Ազգային սահմանադրություն

Biology

Այս աշխատանքը նվիրված է Սևանա լճի ավազանի հիմնական գետերի և ափամերձ գոտիների մակրոֆիտային ֆլորայի և բուսականության ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ջրային էկոհամակարգերի կառուցվածքը և էկոլոգիական առանձնահատկությունները։ Նյութում վերլուծվում են ջրային և կիսաջրային բույսերի տեսակային կազմը, տարածվածությունը, կենսաբանական առանձնահատկությունները և դրանց հարմարվողականությունը լճային և գետային պայմաններին։ Աշխատությունը ընդգծում է մակրոֆիտների դերը որպես էկոհամակարգերի կայունության, ջրի որակի կարգավորման և կենսաբազմազանության պահպանման կարևոր բաղադրիչ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև մարդածին ազդեցությունների՝ ջրի մակարդակի փոփոխության, աղտոտման և ափամերձ գոտիների օգտագործման ազդեցությանը բուսական համայնքների վրա։ Նյութը կարևոր է բուսաբանների, էկոլոգների, հիդրոկենսաբանների և բնապահպանական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով Սևանա լճի էկոհամակարգի պահպանության և վերականգնման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

Religion

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու Ժամագրքում ընդգրկված հոգևոր երգերին՝ ներկայացնելով եկեղեցական ժամերգության երաժշտական ժառանգությունը։ Ժամագիրքը հայ եկեղեցու ծիսական կյանքի կարևոր գրքերից է, որի բովանդակությունը կապված է օրվա տարբեր ժամերին կատարվող աղոթքների, ժամերգությունների և եկեղեցական հիշատակումների հետ։ Դրանում ընդգրկված երգերն ու հոգևոր տեքստերը նպաստում են պաշտամունքի միասնական ընթացքին՝ արտահայտելով փառաբանության, աղոթքի, գոհության, ապաշխարության և հոգևոր խորհրդածության գաղափարները։ Եկեղեցական երգեցողությունը հայ քրիստոնեական մշակույթի ինքնատիպ դրսևորումներից է, որը ձևավորվել և փոխանցվել է սերունդներին՝ պահպանելով ազգային երաժշտական մտածողության ու ծիսական ավանդույթի առանձնահատկությունները։ Ժամագրքի երգերի հավաքումն ու երաժշտական գրառումը կարևոր նշանակություն ունեն դրանց պահպանման, ուսուցման և գործնական կիրառության համար։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է ծառայել հոգևորականներին, եկեղեցական երգիչներին, երգչախմբերին և հայ հոգևոր երաժշտությամբ հետաքրքրվող ուսումնասիրողներին՝ որպես ժամերգության երգարվեստին ծանոթանալու և այն կիրառելու նյութ։ Այն նաև արժեքավոր է հայ եկեղեցական երաժշտության պատմության, ժամերգության ծիսական կառուցվածքի, հոգևոր երգերի գրառման ու փոխանցման եղանակների և հայ եկեղեցու երաժշտական ժառանգության պահպանման գործընթացի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը ներկայացնում է հայ հոգևոր մշակույթի այն շերտը, որտեղ սերտորեն միահյուսվում են աղոթքը, ծեսը, գրավոր ավանդույթը և երաժշտական արտահայտությունը։

Linguistics

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենում կրկնասեռության երևույթի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրա քերականական, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են այն բայերը և լեզվական միավորները, որոնք կարող են գործածվել տարբեր սեռային նշանակություններով, ուսումնասիրվում են դրանց կիրառության պայմանները, իմաստային փոփոխությունները և կապը նախադասության կառուցվածքի հետ։ Հեղինակը ներկայացնում է հայերենի սեռային համակարգի առանձնահատկությունները, համեմատում կրկնասեռության դրսևորումները այլ քերականական երևույթների հետ և անդրադառնում լեզվի պատմական զարգացման ընթացքում դրանց ձևավորմանը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև կրկնասեռ բայերի դասակարգման, գործածության օրինաչափությունների և լեզվական նորմավորման հարցերը՝ հիմնվելով տեսական ու գործնական լեզվաբանական նյութի վրա։ Գիրքը նախատեսված է հայագետների, լեզվաբանների, հայոց լեզվի ուսուցիչների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայերենի քերականական կառուցվածքով, բայական համակարգով և լեզվական երևույթների ուսումնասիրությամբ։

History

Գիրքը օրացուցային հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակը ժամանակի հաշվարկման և տարվա օրերի կազմակերպման վերաբերյալ տեղեկություններ ներկայացնելն է։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայերեն տպագիր միջավայրում օրացույցների գործնական կիրառությունը և դրանց նշանակությունը հասարակական ու անձնական կյանքում։ Նման հրատարակությունները ընթերցողներին օգնել են կողմնորոշվել տարվա ընթացքում, հետևել օրերի ու ամիսների հաջորդականությանը և կազմակերպել առօրյա գործերը։ Օրացույցները միաժամանակ ունեցել են մշակութային և կրոնական նշանակություն՝ կապված ժամանակի ավանդական ընկալման, տոնական շրջափուլերի և հասարակական կյանքի կազմակերպման հետ։ Դրանք նաև վկայում են տոմարական գիտելիքների տարածման և գրավոր տեղեկատվության հասանելի դարձնելու ձգտման մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց տոմարագիտության, ժամանակագրության և Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչ դեր են ունեցել օրացույցները հայ ընթերցողի կյանքում՝ որպես ժամանակը հաշվարկելու, առօրյան կազմակերպելու և մշակութային ավանդույթները պահպանելու միջոց։

History

Աշխատությունը նվիրված է Ռաֆայել Լեմկինի գիտական, իրավական և փաստագրական ժառանգության շրջանակում Հայոց ցեղասպանության խնդրի ուսումնասիրմանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով զանգվածային հանցագործությունների բնույթի, դրանց իրավական գնահատման և միջազգային պատասխանատվության վերաբերյալ նրա մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես է հայ ժողովրդի նկատմամբ իրականացված զանգվածային բռնությունների և տեղահանությունների վերաբերյալ նյութը տեղ գտել Լեմկինի ուսումնասիրություններում և ինչ նշանակություն է ունեցել ժողովուրդների ու ազգային խմբերի ոչնչացման երևույթի վերաբերյալ նրա իրավական մտածողության ձևավորման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական փաստերի, վկայությունների, իրավական փաստաթղթերի և այլ աղբյուրների ուսումնասիրման սկզբունքներին, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել նրա մոտեցումների ձևավորման գիտական ու պատմական միջավայրը։ Քննարկվում է ցեղասպանություն հասկացության ձևավորման գործընթացը և այն գաղափարը, որ ազգային, էթնիկական, ռասայական կամ կրոնական խմբերի նպատակային ոչնչացումը պետք է դիտարկվի որպես միջազգային իրավական պատասխանատվություն առաջացնող առանձնահատուկ հանցագործություն։ Վերլուծվում է նաև պատմական ուսումնասիրության և իրավական հայեցակարգի փոխհարաբերությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են կոնկրետ պատմական դեպքերի ուսումնասիրությունները նպաստել միջազգային իրավունքի նոր հասկացությունների և պաշտպանության մեխանիզմների ձևավորմանը։ Կարևորվում են Լեմկինի ձեռագրերը, հրապարակումները, դասախոսական նյութերը և այլ պահպանված աղբյուրները՝ նրա հայացքների զարգացման ընթացքը հասկանալու տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ իրականացված քաղաքականության միջազգային արձագանքներին, պատասխանատվության խնդրին և զանգվածային հանցագործությունների կանխարգելման համար իրավական երաշխիքներ ստեղծելու անհրաժեշտության գաղափարին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս Հայոց ցեղասպանության ուսումնասիրությունը դիտարկել ոչ միայն պատմագիտական, այլև միջազգային իրավունքի և ցեղասպանագիտության զարգացման համատեքստում։ Միաժամանակ բացահայտվում է անհատի և պետության պատասխանատվության, ազգային խմբերի պաշտպանության, հանցագործությունների կանխարգելման և միջազգային համագործակցության վերաբերյալ գաղափարների նշանակությունը։ Նյութը կարևոր է նաև ցեղասպանության մասին գիտական հասկացությունների պատմությունը ուսումնասիրելու համար՝ հնարավորություն տալով հետևելու, թե ինչպես են պատմական իրադարձությունների վերլուծությունը և իրավական մտածողությունը փոխազդել 20-րդ դարի միջազգային իրավունքի զարգացման ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Հայոց ցեղասպանության պատմության, ցեղասպանագիտության, միջազգային իրավունքի, իրավական մտքի պատմության և մարդու իրավունքների պաշտպանության խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Ք.ա. II–I դարերում Հռոմեական Հանրապետությունում ծավալված քաղաքական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ ճգնաժամի ուսումնասիրությանը՝ այն համադրելով անտիկ հասարակական մտքի երկու կարևոր ներկայացուցիչների՝ Պոլիբիոսի և Սալլուստիոսի պատմագիտական ու քաղաքական պատկերացումների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում հանրապետական կառավարման համակարգի ներքին հակասություններն են, հասարակական կառուցվածքի փոփոխությունները, քաղաքական պայքարի սրացումը և ավանդական արժեքների վերափոխումը, որոնք աստիճանաբար ազդեցին հռոմեական պետական կարգի կայունության վրա։ Քննության են առնվում տարածքային ընդարձակման և ռազմական հաջողությունների հետևանքով առաջացած սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները, հողային հարաբերությունների խնդիրները, հասարակական տարբեր խմբերի շահերի բախումը, քաղաքական ազդեցության համար պայքարը և պետական ինստիտուտների գործունեության փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հանրապետական քաղաքական մշակույթի ճգնաժամին՝ դիտարկելով ավանդական քաղաքացիական առաքինությունների, հասարակական պատասխանատվության և քաղաքական մրցակցության վերաբերյալ ժամանակակիցների պատկերացումները։ Պոլիբիոսի հայացքների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու հռոմեական պետական կառուցվածքի առանձնահատկությունների և տարբեր իշխանական տարրերի փոխհավասարակշռության վերաբերյալ անտիկ քաղաքական մտածողության կարևոր մոտեցումներից մեկը։ Նրա պատմագիտական հայեցակարգը արժեքավոր նյութ է հանրապետական համակարգի կայունության պատճառների և պետական հաստատությունների փոխհարաբերությունների ըմբռնման համար։ Սալլուստիոսի աշխատությունների ուսումնասիրությունը, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ուշ հանրապետական շրջանի քաղաքական պայքարի, հասարակական բարքերի փոփոխության և իշխանության համար մրցակցության վերաբերյալ քննադատական պատկերացումները։ Կարևոր է երկու հեղինակների տեսակետների համեմատությունը՝ հաշվի առնելով, որ նրանք ներկայացնում են տարբեր ժամանակաշրջաններ և քաղաքական փորձառություններ։ Այդ համադրությունը թույլ է տալիս հետևել, թե ինչպես են փոխվել հռոմեական պետական համակարգի կայունության, հասարակական բարոյականության և քաղաքական հակասությունների պատճառների վերաբերյալ պատկերացումները հանրապետության զարգացման տարբեր փուլերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Գրակքոսների բարեփոխումներին, ներքաղաքական հակամարտություններին, ռազմական առաջնորդների քաղաքական ազդեցության աճին և քաղաքացիական բախումներին՝ դրանք դիտարկելով հանրապետական ինստիտուտների ընդհանուր վերափոխման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անտիկ պատմության, պատմագրության և քաղաքական մտքի պատմության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել Հռոմեական Հանրապետության ճգնաժամը ոչ միայն պատմական իրադարձությունների, այլև դրանց ժամանակակից մտավոր ընկալումների տեսանկյունից։