Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ 18

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է էմուլգատորի բացակայությամբ մոնոմեր–ջուր ստատիկ համակարգերում լատեքսների ստացման գործընթացների ուսումնասիրությանը և դրանց սինթեզման համար արդյունավետ մինիտեխնոլոգիական բաղադրատոմսերի մշակմանը։ Քննարկվում են պոլիմերացման ֆիզիկաքիմիական հիմքերը, մոնոմերների և ջրային միջավայրի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դիսպերս համակարգերի ձևավորման և կայունացման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առանց մակերևութաակտիվ էմուլգատորների պոլիմերացման հնարավորություններին, մասնիկների առաջացման մեխանիզմներին, դրանց չափերի և բաշխման կարգավորմանը, ինչպես նաև ստացվող լատեքսների կոլոիդային կայունության ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են մոնոմերների բնույթի, նախաձեռնիչների տեսակի և կոնցենտրացիայի, ջերմաստիճանի, բաղադրիչների հարաբերակցության և ռեակցիայի տևողության ազդեցությունները պոլիմերացման ընթացքի ու վերջնական արտադրանքի հատկությունների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ստատիկ պայմաններում պոլիմերացման առանձնահատկություններին, զանգվածափոխանակության և ջերմափոխանակության գործընթացներին, ռեակցիոն միջավայրի կառուցվածքային փոփոխություններին և պոլիմերային մասնիկների ձևավորման փուլերին։ Կարևորվում են լատեքսների դիսպերսայնության, մասնիկների չափաբաշխման, պոլիմերացման աստիճանի, չոր մնացորդի պարունակության և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների գնահատման մեթոդները։ Դիտարկվում են նաև լաբորատոր փոքրածավալ փորձարկումների կազմակերպման, բաղադրատոմսերի օպտիմալացման, ելանյութերի ծախսի նվազեցման և ստացվող արտադրանքի որակի կայունության ապահովման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել կոլոիդային քիմիայի, պոլիմերների քիմիայի, ֆիզիկաքիմիական վերլուծության և փորձարարական պլանավորման մեթոդներ՝ սինթեզի պայմանների և տեխնոլոգիական պարամետրերի արդյունավետ համակցությունները որոշելու նպատակով։ Առանձնացվում են էմուլգատորների բացակայությամբ ստացվող լատեքսների հնարավոր առավելությունները, դրանց մաքրության, կայունության և կիրառական հատկությունների գնահատման խնդիրները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պոլիմերային դիսպերսիաների ստացման տեխնոլոգիաների կատարելագործման, նոր նյութերի մշակման և քիմիական արտադրության արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պոլիմերների քիմիայի մասնագետների, քիմիկոս-տեխնոլոգների, նյութագետների, կոլոիդային քիմիայի հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատանքը նվիրված է հայերեն և անգլերեն համացանցային խոսույթում բողոքի արտահայտման լեզվագործաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն լեզվական և հաղորդակցական միջոցների վրա, որոնց միջոցով խոսողներն արտահայտում են դժգոհություն, անհամաձայնություն, քննադատություն կամ դժգոհության այլ դրսևորումներ թվային միջավայրում։ Ուսումնասիրության շրջանակում համեմատական տեսանկյունից դիտարկվում են հայերեն և անգլերեն առցանց հաղորդակցության օրինակներ՝ փորձելով բացահայտել բողոքի կառուցվածքային, իմաստային, ոճական և հաղորդակցական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բողոքի ուղղակի և անուղղակի արտահայտմանը, խոսքային ակտերի տարբեր տեսակներին, քաղաքավարության և ոչ քաղաքավարության ռազմավարություններին, մեղմացնող ու ուժեղացնող լեզվական միջոցներին, գնահատողական բառապաշարին, հուզական արտահայտություններին և դիմելաձևերին։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև համացանցային հաղորդակցության յուրահատկությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ սոցիալական ցանցերը, մեկնաբանությունների բաժինները և այլ թվային հարթակներ ստեղծում են հաղորդակցական միջավայր, որտեղ բողոքը հաճախ արտահայտվում է կարճ, հուզական, ոչ պաշտոնական և երբեմն բազմիմաստ ձևերով։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև էմոջիների, հապավումների, կետադրական արտահայտչամիջոցների, կրկնությունների, մեծատառերի, հեգնանքի և այլ թվային հաղորդակցության գործիքների դերին բողոքի իմաստի ձևավորման և փոխանցման գործընթացում։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են հայերեն և անգլերեն խոսույթներում առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև մշակութային առանձնահատկությունների ազդեցությունը բողոքի ձևակերպման, ինտենսիվության և հաղորդակցական նպատակների վրա։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նրանով, որ լեզվական նյութը դիտարկում է ոչ միայն որպես բառերի և քերականական կառույցների ամբողջություն, այլև որպես սոցիալական փոխազդեցության միջոց, որի միջոցով հաղորդակիցները կառուցում են իրենց դիրքորոշումը, արտահայտում վերաբերմունք և փորձում ազդել զրուցակցի կամ լսարանի վրա։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, լեզվագործաբանության և խոսույթի վերլուծության մասնագետներին, թարգմանիչներին, օտար լեզուների մասնագետներին, ինչպես նաև թվային հաղորդակցության և միջմշակութային հաղորդակցության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Linguistics

Այս աշխատությունը նվիրված է նախադասության լրացական անդամների գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը արաբական լեզվաբանական ավանդույթում՝ հատկապես քերականական an-nahw տեսության շրջանակներում, որը հանդիսանում է դասական արաբագիտության հիմնարար ուղղություններից մեկը։ Գրքում վերլուծվում է արաբական քերականության ձևավորման պատմական զարգացումը՝ սկսած վաղ իսլամական շրջանից, երբ ձևավորվեցին լեզվի նորմատիվ նկարագրության առաջին համակարգերը, մինչև միջնադարյան դասական դպրոցների կողմից մշակված ամբողջական քերականական կառուցվածքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախադասության լրացական անդամների՝ հավելյալ, բացատրական և սահմանող տարրերի գործառական դերին, նրանց սինտաքսային դիրքին և իմաստային ազդեցությանը նախադասության կառուցվածքում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև բասրական և կուֆական քերականական դպրոցների մոտեցումների տարբերությունները, որոնք ձևավորել են an-nahw տեսության բազմաշերտ համակարգը և տարբեր մեկնաբանություններ են առաջարկել նույն լեզվական երևույթների վերաբերյալ։ Վերլուծվում է նաև քերականական կատեգորիաների կապը իմաստաբանության և հռետորաբանության հետ՝ ցույց տալու համար, թե ինչպես է արաբական լեզվաբանական ավանդույթը համադրում ձևաբանական, սինտաքսային և իմաստային մակարդակները։ Գրքի նպատակն է ներկայացնել լրացական անդամների դերը որպես ոչ միայն կառուցվածքային, այլև հաղորդակցական և իմաստաստեղծ տարրեր արաբական քերականական համակարգում։

Other Subjects

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի փոքր քաղաքների արդիականացման և կայուն զարգացման ճարտարապետահատակագծային խնդիրներին՝ ընդգծելով տարածքային պլանավորման, քաղաքային միջավայրի բարելավման և սոցիալ-տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը վերլուծում է փոքր քաղաքների քաղաքաշինական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ենթակառուցվածքների վիճակը, բնակելի ֆոնդի արդիականացման անհրաժեշտությունը և հանրային տարածքների կազմակերպման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմամշակութային միջավայրի պահպանման և նոր կառուցապատումների համադրման հարցերին, ինչպես նաև տրանսպորտային, ինժեներական և կոմունալ համակարգերի արդյունավետության բարձրացմանը։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է կայուն զարգացման սկզբունքների կիրառումը քաղաքաշինության մեջ՝ ներառյալ էներգաարդյունավետ լուծումները, կանաչ տարածքների ընդլայնումը և բնակչության կյանքի որակի բարձրացմանն ուղղված նախագծային մոտեցումները։ Աշխատությունը կարևոր է ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների և տարածքային զարգացման մասնագետների համար՝ նպաստելով Լոռու մարզի փոքր քաղաքների համակողմանի արդիականացման և երկարաժամկետ կայուն զարգացման ռազմավարությունների մշակմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է գործողություն-անկյուն փոփոխականների կիրառման տեսական և մաթեմատիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը կոնֆորմ մեխանիկայի շրջանակներում։ Քննարկվում են դասական մեխանիկայի համիլտոնյան ձևակերպման հիմնական սկզբունքները, կանոնական ձևափոխությունների նշանակությունը, ինտեգրվող դինամիկական համակարգերի հատկությունները և դրանց նկարագրման մաթեմատիկական մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործողություն-անկյուն փոփոխականների կառուցման եղանակներին, շարժման հավասարումների պարզեցմանը, պահպանման օրենքների բացահայտմանը և դինամիկական համակարգերի փուլային տարածության երկրաչափական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են կոնֆորմ սիմետրիայի առանձնահատկությունները, մասշտաբային ձևափոխությունների դերը և դրանց փոխկապակցվածությունը մեխանիկական համակարգերի դինամիկայի հետ։ Ուսումնասիրվում են համիլտոնյան համակարգերի ինտեգրվելիության պայմանները, պարբերական և քվազիպարբերական շարժումների նկարագրման հնարավորությունները, ինչպես նաև գործողության և անկյան փոփոխականների միջոցով շարժման բնութագրերի արտահայտման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում Պուասոնի փակագծերի, կանոնական կոորդինատների, սիմպլեկտիկ կառուցվածքների և պահպանվող մեծությունների մաթեմատիկական նշանակությանը։ Կարևորվում են տեսական մեխանիկայի տարբեր մոտեցումների փոխկապակցվածությունը, դինամիկական հավասարումների վերլուծական լուծումների որոնումը և ուսումնասիրվող մեթոդների կիրառման հնարավորությունները մաթեմատիկական ֆիզիկայում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տեսական ֆիզիկոսների, մաթեմատիկոսների, դասական և մաթեմատիկական մեխանիկայի հետազոտողների, դինամիկական համակարգերի մասնագետների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Geography

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության անտառային գեոհամակարգերի տարածական և ժամանակային փոփոխությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով անտառային տարածքների վիճակի, կառուցվածքի, տարածման օրինաչափությունների և դրանց վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնների գնահատումը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպես են փոխվել Հայաստանի անտառային տարածքները, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները, տարածական բաշխվածությունը և էկոլոգիական վիճակը, ինչպես նաև բացահայտվում են այդ փոփոխությունների հիմնական պատճառները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլիմայական փոփոխությունների, հրդեհների, անտառահատումների, հողօգտագործման փոփոխությունների, գյուղատնտեսական և տնտեսական գործունեության, բնակավայրերի ընդարձակման ու այլ մարդածին ազդեցությունների դերին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Հայաստանի տարբեր բնական շրջանների անտառային գեոհամակարգերի առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ անտառները երկրի լեռնային պայմաններում կատարում են ոչ միայն կենսաբանական և լանդշաֆտային, այլև ջրակարգավորիչ, հողապաշտպան, կլիմայակարգավորիչ և սոցիալ-տնտեսական կարևոր գործառույթներ։ Աշխատանքում տարածաժամանակային մոտեցման կիրառումը հնարավորություն է տալիս համադրել տարբեր ժամանակների տվյալները և բացահայտել անտառային գեոհամակարգերի փոփոխության ուղղությունները, ինտենսիվությունն ու տարածական տարբերությունները։ Կարևոր բաղադրիչ է նաև անտառային ռեսուրսների կառավարման հիմնախնդիրների վերլուծությունը, որի շրջանակում կարող են դիտարկվել անտառների պահպանության, վերականգնման, կայուն օգտագործման, կենսաբազմազանության պահպանման, ռիսկերի նվազեցման և կառավարման արդյունավետության բարձրացման հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել առկա կառավարման մոտեցումների արդյունավետությունը, բացահայտել համակարգային խնդիրներն ու սահմանափակումները և առաջարկել անտառային գեոհամակարգերի երկարաժամկետ պահպանությանն ու կայուն կառավարմանը միտված լուծումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել աշխարհագրության, էկոլոգիայի, անտառագիտության, բնապահպանության և տարածքային կառավարման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների, ինչպես նաև բնության պահպանության և բնական ռեսուրսների կառավարման հարցերով զբաղվող կառույցների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր գիտական և կիրառական նշանակություն ունի Հայաստանի անտառային պաշարների ներկա վիճակը հասկանալու, դրանց փոփոխությունների օրինաչափությունները բացահայտելու և ապագա կառավարման ու պահպանության ռազմավարությունների գիտական հիմքերը ձևավորելու առումով։