Ազգային երեսփոխանական ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, վաթսունվեցերորդ նիստ

Literature

Վավերագրական և արվեստաբանական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է հայ նշանավոր նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի նամակագրական ժառանգության ներկայացմանը և նրա կյանքի, ստեղծագործական գործունեության ու մտավոր աշխարհընկալման բացահայտմանը։ Նամականին կարևոր սկզբնաղբյուր է նկարչի կենսագրության, գեղարվեստական հայացքների, անձնական հարաբերությունների և ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սարյանի ստեղծագործական որոնումներին, արվեստի նշանակության վերաբերյալ նրա պատկերացումներին, հայկական բնաշխարհի ու ազգային մշակույթի նկատմամբ վերաբերմունքին և գեղանկարչության զարգացման հարցերի շուրջ արտահայտած մտքերին։ Նամակագրական նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու նկարչի կապերը ժամանակակից արվեստագետների, գրողների, մտավորականների, մշակութային գործիչների և հարազատների հետ։ Դիտարկվում են նաև ստեղծագործական աշխատանքի կազմակերպման, ցուցահանդեսային գործունեության, գեղարվեստական միջավայրի փոփոխությունների և հասարակական իրադարձությունների վերաբերյալ նամակներում արտահայտված դիտարկումները։ Հրատարակությունը կարող է նպաստել Սարյանի անհատականության, նրա ստեղծագործական սկզբունքների և հայ կերպարվեստի պատմության կարևոր իրադարձությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նամակները պատմամշակութային արժեք ունեն նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական հարաբերությունները, մտավորականության առօրյան և մշակութային փոխհարաբերություններն արտացոլող վավերագրական աղբյուրներ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, պատմաբանների, մշակութաբանների, կենսագիրների և հայ կերպարվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Սա մանկավարժական և լեզվամեթոդական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Իրանի միջնակարգ դպրոցների անգլերենի դասարաններում մշակութային իրազեկության զարգացման խնդիրներին և դրանց արդյունավետ ձևավորման մեթոդներին, որտեղ վերլուծվում է օտար լեզվի ուսուցման գործընթացում մշակութային բաղադրիչի դերը՝ որպես հաղորդակցական կարողությունների ձևավորման կարևոր գործոն, աշխատանքը ընդգրկում է ուսումնական նյութերի ընտրության, միջմշակութային համեմատական մոտեցումների կիրառման, դասավանդման ինտերակտիվ մեթոդների և ուսանողների քննադատական մտածողության զարգացման հարցերը, միաժամանակ դիտարկվում են մշակութային տարբերությունների ընկալման, հանդուրժողականության և գլոբալ հաղորդակցական հմտությունների ձևավորման մեխանիզմները, ինչպես նաև ուսուցիչների դերի կարևորությունը՝ որպես միջմշակութային միջավայրի ստեղծման և ուսուցման գործընթացի ուղղորդման հիմնական գործոն, նպատակ ունենալով բարձրացնել ուսանողների լեզվական և մշակութային կոմպետենցիաները ժամանակակից կրթական պահանջներին համապատասխան։

Religion

Այս աշխատությունը նվիրված է ֆրակո-հայկական Sabadios-aswat կերպարի և սվանական որսորդության աստվածության համեմատական ուսումնասիրությանը՝ հին կրոնական պատկերացումների, դիցաբանական ավանդույթների և տարածաշրջանային մշակութային կապերի տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմնական խնդիրն է վերլուծել երկու կրոնական կերպարների բնույթը, գործառույթները և հնարավոր ընդհանրությունները՝ դրանց մասին պահպանված պատմական, լեզվաբանական, ազգագրական և դիցաբանական տվյալների համադրման միջոցով։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում Sabadios-aswat անվան և կերպարի հնարավոր ծագմանը, դրա կրոնական նշանակությանը և այն մշակութային միջավայրին, որտեղ ձևավորվել ու պահպանվել են համապատասխան պատկերացումները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է սվանական որսորդության աստվածության կերպարը, նրա տեղը տեղական հավատալիքների համակարգում և որսի, վայրի կենդանիների ու բնության ուժերի հետ կապված դիցաբանական պատկերացումները։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ոչ միայն առանձին աստվածությունների արտաքին կամ գործառութային նմանությունները, այլև դրանց հիմքում ընկած կրոնական գաղափարները, ծիսական նշանակությունը և մշակութային միջավայրի առանձնահատկությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե արդյոք նմանությունները կարող են վկայել տարբեր ժողովուրդների միջև պատմական մշակութային փոխազդեցությունների մասին, թե դրանք կարող էին ձևավորվել անկախ՝ որսորդական հասարակություններին բնորոշ ընդհանուր պատկերացումների հիման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև անվանաբանության և լեզվական համեմատության խնդիրներին՝ փորձելով պարզել, թե անունների և դիցաբանական հասկացությունների միջև ինչպիսի կապեր կարելի է հիմնավորված կերպով հաստատել։ Հնագիտական և ազգագրական նյութերի ներգրավումը լրացնում է գրավոր աղբյուրների ուսումնասիրությունը և հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հին կրոնական ավանդույթների մասին։ Հետազոտության կարևորությունն այն է, որ այն դիտարկում է հայկական և սվանական մշակութային նյութը ավելի լայն տարածաշրջանային համատեքստում՝ անդրադառնալով Կովկասի և հարակից տարածքների հնագույն ժողովուրդների կրոնական պատկերացումների հնարավոր փոխկապակցվածությանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել հայագիտության, կովկասագիտության, հին պատմության, կրոնագիտության, դիցաբանության և պատմական լեզվաբանության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ովքեր ուսումնասիրում են հին ժողովուրդների հավատալիքները, աստվածությունների պաշտամունքը, որսորդական ավանդույթները և տարածաշրջանային մշակութային փոխազդեցությունները։

Literature

Գիրքը նվիրված է հայ մեծ գրող, լուսավորիչ, մանկավարժ և հասարակական գործիչ Խաչատուր Աբովյանի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և հայ գրականության ու հասարակական մտքի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Ներկայացվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական գործունեությունը, աշխարհայացքի ձևավորումը և XIX դարի հայ հասարակության մշակութային ու մտավոր կյանքի հետ ունեցած առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Աբովյանի գրական ստեղծագործություններին, հատկապես «Վերք Հայաստանի» վեպին, դրա պատմական, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև աշխարհաբար հայերենի զարգացման գործում գրողի ունեցած դերին։ Քննարկվում են նրա լուսավորական գաղափարները, ժողովրդի կրթության և դաստիարակության վերաբերյալ հայացքները, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման և հասարակական առաջընթացի խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Աբովյանի մանկավարժական գործունեությանը, հայ ժողովրդի պատմության ու մշակույթի նկատմամբ նրա վերաբերմունքին, ինչպես նաև եվրոպական և ռուսական լուսավորական մտքի ազդեցությանը նրա աշխարհայացքի վրա։ Դիտարկվում են գրողի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրության և գնահատման առանձնահատկությունները, նրա գաղափարների արդիականությունն ու ազդեցությունը հայ գրականության հետագա զարգացման վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, պատմաբանների, մանկավարժների, հայագետների, ուսանողների և հայ դասական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսաստանի կայսրության քաղաքականության վերլուծությանը Իրանում XIX դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբ՝ ընդգծելով տարածաշրջանային մրցակցության, տնտեսական ներթափանցման և դիվանագիտական ազդեցության հիմնական ուղղությունները։ Աշխատությունում դիտարկվում է Ռուսաստանի և Բրիտանական կայսրության միջև ծավալվող «Մեծ խաղի» համատեքստը, որի շրջանակում Իրանը վերածվել էր ռազմավարական մրցակցության կարևոր հարթակի։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանի տնտեսական և քաղաքական ներկայության ընդլայնմանը՝ ներառյալ վարկային համակարգերի, առևտրային արտոնությունների, երկաթուղային նախագծերի և հյուսիսային Իրանում ազդեցության գոտիների ձևավորման գործընթացները։ Քննարկվում են նաև Իրանի ներքաղաքական զարգացումները, սահմանադրական շարժման ազդեցությունը և արտաքին ուժերի միջամտությունը երկրի ներքին գործերին։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ Ռուսաստանի քաղաքականությունը Իրանում միաժամանակ ունեցել է ինչպես կայսերական շահերի ընդլայնման, այնպես էլ տարածաշրջանային ուժային հավասարակշռության պահպանման նպատակներ՝ ձևավորելով երկարաժամկետ ազդեցություն Իրանի քաղաքական և տնտեսական զարգացման վրա։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի բնակչության ուսումնասիրությանը բրոնզի դարաշրջանում՝ կենտրոնանալով էթնոգենեզի և էթնիկ պատմության հիմնախնդիրների վրա։ Բրոնզի դարը Հայկական լեռնաշխարհի պատմական զարգացման կարևոր փուլերից է, երբ տեղի էին ունենում բնակչության կենսակերպի, տնտեսական գործունեության, նյութական մշակույթի և հասարակական հարաբերությունների նշանակալի փոփոխություններ։ Այս ժամանակաշրջանի բնակչության ուսումնասիրությունը պահանջում է հնագիտական, մարդաբանական և պատմամշակութային տվյալների համադրում՝ բնակեցման գործընթացները, տարբեր համայնքների փոխազդեցությունները և մշակութային ընդհանրությունների ու տարբերությունների ձևավորումը հասկանալու համար։ Էթնոգենեզի խնդիրը վերաբերում է էթնիկ հանրությունների կազմավորման և պատմական զարգացման գործընթացներին, իսկ էթնիկ պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս քննելու բնակչության հնարավոր տեղաշարժերը, մշակութային կապերը և տարածաշրջանային առանձնահատկությունները։ Հայկական լեռնաշխարհի հնագիտական նյութերը կարևոր աղբյուր են բնակավայրերի, թաղման սովորույթների, գործիքների, խեցեղենի, զարդերի և այլ նյութական մնացորդների միջոցով հնագույն հասարակությունների կյանքի մասին պատկերացում կազմելու համար։ Աշխատության թեման նշանակալի է նաև բրոնզի դարաշրջանի մշակույթների համեմատական ուսումնասիրության, տարածաշրջանի պատմական գործընթացների վերակազմության և Հայկական լեռնաշխարհի բնակչության անցյալի վերաբերյալ գիտական քննարկումների համար։ Էթնիկ պատմության հարցերը պահանջում են տարբեր տեսակի տվյալների քննադատական համադրում՝ հաշվի առնելով հնագիտական նյութերի մեկնաբանման հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, մարդաբաններին, էթնոգենեզի և հնագույն հասարակությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի նախապատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։