Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionGeography
Биогеохимическая характеристика загрязнения территории г. Еревана тяжелыми металлами
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Երևանի տարածքում ծանր մետաղներով աղտոտման կենսաերկրաքիմիական բնութագրմանը և քաղաքային միջավայրի էկոլոգիական վիճակի գնահատմանը։ Գրքում ուսումնասիրվում են տարբեր ծանր մետաղների տարածվածությունը, կուտակման առանձնահատկությունները և դրանց բաշխման օրինաչափությունները հողերում, բուսականության մեջ և շրջակա միջավայրի այլ բաղադրիչներում։ Հեղինակը վերլուծում է աղտոտման հիմնական աղբյուրները՝ արդյունաբերական գործունեությունը, տրանսպորտային արտանետումները և քաղաքաշինական գործոնները, ինչպես նաև գնահատում է դրանց ազդեցությունը էկոհամակարգերի և մարդու առողջության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են դաշտային և լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները, որոնց հիման վրա բացահայտվում են առավել խոցելի տարածքները և ծանր մետաղների կուտակման բարձր մակարդակ ունեցող գոտիները։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է կենսաինդիկացիայի և կենսաերկրաքիմիական մոնիթորինգի մեթոդներին՝ առաջարկելով շրջակա միջավայրի վերահսկման և աղտոտման նվազեցման հնարավոր մոտեցումներ։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է բնապահպանների, էկոլոգների, երկրաքիմիկոսների, քաղաքային միջավայրի հետազոտողների և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-18
Tourism
Georgia, Armenia & Azerbaijan
Հրատարակությունը տարածաշրջանային ուղեցույցային և ճանաչողական բնույթի աշխատություն է, որը համակողմանի պատկերացում է տալիս Հարավային Կովկասի երեք երկրների աշխարհագրության, պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի և ճանապարհորդական հնարավորությունների մասին։ Նյութը կառուցված է այնպես, որ ընթերցողը կարողանա նախ ծանոթանալ տարածաշրջանի ընդհանուր առանձնահատկություններին, ապա առանձին ուսումնասիրել յուրաքանչյուր երկրի քաղաքները, բնակավայրերը, պատմամշակութային կենտրոնները, բնական տեսարժան վայրերը և տեղական կենցաղը։ Ներկայացվում են պատմության հիմնական փուլերը, ժողովուրդների մշակութային ավանդույթները, լեզվական ու կրոնական բազմազանությունը, ճարտարապետական ժառանգությունը, ազգային խոհանոցը, երաժշտությունը, տոները և առօրյա կյանքի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում մայրաքաղաքներին և զբոսաշրջային նշանակություն ունեցող շրջաններին՝ նկարագրելով թանգարանները, եկեղեցիները, վանքերը, ամրոցները, հնագիտական վայրերը, պատմական թաղամասերը և բնության հուշարձանները։ Ուղեցույցային բաղադրիչը կարող է ներառել ճանապարհորդության կազմակերպման համար անհրաժեշտ գործնական տեղեկություններ՝ տրանսպորտային կապերի, կացության, սննդի, երթուղիների և այցելության համար հետաքրքիր վայրերի վերաբերյալ։ Միաժամանակ տարածաշրջանը ներկայացվում է ոչ միայն որպես զբոսաշրջային ուղղություն, այլև որպես պատմականորեն փոխկապակցված մշակութային տարածք, որտեղ տարբեր ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների ազդեցությունները ձևավորել են բազմաշերտ ժառանգություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև խորհրդային շրջանի ժառանգությանը և հետխորհրդային հասարակությունների ձևավորման ընդհանուր համատեքստին՝ ընթերցողին օգնելով հասկանալ ժամանակակից քաղաքային և մշակութային միջավայրերի պատմական հիմքերը։ Տարբեր երկրների նյութերի համատեղ ներկայացումը հնարավորություն է տալիս նկատելու ինչպես տարածաշրջանային ընդհանրությունները, այնպես էլ յուրաքանչյուր երկրի առանձնահատուկ մշակութային դիմագիծը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է ճանապարհորդական ուղեցույցի, պատմամշակութային տեղեկատուի և տարածաշրջանային ճանաչողական գրականության գործառույթները՝ նախատեսված լինելով ինչպես ճանապարհորդություն ծրագրող ընթերցողների, այնպես էլ Հարավային Կովկասի պատմությամբ, մշակույթով և աշխարհագրությամբ հետաքրքրվողների համար։
Updated: 2026-09-22
Other Subjects
Նոր գրքեր պատանիներին։ (Ինֆորմացիոն ցանկ) = Новые книги юным։ (Информационный указатель) (1975, թիվ 6)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով երիտասարդ ընթերցողներին, ծնողներին, ուսուցիչներին և գրադարանային աշխատողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն պատանեկան գրականության նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գեղարվեստական, ճանաչողական, գիտահանրամատչելի և կրթական բնույթի գրքեր, որոնք ուղղված են պատանիների աշխարհայացքի ձևավորմանը, ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը և ստեղծագործական մտածողության խթանմանը։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել նոր գրականության մեջ, ընտրել տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան գրքեր և օգտագործել դրանք ինչպես ինքնուրույն ընթերցանության, այնպես էլ ուսումնական գործընթացի շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է ընթերցանության նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը և երիտասարդ սերնդի մտավոր զարգացմանը՝ ապահովելով որակյալ գրականության հասանելիություն։
Updated: 2026-08-21
Pedagogy
Влияние аутотрансфузии ультрафиолетом облученной крови на иммунологические параметры и ионтранспортные процессы клеток крови у больных анемией и гнойно-септическими осложнениями в послеродовом периоде
Աշխատանքը նվիրված է հետծննդյան շրջանում անեմիայով և թարախային-սեպտիկ բարդություններով հիվանդների մոտ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթմամբ մշակված սեփական արյան աուտոտրանսֆուզիայի ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ իմունաբանական ցուցանիշների և արյան բջիջներում իոնափոխադրական գործընթացների փոփոխությունների գնահատման միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հետծննդյան շրջանի բարդությունների, անեմիայի և վարակաբորբոքային գործընթացների պայմաններում օրգանիզմում առաջացող հոմեոստազի խանգարումները, իմունային համակարգի ֆունկցիոնալ փոփոխությունները և արյան բջիջների թաղանթային ու իոնափոխադրական մեխանիզմների առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուլտրամանուշակագույն ճառագայթմամբ մշակված արյան կրկնակի ներարկման հնարավոր ազդեցությանը իմունային պատասխանի տարբեր օղակների, արյան բջիջների ֆունկցիոնալ վիճակի և բջջային թաղանթներով իոնների տեղափոխման գործընթացների վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են բուժական միջամտության ազդեցության հետ կապված լաբորատոր և իմունոլոգիական ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր կապը հիվանդների ընդհանուր կլինիկական վիճակի և վերականգնման ընթացքի հետ։ Վերլուծության միջոցով փորձ է արվում գնահատել տվյալ մեթոդի կիրառման նպատակահարմարությունը որպես համալիր բուժման լրացուցիչ ուղղություն՝ հաշվի առնելով հետծննդյան շրջանի առանձնահատկությունները, վարակային բարդությունների ընթացքը և անեմիայի առկայությունը։ Հետազոտությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ հետծննդյան վարակաբորբոքային վիճակների ժամանակ իմունային և բջջային ֆունկցիաների փոփոխությունների ուսումնասիրման, ինչպես նաև օրգանիզմի պաշտպանական և հոմեոստատիկ մեխանիզմների վրա բուժական ազդեցությունների գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հեմատոլոգիայի, իմունոլոգիայի, մանկաբարձության, գինեկոլոգիայի, կլինիկական բժշկության և պաթոֆիզիոլոգիայի ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան բժշկական ուղղությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-17
Chemistry
Органический основной краситель риванол как аналитический реагент для экстракционно-абсорбциометрического определения микроколичеств платины, палладия золота
Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է օրգանական հիմնական ներկանյութ ռիվանոլի կիրառմանը որպես անալիտիկ ռեագենտ՝ պլատինի, պալադիումի և ոսկու միկրաքանակների էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ որոշման գործընթացում՝ ընդգծելով նրա կոմպլեքսագոյացնող և սպեկտրոֆոտոմետրիկ հատկությունները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով ռիվանոլը կարող է փոխազդել նշված ազնիվ մետաղների իոնների հետ՝ առաջացնելով կայուն գունավոր կոմպլեքսներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բարձր զգայունությամբ և ընտրողականությամբ իրականացնել դրանց քանակական վերլուծությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էքստրակցիոն համակարգերի ընտրությանը, օրգանական լուծիչների դերին և pH-ի ազդեցությանը կոմպլեքսների ձևավորման և կայունության վրա։ Ներկայացվում է նաև աբսորբցիոմետրիկ չափումների կիրառությունը, որը թույլ է տալիս որոշել մետաղների կոնցենտրացիան՝ հիմնվելով լույսի կլանման ինտենսիվության վրա որոշակի ալիքի երկարություններում։ Ուսումնասիրությունը վերլուծում է մեթոդի զգայունությունը, ընտրողականությունը և կիրառելիությունը բարդ մատրիցներով նմուշներում, ներառյալ հանքային և տեխնոլոգիական լուծույթները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր ներդրում է անալիտիկ քիմիայի ոլորտում՝ առաջարկելով արդյունավետ և համեմատաբար մատչելի մեթոդ ազնիվ մետաղների հետքերի որոշման համար՝ համատեղելով օրգանական ռեագենտների կոմպլեքսագոյացնող հատկությունները և սպեկտրոֆոտոմետրիկ վերլուծության հնարավորությունները։
Updated: 2026-09-20
Psychology
Аттракция как механизм формирования внутригрупповых социальных установок
Աշխատությունը նվիրված է ատրակցիայի՝ որպես միջանձնային և ներխմբային հարաբերությունների ձևավորման հոգեբանական մեխանիզմի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրա դերը խմբային սոցիալական դիրքորոշումների և հարաբերությունների կառուցման գործընթացում։ Գրքում վերլուծվում է ատրակցիայի հասկացությունը սոցիալական հոգեբանության տեսանկյունից՝ որպես անձանց միջև հուզական գրավչության, համակրանքի և փոխադարձ ընկալման հիման վրա ձևավորվող կապ, որը ազդում է խմբային համախմբվածության, հաղորդակցության և վարքային նորմերի վրա։ Հեղինակը դիտարկում է այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են ատրակցիայի ձևավորումը՝ արտաքին գրավչություն, հաղորդակցման առանձնահատկություններ, ընդհանուր արժեքներ, համատեղ գործունեություն և սոցիալական համանմանություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներխմբային սոցիալական դիրքորոշումների ձևավորման մեխանիզմներին, որտեղ ատրակցիան հանդես է գալիս որպես կարևոր կարգավորիչ գործոն՝ ազդելով խմբի անդամների փոխադարձ ընկալման, վստահության մակարդակի և խմբային համերաշխության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև փորձարարական հետազոտությունների արդյունքները, որոնք բացահայտում են ատրակցիայի և խմբային վարքի միջև կապերը, ինչպես նաև դրա ազդեցությունը առաջնորդության, կոնֆորմիզմի և սոցիալական ազդեցության գործընթացների վրա։ Ներկայացված են տեսական մոտեցումներ և կիրառական հետևություններ, որոնք կարող են օգտագործվել սոցիալական հոգեբանության, կազմակերպչական վարքագծի և կրթական միջավայրերի ուսումնասիրության մեջ՝ նպաստելով խմբային գործընթացների ավելի խորը ըմբռնմանը։
Updated: 2026-09-12