Ածականի բառաքերականական կարգերի ուսուցումը միջին դպրոցում

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է տեղական բուսական հումքի կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը բուրավետացված գինիների արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացներում՝ ընդգծելով հումքի ընտրության, մշակման և համային-արոմատիկ հատկությունների ձևավորման գիտատեխնոլոգիական հիմքերը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տարբեր տարածաշրջաններում աճող բույսերի կենսաքիմիական կազմը, դրանց բուրավետ և կենսաակտիվ նյութերի ազդեցությունը գինու համային որակների վրա, ինչպես նաև էքստրակտացման և խառնման տեխնոլոգիական մեթոդները։ Աշխատությունում ներկայացվում են բուսական հավելումների ազդեցությունը գինու օրգանոլեպտիկ հատկությունների՝ հոտի, համի, գույնի և կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև արտադրական գործընթացի տարբեր փուլերում դրանց կիրառման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական հումքի արդյունավետ օգտագործման միջոցով արտադրանքի արժեքի բարձրացմանը, նոր գինու տեսակների մշակմանը և շուկայական մրցունակության ընդլայնմանը։ Քննարկվում են նաև սննդային անվտանգության, պահպանման պայմանների և տեխնոլոգիական կայունության հարցերը։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ բուսական հումքի նպատակային օգտագործումը կարող է նպաստել գինեգործության ոլորտում նորարարական մոտեցումների ներդրմանը և տեղական ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել սննդային տեխնոլոգների, գինեգործների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև սննդարդյունաբերության նորարարական լուծումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հրազդան գետի ջրաէկոհամակարգի Երևանյան հատվածի ջրակենսաբանական և ջրաքիմիական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել տվյալ հատվածի ջրային միջավայրի էկոլոգիական վիճակը՝ համադրելով ջրի ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների և ջրային օրգանիզմների կենսաբանական արձագանքների վերաբերյալ տվյալները։ Ջրաքիմիական ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ջրի ջերմաստիճանը, թթվայնությունը, լուծված թթվածնի պարունակությունը, հանքայնացումը, էլեկտրահաղորդականությունը, կենսածին տարրերի և տարբեր աղտոտիչների կոնցենտրացիաները։ Այս ցուցանիշների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ջրի որակի փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը մարդածին ազդեցությունների, կենցաղային ու արտադրական արտահոսքերի, գյուղատնտեսական գործունեության կամ գետային հոսքի առանձնահատկությունների հետ։ Ջրակենսաբանական ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել ջրային անողնաշարավորների, միկրոօրգանիզմների, ջրիմուռների և այլ կենսաբանական խմբերի կազմի ու տարածվածության ուսումնասիրությունը։ Կենսաբանական ցուցիչների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոչ միայն ջրի տվյալ պահի քիմիական վիճակը, այլև էկոհամակարգի վրա երկարաժամկետ ազդեցությունների հնարավոր հետևանքները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համեմատվել գետի տարբեր հատվածներից վերցված նմուշները՝ աղտոտվածության աղբյուրների և էկոլոգիական վիճակի տարածական փոփոխությունները բացահայտելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքային միջավայրի ազդեցությանը, քանի որ Երևանյան հատվածը գտնվում է բարձր մարդածին ճնշման պայմաններում և կարող է ենթարկվել ջրօգտագործման, ջրահեռացման և այլ քաղաքային գործընթացների ազդեցությանը։ Ջրակենսաբանական և ջրաքիմիական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական գնահատել ջրաէկոհամակարգի վիճակը և առանձնացնել դրա վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջրի որակի մշտադիտարկման, աղտոտման աղբյուրների բացահայտման, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման և գետային էկոհամակարգի պահպանության միջոցառումների մշակման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ջրաբանների, հիդրոքիմիկոսների, ջրակենսաբանների, էկոլոգների, բնապահպանական կառույցների մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան գիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության տարիներին (1918–1920 թթ.) պետական անվտանգության համակարգի ստեղծման և գործունեության պատմությանը։ Այդ ժամանակաշրջանը կարևոր և բարդ փուլ էր հայ ժողովրդի համար, քանի որ նորաստեղծ պետությունը կանգնած էր ներքին ու արտաքին լուրջ մարտահրավերների առաջ։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է, թե ինչպես ձևավորվեց անվտանգության համակարգը՝ սկսած սկզբնական կազմակերպչական քայլերից մինչև դրա գործառույթների հստակեցումը։ Աշխատության մեջ լուսաբանվում են պետական կառույցների ստեղծման գործընթացը, անվտանգության մարմինների դերը երկրի կայացման գործում, ինչպես նաև նրանց առջև ծառացած խնդիրները։ Գրքում քննարկվում են մի շարք կարևոր հարցեր․ պետական անվտանգության մարմինների ձևավորման նախադրյալները կառույցների կազմակերպական կառուցվածքը և գործառույթները ներքին սպառնալիքները (ապստամբություններ, անկայունություն, քաղաքական պայքար) արտաքին վտանգները և հետախուզական գործունեությունը անվտանգության համակարգի դերը պետականության պահպանման գործում Հեղինակը օգտագործում է պատմական փաստաթղթեր, արխիվային նյութեր և ժամանակակիցների վկայություններ՝ ստեղծելով գիտականորեն հիմնավորված և հավաստի պատկեր։ Աշխատության մեջ նաև փորձ է արվում գնահատել այդ համակարգի արդյունավետությունը և դրա ազդեցությունը Հայաստանի պետականության ամրապնդման վրա։ Այս ուսումնասիրությունը կարևոր է, քանի որ այն բացահայտում է, թե ինչպես է նորաստեղծ Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն կարողացել ձևավորել անվտանգության մեխանիզմներ ծանր քաղաքական և ռազմական պայմաններում։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի հայ կոմպոզիտորների կամերային-գործիքային ստեղծագործություններում դաշնամուրի դերի, գործառույթի և գեղարվեստական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում է դաշնամուրային պարտիայի տեղն ու նշանակությունը տարբեր կամերային կազմերում՝ հաշվի առնելով դրա մեղեդային, հարմոնիկ, ռիթմական, տեմբրային և կառուցվածքային գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դաշնամուրի և այլ գործիքների փոխհարաբերությանը, ձայնային հավասարակշռությանը, երկխոսային և անսամբլային սկզբունքներին, ինչպես նաև դաշնամուրային հնչողության միջոցով երաժշտական կերպարների և գեղարվեստական գաղափարների ձևավորմանը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հայ կոմպոզիտորական դպրոցի զարգացման առանձնահատկություններին և այն ստեղծագործական որոնումներին, որոնք բնորոշ էին XX դարի երկրորդ կեսի երաժշտական մշակույթին։ Վերլուծության ընթացքում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ազգային երաժշտական մտածողության, հայկական ժողովրդական երաժշտության ինտոնացիոն և ռիթմական տարրերի, ինչպես նաև ժամանակակից կոմպոզիցիոն տեխնիկաների դրսևորումը կամերային ստեղծագործություններում։ Դաշնամուրի պարտիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է փոխվել դրա գեղարվեստական գործառույթը՝ ավանդական ուղեկցող դերից մինչև լիարժեք համահեղինակային և կառուցվածքաստեղծ դեր։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են քննության առնվել նաև դաշնամուրային տեխնիկայի առանձնահատկությունները, ռեգիստրային և տեմբրային հնարավորությունների օգտագործումը, հնչերանգային լուծումները, պոլիֆոնիկ և հոմոֆոնիկ կառուցվածքները, ինչպես նաև կատարողական բարդությունները։ Աշխատանքի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկտեղում է երաժշտատեսական և կատարողական վերլուծությունը՝ հնարավորություն տալով առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու հայ կամերային երաժշտության զարգացման և դաշնամուրի դերի մասին այդ գործընթացում։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժշտագետներին, դաշնակահարներին, կոմպոզիտորներին, կատարողներին, արվեստաբաններին և հայ երաժշտական մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է գերկարճ լուսային իմպուլսների հաճախականային փոխակերպման գործընթացների ուսումնասիրությանը ալկալիական մետաղների գոլորշիներում և մոլեկուլային ջրածնում՝ ինֆրակարմիր և ուլտրամանուշակագույն սպեկտրային տիրույթներում ճառագայթում ստանալու նպատակով։ Քննարկվում են լազերային ճառագայթման և նյութի ոչ գծային փոխազդեցության ֆիզիկական հիմունքները, գերկարճ իմպուլսների տարածման առանձնահատկությունները և դրանց սպեկտրային բնութագրերի փոփոխության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային օպտիկական երևույթներին, հաճախականությունների խառնմանը, բազմաֆոտոնային գործընթացներին և ռեզոնանսային փոխազդեցությունների ազդեցությանը նոր հաճախականային բաղադրիչների առաջացման վրա։ Ուսումնասիրվում են ալկալիական մետաղների ատոմային էներգետիկ մակարդակների, մոլեկուլային ջրածնի տատանողական և պտտական վիճակների, ինչպես նաև միջավայրի օպտիկական հատկությունների նշանակությունը հաճախականային փոխակերպման արդյունավետության համար։ Անդրադարձ է կատարվում իմպուլսների տևողության, ինտենսիվության, սպեկտրային լայնության և փուլային համաձայնեցման պայմանների ազդեցությանը առաջացող ճառագայթման բնութագրերի վրա։ Կարևորվում են ոչ գծային բևեռացման, ռամանյան փոխազդեցությունների, դիսպերսիայի և միջավայրում էներգիայի փոխանցման գործընթացների տեսական ու փորձարարական ուսումնասիրության հնարավորությունները։ Դիտարկվում են նաև լազերային համակարգերի պարամետրերի օպտիմալացման, սպեկտրային փոխակերպման արդյունավետության բարձրացման և ստացված ճառագայթման կայունության ապահովման հիմնախնդիրները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի ոչ գծային օպտիկայի, գերկարճ իմպուլսների ֆիզիկայի, լազերային սպեկտրոսկոպիայի և նոր սպեկտրային տիրույթներում լույսի աղբյուրների զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լազերային ֆիզիկայի, քվանտային օպտիկայի, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Հայոց գորգագործությունը հայկական մշակույթի ամենահին և հարուստ ճյուղերից մեկն է, որն ունի հազարավոր տարիների պատմություն և կարևոր տեղ է զբաղեցնում ժողովրդի կենցաղում ու արվեստում։ Հայկական գորգերը հայտնի են իրենց բարձր որակով, յուրահատուկ զարդանախշերով և գունային բազմազանությամբ, որոնք արտացոլում են հայ ժողովրդի մտածողությունը, հավատալիքները և ազգային ավանդույթները։ Գորգագործությունը Հայաստանում զարգացել է դեռևս հին ժամանակներից, ինչի մասին վկայում են հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերված գործվածքների մնացորդները և պատմական աղբյուրները։ Հայկական լեռնաշխարհում գորգագործությունը զարգացել է բնական պայմանների և անասնապահության շնորհիվ, քանի որ բուրդը եղել է հիմնական հումքը գորգերի պատրաստման համար։ Գորգերը ոչ միայն կենցաղային օգտագործման առարկաներ էին, այլև արվեստի արժեքավոր նմուշներ, որոնք հաճախ փոխանցվում էին սերնդեսերունդ։ Հայկական գորգերի վրա պատկերված նախշերը ունեցել են խորհրդանշական նշանակություն։ Դրանցում հաճախ արտացոլվել են արևի, կյանքի ծառի, կենդանիների, բույսերի և երկրաչափական պատկերների մոտիվներ, որոնք կապված էին ժողովրդի հավատալիքների ու բնության հետ։ Տարբեր շրջաններում ձևավորվել են գորգագործության ինքնատիպ դպրոցներ և ոճեր։ Առանձնապես հայտնի էին Արցախի, Վասպուրականի, Սյունիքի և Կարինի գորգերը, որոնք տարբերվում էին իրենց նախշերով և գունային լուծումներով։ Հայ վարպետները հիմնականում օգտագործել են բնական ներկեր, որոնք ստացվել են բույսերից, միջատներից և հանքային նյութերից, ինչի շնորհիվ գույները երկար ժամանակ պահպանել են իրենց պայծառությունն ու որակը։ Միջնադարում հայկական գորգերը մեծ պահանջարկ են ունեցել արևելյան և եվրոպական շուկաներում, իսկ շատ ճանապարհորդներ ու պատմիչներ իրենց աշխատություններում բարձր են գնահատել հայ վարպետների աշխատանքը։ Գորգագործությունը կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական ընտանիքների կյանքում, քանի որ այն համարվել է կանանց հիմնական զբաղմունքներից մեկը և հաճախ եղել է հարսանեկան օժիտի կարևոր մաս։ Ժամանակակից շրջանում հայոց գորգագործությունը շարունակում է մնալ ազգային մշակույթի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Հին հայկական գորգերը պահվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում՝ որպես հայկական արվեստի արժեքավոր ժառանգություն։ Այսօր ևս բազմաթիվ վարպետներ շարունակում են պահպանել ու զարգացնել գորգագործության ավանդույթները՝ փոխանցելով դրանք նոր սերունդներին։