Աստվածաշունչ

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է վիրտուալ միջավայրերում հիշողության կառավարման տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով համակարգչային համակարգը կազմակերպում, բաշխում, վերահսկում և ազատում է հիշողության ռեսուրսները վիրտուալ մեքենաների, մեկուսացված միջավայրերի և այլ վիրտուալացված համակարգերի աշխատանքի ընթացքում։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ վիրտուալացման պայմաններում հիշողության կառավարումն ունի լրացուցիչ բարդություն, քանի որ ֆիզիկական հիշողության ռեսուրսները պետք է արդյունավետորեն բաշխվեն մի քանի վիրտուալ համակարգերի միջև՝ պահպանելով դրանց կատարողականությունը, կայունությունն ու մեկուսացվածությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել վիրտուալ հիշողության հասցեավորման սկզբունքները, ֆիզիկական և վիրտուալ հասցեների փոխակերպման մեխանիզմները, էջավորման համակարգերը, հիշողության քարտեզավորումը, քեշավորման գործընթացները և հիշողության դինամիկ բաշխման տարբեր մոտեցումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են, երբ միաժամանակ գործող վիրտուալ մեքենաները մրցակցում են նույն ֆիզիկական հիշողության ռեսուրսների համար։ Այդ համատեքստում կարևորվում են հիշողության գերաբաշխումը, էջերի փոխանակումը, հիշողության վերականգնումը, ռեսուրսների սահմանափակումը և տարբեր վիրտուալ միջավայրերի միջև հիշողության արդյունավետ բաշխումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հիշողության կառավարման այնպիսի տեխնոլոգիաներին, որոնք հնարավորություն են տալիս նվազեցնել կրկնվող տվյալների պահպանման ծախսը, բարձրացնել ֆիզիկական հիշողության օգտագործման արդյունավետությունը և կանխել առանձին վիրտուալ մեքենաների կողմից ընդհանուր ռեսուրսների անհամաչափ սպառումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կատարողականության գնահատմանը, քանի որ հիշողության կառավարման սխալ ընտրված ռազմավարությունները կարող են մեծացնել հասցեների փոխակերպման ծախսերը, էջային խափանումների հաճախականությունը և համակարգի ընդհանուր ուշացումները։ Աշխատանքի գիտական և գործնական նշանակությունը պայմանավորված է վիրտուալացման լայն կիրառությամբ ամպային հաշվարկներում, սերվերային ենթակառուցվածքներում, տվյալների կենտրոններում, փորձարկման միջավայրերում և ժամանակակից ծրագրային համակարգերում։ Արդյունավետ հիշողության կառավարումը նման համակարգերում անհրաժեշտ է ոչ միայն բարձր արտադրողականություն ապահովելու, այլև ռեսուրսների մեկուսացվածությունն ու համակարգի կայունությունը պահպանելու համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել օպերացիոն համակարգերի, համակարգչային ճարտարապետության, վիրտուալացման և ամպային տեխնոլոգիաների մասնագետներին, ծրագրավորողներին, համակարգային ադմինիստրատորներին, հետազոտողներին և համակարգչային գիտության ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու վիրտուալացված համակարգերում հիշողության կառավարման հիմնական սկզբունքները, առկա մեխանիզմների առավելություններն ու սահմանափակումները և դրանց օպտիմալացման հնարավոր ուղղությունները։

Technology

Работа посвящена разработке и исследованию инвариантных цифровых измерительных устройств, использующих резистивные датчики для преобразования физических величин в электрический сигнал и последующего цифрового измерения. Основное внимание уделяется созданию измерительных систем, характеристики которых в меньшей степени зависят от влияния внешних факторов и параметров отдельных элементов устройства. Подобный подход позволяет повысить точность, стабильность и воспроизводимость результатов измерений при изменении условий эксплуатации. В исследовании рассматриваются принципы работы резистивных датчиков, особенности формирования измерительного сигнала и способы его преобразования в цифровую форму. Анализируются схемные решения, обеспечивающие инвариантность измерительной системы, а также методы компенсации влияния сопротивлений соединительных проводов, температурных воздействий, нестабильности источников питания и других факторов, способных вносить дополнительную погрешность. Существенное внимание уделяется построению измерительного тракта, включающего первичный преобразователь, электронные схемы обработки сигнала, аналого-цифровое преобразование и средства цифровой обработки результатов. Исследуются метрологические характеристики разработанных устройств, включая точность, чувствительность, стабильность, диапазон измерений и устойчивость к воздействию внешних факторов. Работа также рассматривает методы экспериментальной проверки предложенных технических решений и сопоставления их характеристик с традиционными измерительными системами. Разработка инвариантных устройств на основе резистивных датчиков представляет практический интерес для систем автоматического контроля и управления, промышленной автоматики, технологического мониторинга и различных измерительных комплексов, где требуется получать достоверные данные в условиях изменяющейся внешней среды. Результаты исследования могут способствовать созданию более надёжных и точных цифровых средств измерения, а также совершенствованию методов обработки измерительной информации. Работа представляет интерес для специалистов в области измерительной техники, электроники, автоматизации, метрологии и цифровой обработки сигналов, а также для исследователей и студентов технических специальностей, занимающихся разработкой современных измерительных систем.

Culture

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ազգային գրադարանի 2023 թվականի գործունեության հիմնական ծրագիրը՝ անդրադառնալով տարվա ընթացքում նախատեսված առաջնահերթություններին, աշխատանքային ուղղություններին և գրադարանի առաքելության իրականացմանն ուղղված միջոցառումներին։ Ծրագիրը մշակված է գրադարանի՝ որպես ազգային գրավոր և մշակութային ժառանգության պահպանման, տեղեկատվության տարածման, գիտակրթական և մշակութային գործունեության կարևորագույն հաստատության դերի համատեքստում։ Փաստաթղթում առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում գրադարանային հավաքածուների պահպանությանը, ստուգմանը, համալրմանն ու համակարգմանը, այդ թվում՝ առկա ֆոնդերի վերահաշվառման, պահպանության վիճակի գնահատման և գրադարանային նյութերի պատշաճ հաշվառման աշխատանքներին։ Կարևոր ուղղություններից է նաև ազգային մատենագիտական տեղեկատվության ձևավորումն ու տարածումը, Հայաստանի գրավոր ժառանգության հանրահռչակումը և տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնումը։ Ծրագիրը ներառում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման, թվայնացման և էլեկտրոնային շտեմարանների զարգացման հետ կապված խնդիրներ, որոնք նպատակ ունեն ազգային գրադարանային հավաքածուները դարձնել առավել հասանելի և օգտագործելի հետազոտողների, մասնագետների, ուսանողների և հասարակության տարբեր խմբերի համար։ Առանձին նշանակություն է տրվում հայագիտական և ազգային մշակութային արժեքների պահպանությանը, հնատիպ ու հազվագյուտ հրատարակությունների նկատմամբ հոգածությանը, ինչպես նաև գրադարանի ֆոնդերում առկա արժեքավոր նյութերի ուսումնասիրմանն ու գիտական շրջանառության մեջ ներգրավմանը։ Ծրագրում արտացոլվում է նաև գրադարանի գիտամեթոդական և հրատարակչական գործունեության շարունակականությունը, մասնագիտական տեղեկատվության տարածումը, գրադարանային ոլորտի զարգացմանը նպաստող աշխատանքների իրականացումը և մասնագիտական համագործակցության ընդլայնումը։ Կարևորվում է ընթերցողների և օգտվողների սպասարկման որակի բարձրացումը, տեղեկատվական ծառայությունների կատարելագործումը և գրադարանի՝ որպես բաց, հանրամատչելի գիտելիքի ու մշակույթի կենտրոնի դերի ամրապնդումը։ Ընդհանուր առմամբ, ծրագիրը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել 2023 թվականին գրադարանի գործունեության ռազմավարական առաջնահերթությունների մասին՝ միավորելով ազգային ժառանգության պահպանման ավանդական գործառույթները թվայնացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և ժամանակակից գրադարանային ծառայությունների զարգացման ուղղությունների հետ։ Փաստաթուղթը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, արխիվագիտության և մշակութային ժառանգության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև Հայաստանի գրավոր և տեղեկատվական ժառանգության պահպանմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Linguistics

Նյութը նվիրված է Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությունների լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բնագրի և ռուսերեն ու անգլերեն թարգմանությունների համեմատական վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության առանցքում թարգմանական գործընթացի ընթացքում ձևավորվող լեզվական, ոճական և իմաստային փոխակերպումների բացահայտումն է, հատկապես այն դեպքերում, երբ բնագրի գեղարվեստական առանձնահատկությունները պայմանավորված են իսպաներենի քերականական կառուցվածքով, բառապաշարով, դարձվածաբանությամբ, մշակութային ենթատեքստով և հեղինակի անհատական ոճով։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ բառային ընտրության, նախադասությունների կառուցվածքի, ժամանակաձևերի, շարահյուսական կապերի, փոխաբերությունների, դարձվածքների, իրակությունների և մշակութային նշանակություն ունեցող արտահայտությունների հայերեն փոխանցման առանձնահատկություններին։ Մարկեսի արձակի համար բնորոշ են մանրամասն նկարագրությունը, իրականի և երևակայականի միահյուսումը, երկար և բազմաշերտ նախադասությունները, յուրահատուկ պատկերավորությունը և պատմողական առանձնահատուկ ռիթմը, ուստի դրանց հայերեն փոխանցումը պահանջում է ոչ միայն բառացի համարժեքների ընտրություն, այլև բնագրի գեղարվեստական ազդեցության հնարավորինս ամբողջական վերարտադրում։ Ռուսերեն և անգլերեն թարգմանությունների ներգրավումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են տարբեր լեզվական համակարգերը հաղթահարում նույն թարգմանական դժվարությունները և ինչպիսի լուծումներ են ընտրվում բառապաշարային, քերականական ու ոճական մակարդակներում։ Համեմատական մոտեցումը կարող է բացահայտել այն դեպքերը, երբ հայերեն տարբերակը մոտենում է բնագրի կառուցվածքին, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ թարգմանիչը դիմում է կառուցվածքային փոփոխության, բացատրական փոխանցման, ընդհանրացման, մասնավորեցման կամ այլ թարգմանական ռազմավարության։ Առանձին կարևորություն ունի մշակութային իրողությունների փոխանցումը, քանի որ հեղինակի ստեղծագործություններում լեզուն սերտորեն կապված է լատինաամերիկյան պատմական, սոցիալական և մշակութային միջավայրի հետ։ Նման տարրերի հայերեն թարգմանությունը կարող է պահանջել լեզվական և մշակութային հարմարեցումներ՝ պահպանելով բնագրի իմաստային և գեղարվեստական ներուժը։ Հետազոտությունը կարող է նաև գնահատել թարգմանությունների լեզվաոճական բնականությունը, հայերեն գրական լեզվի հնարավորությունների օգտագործումը և թարգմանչական լուծումների հետևողականությունը։ Ռուսերեն ու անգլերեն տարբերակների հետ համադրումը թույլ է տալիս տարբերակել այն փոփոխությունները, որոնք պայմանավորված են հենց հայերեն թարգմանության առանձնահատկություններով, և այնպիսի փոփոխությունները, որոնք արդեն առկա են միջնորդ կամ այլալեզու թարգմանություններում։ Այսպիսի վերլուծությունը կարևոր է ոչ միայն կոնկրետ ստեղծագործությունների թարգմանության որակը գնահատելու, այլև իսպաներենից հայերեն գեղարվեստական թարգմանության ընդհանուր խնդիրներն ու հնարավորությունները հասկանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ, թեման միավորում է համեմատական լեզվաբանության, թարգմանագիտության և գրականագիտության մեթոդները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել, թե ինչպիսի լեզվական միջոցներով և թարգմանական ռազմավարություններով է հայերենում վերարտադրվում Մարկեսի ինքնատիպ գեղարվեստական աշխարհը և որքանով են պահպանվում բնագրի ոճական, իմաստային ու արտահայտչական առանձնահատկությունները։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումային միջավայրի ձևավորման առանձնահատկությունների, դրա վրա ազդող տնտեսական և ինստիտուցիոնալ գործոնների, ինչպես նաև բարելավման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են ներդրումային գործունեության զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանները, ներդրողների որոշումների վրա ազդող գործոնները, գործարար միջավայրի վիճակը և տնտեսության տարբեր ոլորտներում կապիտալի ներգրավման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օրենսդրական և հարկային կարգավորումների կայունությանը, պետական կառավարման արդյունավետությանը, սեփականության իրավունքների պաշտպանությանը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և մրցակցային միջավայրի ապահովմանը։ Քննարկվում են ներքին և օտարերկրյա ներդրումների խթանման մեխանիզմները, ներդրումային ռիսկերի նվազեցման հնարավորությունները և պետության կողմից իրականացվող տնտեսական քաղաքականության նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են ներդրումային գրավչության բարձրացմանը խոչընդոտող խնդիրները, վարչարարական դժվարությունները և գործարար գործունեության համար առավել կանխատեսելի պայմանների ստեղծման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ներդրումների ազդեցությանը տնտեսական աճի, արտադրության ընդլայնման, նոր աշխատատեղերի ստեղծման, տեխնոլոգիական զարգացման և տնտեսության մրցունակության բարձրացման վրա։ Կարևորվում է պետական և մասնավոր հատվածների արդյունավետ համագործակցությունը, ներդրումային ծրագրերի իրականացման համար համապատասխան երաշխիքների ձևավորումը և երկարաժամկետ տնտեսական քաղաքականության իրականացումը։ Ներկայացվում են ներդրումային միջավայրի կատարելագործման հնարավոր մոտեցումներ՝ ուղղված կապիտալի ներգրավման ակտիվացմանը և երկրի տնտեսական զարգացման համար նպաստավոր պայմանների ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական և ներդրումային ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի, դասախոսների և ուսանողների համար։

Agriculture

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի բնակլիմայական պայմաններում հացահատիկային մշակաբույսերի արմատային փտախտների տարածվածության, զարգացման առանձնահատկությունների և դրանց դեմ պայքարի քիմիական միջոցների արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում բույսերի հիվանդությունների այն խմբի ուսումնասիրությունն է, որը կարող է զգալի վնաս հասցնել հացահատիկային մշակաբույսերի արմատային համակարգին, թուլացնել բույսերի աճն ու զարգացումը և արդյունքում նվազեցնել բերքատվությունն ու բերքի որակը։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում Շիրակի մարզին բնորոշ հողակլիմայական պայմանների, մշակաբույսերի աճեցման առանձնահատկությունների և հիվանդության զարգացմանը նպաստող գործոնների փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրվում են արմատային փտախտների դրսևորումները, դրանց տարածման և վնասակարության աստիճանը, ինչպես նաև տարբեր հացահատիկային մշակաբույսերի նկատմամբ հիվանդության ազդեցության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչը քիմիական պայքարի միջոցների փորձարկումն է, որի նպատակն է պարզել, թե կիրառվող պատրաստուկներից կամ մշակման եղանակներից որոնք կարող են առավել արդյունավետ սահմանափակել հիվանդության զարգացումը և նվազեցնել դրա բացասական ազդեցությունը բույսերի վրա։ Փորձարկումների արդյունքների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր միջոցների ազդեցությունը, գնահատել դրանց գործնական արդյունավետությունը և որոշել գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում կիրառման առավել նպատակահարմար տարբերակները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ բույսերի հիվանդությունների դեմ արդյունավետ պայքարը պահանջում է տվյալ տարածաշրջանի բնական պայմանների, մշակաբույսերի առանձնահատկությունների և հիվանդության զարգացման օրինաչափությունների համատեղ ուսումնասիրություն։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ հացահատիկային մշակաբույսերի բերքատվության պահպանման, հիվանդությունների վնասակարության նվազեցման և բույսերի պաշտպանության միջոցառումների կատարելագործման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ագրոնոմներին, ֆիտոպաթոլոգներին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, գյուղատնտեսական խորհրդատուներին, ֆերմերներին, գիտաշխատողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին՝ հատկապես Շիրակի մարզում և նմանատիպ բնակլիմայական պայմաններ ունեցող տարածքներում հացահատիկային մշակաբույսերի հիվանդությունների կառավարմամբ զբաղվողներին։