղաքականությունը պետք է հաշվի առնի ինչպես ներքին կայունությունը, այնպես էլ արտաքին մրցունակությունը։ Բաց տնտեսության առավելություններից են շուկաների ընդլայնումը, տեխնոլոգիաների ներհոսքը, ներդրումների աճը և սպառողական ընտրության բազմազանությունը, սակայն այն նաև ենթադրում է որոշ ռիսկեր՝ արտաքին շուկաների տատանումների ազդեցություն, կախվածություն ներմուծումից և ֆինանսական ցնցումների փոխանցման վտանգ։ Ընդհանուր առմամբ, բաց տնտեսությունը ժամանակակից գլոբալ տնտեսության հիմնական բնութագրերից է, որը նպաստում է երկրների տնտեսական փոխկապակցվածությանը և զարգացման ավելի արագ տեմպերին։

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վարչական դատավարությունում «ex officio» սկզբունքի՝ այսինքն գործի ի պաշտոնե քննության դերի և իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես է դատարանը վարչական գործերով գործում նախաձեռնողական սկզբունքով՝ սեփական նախաձեռնությամբ պարզելով գործի համար էական հանգամանքները, հավաքելով և գնահատելով ապացույցները և ապահովելով արդար դատաքննության իրականացումը։ Հեղինակը ներկայացնում է վարչական դատավարության առանձնահատկությունները՝ համեմատելով այն քաղաքացիական և քրեական դատավարական մոդելների հետ, ինչպես նաև քննարկում է դատական ակտիվության և կողմերի մրցակցային սկզբունքի միջև հավասարակշռության հարցերը։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքներին, պետական մարմինների գործողությունների իրավաչափության վերահսկմանը և դատական վերահսկողության արդյունավետության բարձրացմանը։ Վերլուծվում են նաև եվրոպական դատավարական փորձը և միջազգային իրավական չափանիշները՝ կապված վարչական արդարադատության կազմակերպման հետ։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական ծառայողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և վարչական իրավունքի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով թե՛ տեսական հիմքեր, թե՛ գործնական մոտեցումներ սկզբունքի կիրառման վերաբերյալ։

Chemistry

Ազոտը քիմիական տարր է, որը պարբերական համակարգում նշվում է N նշանով և գտնվում է 7-րդ խմբում։ Այն անգույն, անհոտ և անճաշակ գազ է, որը կազմում է Երկրի մթնոլորտի մոտ 78 տոկոսը և համարվում է ամենատարածված գազերից մեկը։ Ազոտը սովորական պայմաններում համեմատաբար իներտ է, այսինքն՝ դժվարությամբ է մտնում քիմիական ռեակցիաների մեջ, քանի որ նրա մոլեկուլը (N₂) ունի շատ ամուր եռակի կապ։ Սակայն բարձր ջերմաստիճանների և հատուկ պայմանների դեպքում այն կարող է մասնակցել տարբեր քիմիական գործընթացների և առաջացնել կարևոր միացություններ։ Ազոտը կենսական նշանակություն ունի բոլոր կենդանի օրգանիզմների համար, քանի որ մտնում է սպիտակուցների, նուկլեինաթթուների և այլ կենսաբանական կարևոր նյութերի կազմի մեջ։ Բնության մեջ ազոտի շրջապտույտը ապահովում է դրա անընդհատ շրջանառությունը օդի, հողի և կենդանի օրգանիզմների միջև։ Բույսերը ազոտը կլանում են հիմնականում հողի մեջ եղած նիտրատների և ամոնիումի աղերի ձևով, իսկ կենդանիները այն ստանում են սննդի միջոցով։ Արդյունաբերության մեջ ազոտը լայնորեն կիրառվում է ամոնիակի, ազոտական թթվի և պարարտանյութերի արտադրության համար։ Այն նաև օգտագործվում է որպես իներտ միջավայր տարբեր քիմիական գործընթացներում, սննդի պահպանման, բժշկության և էլեկտրոնիկայի ոլորտներում։ Հեղուկ ազոտը, որը ստացվում է շատ ցածր ջերմաստիճաններում, օգտագործվում է սառեցման, բժշկական և գիտական նպատակներով։ Չնայած իր օգտակարությանը, որոշ ազոտային միացություններ կարող են լինել վնասակար շրջակա միջավայրի համար, օրինակ՝ առաջացնել օդի աղտոտում կամ նպաստել ջերմոցային էֆեկտին։ Այսպիսով, ազոտը կարևոր քիմիական տարր է, որը մեծ դեր ունի ինչպես բնության, այնպես էլ մարդու կյանքի և արդյունաբերության զարգացման մեջ։