Ազգային ժողովի արձանագրություններ, 9-րդ նիստ

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է վերջավոր դաշտերի վրա սահմանվող դիսկրետ կոմբինատոր խնդիրների տեսական հիմքերի, մաթեմատիկական կառուցվածքների և լուծման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական հատկությունները, դրանց տարրերի միջև գործողությունների օրինաչափությունները, ինչպես նաև դիսկրետ մաթեմատիկայի և կոմբինատորիկայի խնդիրներում այդ կառուցվածքների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերջավոր բազմությունների, կոմբինատոր դասավորությունների, հանրահաշվական հավասարումների և սահմանափակումներով որոշվող դիսկրետ կառուցվածքների հետ կապված խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են կոմբինատոր օբյեկտների գոյության, քանակի, դասակարգման և կառուցման հարցերը, ինչպես նաև դրանց լուծման համար կիրառվող հանրահաշվական, թվաբանական և ալգորիթմական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում վերջավոր դաշտերի վրա սահմանված բազմանդամների հատկություններին, կոմբինատոր նույնություններին, հաշվողական մեթոդներին և մաթեմատիկական ապացուցման տարբեր եղանակներին։ Կարևորվում են տեսական արդյունքների ընդհանրացման, խնդիրների լուծման արդյունավետ ալգորիթմների մշակման և դիսկրետ կառուցվածքների միջև կապերի բացահայտման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության թեմատիկան առնչվում է նաև կոդավորման տեսությանը, կրիպտոգրաֆիային, տեղեկատվության տեսությանը և համակարգչային գիտության մաթեմատիկական հիմքերին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, հանրահաշվի և կոմբինատորիկայի հետազոտողների, կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, ծրագրավորման տեսական հիմքերն ուսումնասիրողների, դասախոսների և մաթեմատիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է խառը ազդանշաններով ինտեգրալ սխեմաներում խանգարումների նկատմամբ կայունության բարձրացման միջոցների մշակմանը և դրանց արդյունավետության հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են այն ինտեգրալ էլեկտրոնային համակարգերը, որոնցում միաժամանակ գործում են անալոգային և թվային հանգույցներ, ինչի հետևանքով տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը կարող է առաջացնել լրացուցիչ աղմուկներ, էլեկտրամագնիսական փոխազդեցություններ և ազդանշանների աղավաղումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում թվային հանգույցներում արագ փոխարկումների արդյունքում առաջացող խանգարումների տարածմանը և դրանց հնարավոր ազդեցությանը զգայուն անալոգային շղթաների աշխատանքի վրա։ Վերլուծվում են սնուցման և հողանցման գծերի միջոցով փոխանցվող աղմուկները, ենթաշերտով տարածվող խանգարումները, հարակից հաղորդիչների միջև պարազիտային կապերը, ինչպես նաև ինտեգրալ սխեմայի կառուցվածքով պայմանավորված այլ անցանկալի ազդեցությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նման խանգարումների աղբյուրների հայտնաբերումը, դրանց տարածման մեխանիզմների գնահատումը և սխեմայի տարբեր հանգույցների վրա ունեցած ազդեցության կանխատեսումը։ Քննարկվում են սխեմատեխնիկական և կառուցվածքային լուծումներ, որոնք կարող են նպաստել օգտակար ազդանշանի որակի պահպանմանը և համակարգի աշխատանքի հուսալիության բարձրացմանը։ Դիտարկվում են սնուցման շղթաների կազմակերպման, ֆիլտրման, պաշտպանիչ կառուցվածքների, տարրերի փոխադարձ տեղաբաշխման, ազդանշանային ուղիների տարանջատման և պարազիտային կապերի նվազեցման սկզբունքները։ Կարևորվում է նաև ինտեգրալ սխեմայի նախագծման փուլում խանգարումների նկատմամբ կայունության գնահատումը, քանի որ հնարավոր խնդիրների վաղ հայտնաբերումը թույլ է տալիս կատարել կառուցվածքային և սխեմատեխնիկական փոփոխություններ մինչև վերջնական արտադրական փուլը։ Համակարգչային մոդելավորման և հաշվարկային մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր աշխատանքային պայմաններում աղմուկների տարածումը, համեմատել նախագծային լուծումները և ընտրել առավել արդյունավետ տարբերակները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազդանշան-աղմուկ հարաբերակցության, անալոգային հանգույցների ճշգրտության, թվային մասի փոխարկման ակտիվության և ընդհանուր էլեկտրամագնիսական համատեղելիության խնդիրներին։ Մշակվող միջոցները կարող են նպաստել խառը ազդանշանային համակարգերի կայուն աշխատանքի ապահովմանը, չափման և տվյալների մշակման ճշգրտության բարձրացմանը, ինչպես նաև ինտեգրալ սխեմաների հուսալիության և արդյունավետության բարելավմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ միկրոէլեկտրոնիկայի, կապի համակարգերի, չափիչ սարքավորումների, ավտոմատ կառավարման և ազդանշանների մշակման համար նախատեսված ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի, սխեմատեխնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և էլեկտրամագնիսական համատեղելիության խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է իսպաներեն և հայերեն լեզուների բառային զուգահեռների վերլուծությանը՝ ընդգծելով երկու լեզվական համակարգերում առկա համընկնումները, իմաստային նմանությունները և կառուցվածքային տարբերությունները։ Դիտարկվում են ինչպես ուղղակի համընկնող բառային միավորները, այնպես էլ այն դեպքերը, երբ տարբեր ծագում ունեցող բառերը ցուցաբերում են նման իմաստային դաշտեր կամ գործառույթներ՝ պայմանավորված ընդհանուր հնդեվրոպական լեզվական ժառանգությամբ, փոխառություններով կամ համեմատելի մշակութային փորձով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարային այն շերտերին, որոնք առավել կայուն են համեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից՝ հիմնական բառապաշար, ազգակցական տերմիններ, բնության և մարդու գործունեության հետ կապված բառեր, ինչպես նաև աբստրակտ հասկացությունների արտահայտման միջոցներ։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև փոխառությունների հնարավոր ուղղությունները՝ լատիներենից և հունարենից իսպաներենի միջոցով եվրոպական լեզուներ ներթափանցած բառերի և դրանց հայերեն համարժեքների ձևավորման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է նաև իմաստային դաշտերի համեմատությունը, որտեղ որոշ դեպքերում նկատվում են կառուցվածքային տարբերություններ՝ կապված լեզուների տարբեր պատմամշակութային զարգացման հետ։ Ընդգծվում է, որ իսպաներեն-հայերեն բառային զուգահեռների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն համեմատական լեզվաբանության, այլ նաև թարգմանագիտության և օտար լեզուների ուսուցման մեթոդաբանության համար՝ նպաստելով լեզվական ինտուիցիայի և միջմշակութային ըմբռնման խորացմանը։

Physics

Այս աշխատանքը ներկայացնում է հետազոտությունների ճառագայթային մեթոդների տեսական և գործնական հիմքերը՝ ընդգրկելով այն տեխնոլոգիաները և մոտեցումները, որոնք օգտագործվում են նյութերի, կառուցվածքների և կենսաբանական օբյեկտների ուսումնասիրության համար իոնացնող և ոչ իոնացնող ճառագայթման կիրառմամբ։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ռենտգենյան, գամմա-ճառագայթային, նեյտրոնային և այլ ճառագայթային մեթոդների ֆիզիկական սկզբունքները, դրանց կիրառման ոլորտները, ինչպես նաև ստացված տվյալների վերլուծության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության, բժշկության, էներգետիկայի և նյութագիտության մեջ այս մեթոդների կիրառական նշանակությանը՝ ընդգծելով դրանց դերը ոչ քայքայիչ փորձարկումների, կառուցվածքային վերլուծության և որակի վերահսկման գործընթացներում։ Աշխատությունում նաև ներկայացվում են ճառագայթային տեխնոլոգիաների անվտանգության պահանջները, չափագիտական ճշգրտության ապահովման խնդիրները և ժամանակակից սարքավորումների հնարավորությունները, որոնք բարձրացնում են հետազոտությունների արդյունավետությունն ու հուսալիությունը։ Միաժամանակ անդրադարձ է կատարվում մեթոդների սահմանափակումներին, դրանց զարգացման միտումներին և նորարարական լուծումներին, որոնք թույլ են տալիս ընդլայնել ճառագայթային հետազոտությունների կիրառման շրջանակը գիտության և տեխնոլոգիայի տարբեր ոլորտներում։

Economics

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային բեռի ձևավորման, գնահատման և կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես պետական ֆինանսական քաղաքականության կարևոր գործիք։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հարկային բեռի կառուցվածքը, դրա ազդեցությունը տնտեսության տարբեր հատվածների վրա, բիզնես միջավայրի զարգացման վրա ունեցած հետևանքները և հարկային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման մեթոդները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է հարկային եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները, հարկային համակարգի արդարացիության և արդյունավետության հարցերը, ինչպես նաև հարկային բեռի օպտիմալացման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության և սոցիալական հավասարակշռության պահանջները։ Գրքում քննարկվում են նաև հարկային վարչարարության բարելավման, ստվերային տնտեսության կրճատման և հարկային կարգավորման միջազգային փորձի կիրառման խնդիրները։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և ՀՀ հարկային քաղաքականության գործնական վերլուծությունը՝ առաջարկելով բարեփոխումների ուղղություններ և քաղաքականության կատարելագործման ուղիներ։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, հարկային ծառայության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատողների, գիտահետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Culture

Այս կենսամատենագիտական աշխատությունը նվիրված է Ոսկան Երևանցու՝ 17-րդ դարի հայ նշանավոր տպագրիչի, հրատարակչի և մշակութային գործչի կյանքի ու գործունեության փաստագրական և մատենագիտական ներկայացմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակը նրա կենսագրության, գրատպական գործունեության, հրատարակչական ժառանգության և հայ մշակույթի զարգացման գործում ունեցած ավանդի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգումն ու ամբողջացումն է։ Ոսկան Երևանցու գործունեությունը առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայ գրատպության պատմության մեջ, քանի որ նրա անունը կապված է հայկական տպագրության զարգացման կարևոր փուլերից մեկի հետ, երբ հայերեն գրքերի հրատարակությունը աստիճանաբար ընդլայնվում էր և տարածվում եվրոպական տպագրական կենտրոններում։ Կենսամատենագիտական բնույթը ենթադրում է ոչ միայն գործչի կյանքի հիմնական հանգրվանների ներկայացում, այլև նրա հետ կապված գրքերի, հրատարակությունների, տպագրական աշխատանքների և մատենագիտական աղբյուրների հնարավորինս համակարգված նկարագրություն։ Աշխատության մեջ կարող են ներկայացվել Ոսկան Երևանցու կրթական և մշակութային միջավայրը, նրա գործունեության աշխարհագրությունը, տպարանների հետ ունեցած կապերը, հրատարակչական նախաձեռնությունները և հայերեն գրքի տարածման գործում նրա ունեցած դերը։ Առանձին կարևորություն ունի նրա հրատարակած գրականության մատենագիտական նկարագրությունը, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել հրատարակությունների բովանդակության, կառուցվածքի, տպագրական առանձնահատկությունների և պատմամշակութային նշանակության մասին։ Նման նյութերի համակարգումը արժեքավոր է հատկապես հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հին տպագիր գրքերը ոչ միայն գրական կամ կրոնական բովանդակության կրողներ են, այլև կարևոր վկայություններ են տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվի, տպագրական տեխնիկայի, կրթական և մշակութային կյանքի մասին։ Աշխատությունը կարող է ներառել նաև Ոսկան Երևանցու մասին հետագա ժամանակաշրջաններում ստեղծված ուսումնասիրությունների, հոդվածների, գրքերի և այլ մատենագիտական աղբյուրների ցանկեր՝ հնարավորություն տալով հետազոտողին հետևելու նրա ժառանգության ուսումնասիրման պատմությանը։ Կենսագրական և մատենագիտական տվյալների համադրումը կարևոր է նաև գործչի իրական պատմական կերպարը ամբողջականորեն ներկայացնելու համար՝ նրա անձնական կյանքի փաստերը կապելով տպագրական և մշակութային գործունեության հետ։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես տեղեկատու և սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող նյութ հայ գրատպության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության, հրատարակությունների և փաստագրական տեղեկությունների որոնումն ու ուսումնասիրությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել մատենագետներին, գրադարանագետներին, գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, բանասերներին, հայագետներին, մշակութաբաններին և հայ հին գրատպության ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Աշխատության կարևորությունն առավել ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ Ոսկան Երևանցու գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես անհատական կենսագրություն, այլև որպես հայ գրքի, տպագրության և մշակութային ինքնության զարգացման պատմության կարևոր բաղադրիչ՝ պահպանելով նրա թողած ժառանգության վերաբերյալ գիտական և մատենագիտական տեղեկությունները։