Ազգային ընդհանուր ժողովի ատենագրություններ, հիսունութերորդ և հիսունիններորդ նիստեր

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում ռոտավիրուսային վարակի տարածման համաճարակաբանական առանձնահատկությունների, հիվանդացության կառուցվածքի և բնակչության տարբեր խմբերում դրա դրսևորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վարակի տարածվածության, տարիքային և սեզոնային բաշխման, հիվանդացության փոփոխությունների և փոխանցման վրա ազդող գործոնների գնահատումն է։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մանկական բնակչությանը, քանի որ ռոտավիրուսային վարակը հատկապես կարևոր համաճարակաբանական նշանակություն ունի փոքր տարիքի երեխաների շրջանում և կարող է լինել սուր աղիքային վարակների պատճառներից մեկը։ Քննվում են վարակի փոխանցման ընդհանուր մեխանիզմները, հիվանդության դեպքերի ժամանակային և տարածքային բաշխումը, ինչպես նաև բնակավայրերի, սոցիալական պայմանների, հիգիենիկ գործոնների և առողջապահական ծառայությունների հասանելիության հնարավոր նշանակությունը համաճարակային գործընթացի ձևավորման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարբեր տարիների հիվանդացության տվյալները, դեպքերի տարիքային կառուցվածքը, տարվա եղանակների հետ կապված փոփոխությունները և առանձին տարածքների միջև դիտվող տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լաբորատոր ախտորոշման և համաճարակաբանական հսկողության նշանակությունը, քանի որ հիվանդության կլինիկական դրսևորումները կարող են նման լինել այլ աղիքային վարակների ախտանշաններին, իսկ հարուցիչի ճշգրիտ նույնականացումը կարևոր է հիվանդացության իրական պատկերի գնահատման համար։ Ուսումնասիրվում է նաև կանխարգելիչ միջոցառումների և պատվաստումների դերը բնակչության շրջանում հիվանդության բեռի նվազեցման համատեքստում՝ համաճարակաբանական ցուցանիշների փոփոխությունները դիտարկելով առողջապահական միջամտությունների և այլ հնարավոր գործոնների հետ փոխկապակցված։ Հատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել հիվանդացության մշտադիտարկման համակարգի արդյունավետությանը, տվյալների հավաքագրման ու վերլուծության մեթոդներին և ռիսկի խմբերի առանձնացման հնարավորություններին։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են առողջապահական ռեսուրսների պլանավորման, կանխարգելման ծրագրերի գնահատման և վարակիչ հիվանդությունների վերահսկման համակարգի կատարելագործման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համաճարակաբանության, վարակաբանության, լաբորատոր ախտորոշման և հանրային առողջության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ռոտավիրուսային վարակի տարածման օրինաչափությունների և կանխարգելման հնարավորությունների համակարգված գնահատում։

Linguistics

Գիրքը նվիրված է թուրքերեն նամակագրությանը և նախատեսված է գրավոր հաղորդակցության հմտությունների ձևավորման ու կատարելագործման համար։ Այն ներկայացնում է նամակագրությունը որպես լեզվական և գործնական հաղորդակցության կարևոր միջոց, որի օգնությամբ մարդիկ կարող են փոխանցել տեղեկություններ, արտահայտել մտքեր ու ցանկություններ, պահպանել անձնական և հասարակական կապերը, ինչպես նաև լուծել առօրյա և պաշտոնական բնույթի հարցեր։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեն լեզվի գործնական յուրացման համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու գրավոր խոսքի կառուցման սկզբունքներին, բառապաշարի կիրառությանը, դիմելաձևերին և հաղորդակցական իրավիճակներին համապատասխան արտահայտություններին։ Նամակագրության ուսումնասիրությունը ներառում է նաև խոսքի քաղաքավարության, դիմողի և հասցեատիրոջ միջև հարաբերությունների, հաղորդագրության նպատակի ու բովանդակության համապատասխան ձևակերպման հարցերը։ Թուրքերենով գրավոր հաղորդակցվելու կարողությունը հատկապես կարևոր է այն անձանց համար, որոնք լեզուն օգտագործում են կրթական, հասարակական, առևտրային կամ անձնական հարաբերություններում։ Ձեռնարկը կարող է ծառայել որպես օժանդակ նյութ թուրքերենի ուսուցման ընթացքում՝ նպաստելով գրավոր խոսքի հստակությանը, մտքերի հաջորդական շարադրմանը և հաղորդակցական ձևերի ճիշտ կիրառությանը։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է լեզվական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ նամակագրության ձեռնարկները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու լեզվի գործնական կիրառությունը, գրավոր հաղորդակցության ընդունված ձևերը և տարբեր հասարակական միջավայրերում հաղորդակցվելու ավանդույթները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել թուրքերենի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, թարգմանիչներին և օսմանյան շրջանի լեզվակրթական ու գրագրական նյութերն ուսումնասիրող հետազոտողներին։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է սեյսմաբանական տեղեկատվության մշակման մեթոդների կատարելագործմանը և սեյսմիկ դիտարկումների համակարգի արդյունավետության գնահատմանը՝ Հայաստանի տարածքի օրինակով։ Ուսումնասիրվում են երկրաշարժերի գրանցման, սեյսմիկ ազդանշանների վերլուծության, տվյալների համակարգման և ստացված արդյունքների ճշգրտության բարձրացման գիտամեթոդական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ կայանների տարածական բաշխվածությանը, դիտարկումների ցանցի զգայունությանը, գրանցումների որակին և երկրաշարժերի հիմնական պարամետրերի որոշման հուսալիությանը։ Քննարկվում են սեյսմաբանական տվյալների թվային մշակման, ազդանշանների աղմուկների զտման, սեյսմիկ իրադարձությունների հայտնաբերման և էպիկենտրոնների տեղորոշման առանձնահատկությունները։ Հայաստանի երկրաբանական և տեկտոնական կառուցվածքի համատեքստում դիտարկվում են սեյսմիկ ակտիվության տարածաժամանակային օրինաչափությունները և դրանց ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ տեղեկատվական ապահովման խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում դիտարկումների համակարգի արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, տվյալների ամբողջականության և ճշգրտության վրա ազդող գործոններին, ինչպես նաև սեյսմիկ մոնիթորինգի կազմակերպման բարելավման հնարավորություններին։ Կարևորվում են ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը, դիտարկումների ցանցի օպտիմալացումը և սեյսմիկ վտանգի գնահատման համար հավաստի տվյալների ապահովումը։ Աշխատությունը նախատեսված է սեյսմաբանների, երկրաֆիզիկոսների, երկրաբանների, սեյսմիկ անվտանգության մասնագետների, գիտաշխատողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Psychology

Психология эмоций աշխատությունը հոգեբանության հիմնարար ուղղություններից մեկին նվիրված ուսումնական և գիտական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է մարդու հույզերի ծագումը, կառուցվածքը և գործառույթները՝ բացատրելով, թե ինչպես են էմոցիաները ձևավորվում նյարդահոգեբանական գործընթացների, ճանաչողական գնահատումների և սոցիալական միջավայրի ազդեցության ներքո, գիրքը ներկայացնում է հիմնական հուզական վիճակները՝ ուրախություն, վախ, զայրույթ, տխրություն և զզվանք, ինչպես նաև դրանց դերը վարքի կարգավորման, որոշումների կայացման և միջանձնային հարաբերությունների ձևավորման մեջ, միաժամանակ անդրադառնում է հուզական ինտելեկտի գաղափարին, սթրեսի և հուզական կարգավորման մեխանիզմներին, ինչպես նաև էմոցիաների խանգարումների հոգեբանական և կենսաբանական հիմքերին, ներառելով տարբեր տեսություններ՝ էվոլյուցիոն, կոգնիտիվ և ֆիզիոլոգիական մոտեցումներ, և բազմաթիվ փորձարարական տվյալներ, որոնք օգնում են հասկանալ հույզերի դերը մարդու հոգեկան կյանքի և վարքային դրսևորումների համակարգում։

Political Science

Նյութը նվիրված է Հարավային Կովկասում նոր զինված հակամարտության առաջացման հնարավորությանը՝ տարածաշրջանի քաղաքական, ռազմական և աշխարհաքաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Այն ուսումնասիրում է տարածաշրջանի պետությունների միջև առկա հակասությունները, չկարգավորված կամ զգայուն սահմանային ու տարածքային հարցերը և արտաքին ուժերի ազդեցությունը, որոնք կարող են նպաստել լարվածության պահպանմանը կամ նոր ճգնաժամերի ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք կարող են վերածել քաղաքական տարաձայնությունները ռազմական առճակատման՝ ներառյալ ռազմականացման գործընթացները, անվտանգության սպառնալիքների ընկալումները, դիվանագիտական հարաբերությունների վատթարացումը և փոխադարձ անվստահությունը։ Նյութը կարող է անդրադառնալ նաև Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի, Թուրքիայի, Իրանի, արևմտյան երկրների և այլ դերակատարների շահերի փոխազդեցությանը, քանի որ տարածաշրջանի զարգացումները հաճախ պայմանավորված են ոչ միայն տեղական, այլև ավելի լայն աշխարհաքաղաքական մրցակցությամբ։ Քննարկվող խնդիրների կարևոր բաղադրիչ է հակամարտությունների կանխարգելման և խաղաղ կարգավորման հնարավորությունը՝ դիվանագիտական բանակցությունների, միջազգային միջնորդության, սահմանային կայունության և փոխվստահության ամրապնդման միջոցով։ Նյութը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանային անվտանգության և հետխորհրդային տարածքի քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև Հարավային Կովկասի արդի քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Literature

Հրատարակությունը տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի նյութ է, որը համակարգում է տարվա երրորդ եռամսյակին՝ հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսներին վերաբերող հիշարժան օրերը, հոբելյանական տարեթվերը և պատմամշակութային նշանակություն ունեցող իրադարձությունները։ Այն նախատեսված է տարբեր ոլորտների կարևոր տարեդարձերի և հիշատակի օրերի վերաբերյալ արագ ու համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար՝ ընդգրկելով պատմության, գրականության, արվեստի, գիտության, կրթության, մշակույթի և հասարակական կյանքի հետ առնչվող թեմաներ։ Նյութերի կազմակերպման հիմքում ժամանակագրական սկզբունքն է, որի շնորհիվ յուրաքանչյուր ամսվա շրջանակում հնարավոր է հաջորդաբար ծանոթանալ համապատասխան օրերի հետ կապված անձանց, իրադարձություններին և նշանակալի երևույթներին։ Առանձին գրառումները կարող են ներկայացնել նշանավոր գրողների, արվեստագետների, գիտնականների, մշակույթի գործիչների և այլ անձանց ծննդյան կամ մահվան տարելիցները, ինչպես նաև կարևոր պատմական ու մշակութային իրադարձությունների տարեդարձերը։ Տեղեկատվական բաղադրիչին զուգահեռ կարևոր դեր ունի մատենագիտական ուղղվածությունը, քանի որ նման հրատարակությունները ընթերցողին օգնում են գտնել տվյալ թեմայի վերաբերյալ լրացուցիչ գրականություն և կազմակերպել հետագա տեղեկատվական որոնումը։ Հատուկ նշանակություն ունի նյութի կիրառությունը գրադարանային և մշակութային-լուսավորչական աշխատանքում։ Այն կարող է ծառայել գրքային ցուցահանդեսների, թեմատիկ անկյունների, գրական երեկոների, հիշատակի միջոցառումների, զրույցների և ընթերցողական հանդիպումների կազմակերպման համար՝ տրամադրելով դրանց թեմատիկ ընտրության և բովանդակային մշակման համար անհրաժեշտ սկզբնական նյութ։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս նաև պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակաշրջանում հիշարժան համարված պատմական և մշակութային իրադարձությունների ընտրության սկզբունքների մասին։ Այդ տեսանկյունից այն կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես գործնական տեղեկատու, այլև որպես ժամանակաշրջանի մշակութային հիշողությունն արտացոլող աղբյուր։ Ժամանակագրական դասավորությունը հեշտացնում է նյութերի պարբերական օգտագործումը և հնարավորություն է տալիս նախապես ծրագրել համապատասխան ամսաթվերին նվիրված տեղեկատվական ու մշակութային գործունեությունը։ Նման տեղեկատուները կարևոր են նաև մատենագիտական աշխատանքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են գրադարանների կողմից հասարակությանը տեղեկատվություն տրամադրելու և պատմամշակութային գիտելիքը տարածելու ձևերը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, ուսուցիչների, մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների և պատմական ու մշակութային տարեթվերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։