Ազգային ժողովի արձանագրություններ․ տասնհինգերորդ նիստ

Economics

Աշխատությունը նվիրված է վերազգային կորպորացիաների դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը Հայաստանի՝ համաշխարհային տնտեսությանը ինտեգրվելու գործընթացում։ Հետազոտության առանցքում միջազգային խոշոր ընկերությունների գործունեության ազդեցությունն է ազգային տնտեսության կառուցվածքի, արտաքին տնտեսական կապերի, ներդրումային գործընթացների և միջազգային շուկաներում երկրի մասնակցության վրա։ Վերազգային կորպորացիաները դիտարկվում են որպես համաշխարհային տնտեսության կարևոր դերակատարներ, որոնք կապիտալի, տեխնոլոգիաների, կառավարման փորձի, արտադրական կապերի և միջազգային բաշխման ցանցերի միջոցով կարող են նպաստել տարբեր երկրների տնտեսությունների փոխկապակցվածության խորացմանը։ Հայաստանի պարագայում առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավմանը, միջազգային ընկերությունների տեղական գործունեությանը և դրանց մասնակցությանը տնտեսության տարբեր ոլորտների զարգացմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են երկրի գրավչությունը միջազգային կապիտալի համար՝ ներառյալ տնտեսական և իրավական միջավայրը, շուկայի առանձնահատկությունները, մարդկային կապիտալը, ենթակառուցվածքները և արտաքին տնտեսական հարաբերությունները։ Կարևոր ուղղություն է վերազգային ընկերությունների գործունեության հնարավոր տնտեսական ազդեցությունների համակողմանի գնահատումը։ Մի կողմից՝ միջազգային ներդրումները կարող են նպաստել նոր տեխնոլոգիաների և կառավարման փորձի տարածմանը, աշխատատեղերի ստեղծմանը, արտադրողականության բարձրացմանը և արտաքին շուկաների հետ կապերի ընդլայնմանը, մյուս կողմից՝ դրանց ազդեցությունը կախված է ազգային տնտեսության կառուցվածքից, մրցակցային միջավայրից և պետական կարգավորման արդյունավետությունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեղական ձեռնարկությունների և միջազգային ընկերությունների միջև ձևավորվող արտադրական ու առևտրային կապերին՝ գնահատելով դրանց նշանակությունը հայկական կազմակերպությունների միջազգային արժեշղթաներում ներգրավման տեսանկյունից։ Առանձին ուշադրության առարկա կարող են լինել ներդրումային քաղաքականության, մրցակցության պաշտպանության և ազգային տնտեսական շահերի ապահովման հարցերը։ Համաշխարհային տնտեսական ինտեգրումը ներկայացվում է որպես բազմակողմ գործընթաց, որը չի սահմանափակվում միայն արտաքին առևտրի ընդլայնմամբ, այլ ներառում է կապիտալի միջազգային շարժը, տեխնոլոգիական համագործակցությունը, արտադրական մասնագիտացումը և միջազգային տնտեսական կառույցների հետ փոխգործակցությունը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միջազգային տնտեսագիտության, ներդրումային քաղաքականության և կորպորատիվ գործունեության ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով վերազգային կորպորացիաների հնարավոր դերակատարությունը Հայաստանի և համաշխարհային տնտեսության միջև տնտեսական կապերի ձևավորման ու խորացման գործընթացներում։

Other Subjects

Նյութը վերաբերում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Հարավային Կովկասում տեղի ունեցած զարգացումներից մեկին՝ Լեռնային Ղարաբաղի նախկին պաշտպանության նախարար Լևոն Մնացականյանի ձերբակալությանը Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից։ Իրադարձությունը ներկայացվում է տարածաշրջանում ռազմական գործողություններին հաջորդած քաղաքական, իրավական և հումանիտար գործընթացների համատեքստում։ Մնացականյանը, որը նախկինում զբաղեցրել էր Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության նախարարի պաշտոնը, ձերբակալվել էր այն ժամանակ, երբ փորձում էր Լեռնային Ղարաբաղից մեկնել Հայաստան, որից հետո տեղափոխվել էր Բաքու։ Նյութի առանցքային թեմաներից է նախկին պաշտոնատար անձանց նկատմամբ իրականացվող գործողությունների նշանակությունը և դրանց կապը հակամարտությունից հետո ձևավորված նոր իրավիճակի հետ։ Դիտարկվում է նաև ձերբակալության ժամանակային համատեքստը․ այն տեղի էր ունենում Լեռնային Ղարաբաղից հայ բնակչության զանգվածային հեռանալու ընթացքում, երբ Հայաստանի կառավարության տվյալներով տասնյակ հազարավոր մարդիկ արդեն տեղափոխվել էին Հայաստան։ Ներկայացվող իրադարձությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ոչ միայն մեկ անձի ձերբակալությունը, այլև դրան զուգահեռ ընթացող ավելի լայն քաղաքական և իրավական գործընթացները, նախկին ղեկավարների ու պաշտոնատար անձանց կարգավիճակի հարցերը և տարածաշրջանում անվտանգության համակարգի փոփոխությունները։ Նյութում կարևոր նշանակություն ունի նաև միջազգային արձագանքի համատեքստը՝ կապված բնակչության անվտանգության, մարդասիրական իրավիճակի և միջազգային դիտորդական ներկայության վերաբերյալ քննարկումների հետ։ Իրադարձությունների լուսաբանումը միաժամանակ առնչվում է տեղեկատվական դիսկուրսի խնդրին, քանի որ տարբեր կողմերի պաշտոնական հաղորդագրություններն ու լրատվամիջոցների մեկնաբանությունները կարող են նույն գործընթացները ներկայացնել տարբեր շեշտադրումներով։ Այդ պատճառով նյութը կարող է դիտարկվել որպես աղբյուր 2023 թվականի սեպտեմբերյան զարգացումների, հետհակամարտային քաղաքական գործընթացների, նախկին պաշտոնատար անձանց նկատմամբ իրականացված գործողությունների և դրանց միջազգային արձագանքի ուսումնասիրման համար։ Ընդհանուր առմամբ այն ներկայացնում է Հարավային Կովկասի քաղաքական և անվտանգային միջավայրի կտրուկ փոփոխությունների մի դրվագ՝ հնարավորություն տալով այն դիտարկել հայ-ադրբեջանական հակամարտության, տարածաշրջանային քաղաքականության, իրավական գործընթացների և միջազգային հարաբերությունների ավելի լայն շրջանակում։

Literature

Ժողովածուն ընդգրկում է միջազգային գիտաժողովի զեկուցումներ՝ նվիրված հայկական «Սասնա ծռեր» էպոսին և համաշխարհային էպիկական ժառանգության մեջ դրա ունեցած տեղին։ Հայկական ժողովրդական էպոսը ազգային բանավոր մշակույթի կարևորագույն ստեղծագործություններից է, որն արտացոլում է ժողովրդի պատմական հիշողությունը, աշխարհընկալումը, բարոյական պատկերացումները և հերոսական իդեալները։ Էպոսի կենտրոնում Սասնա հերոսների սերունդների պատմություններն են, որոնց միջոցով ներկայացվում են հայրենիքի պաշտպանության, ազատության, արդարության, քաջության, ընտանիքի և համայնքի հանդեպ պատասխանատվության գաղափարները։ Ստեղծագործության բանավոր փոխանցման ավանդույթը, տարբեր պատումների առկայությունը, լեզվական ու պատկերային առանձնահատկությունները այն դարձնում են բանագիտության և գրականագիտության կարևոր ուսումնասիրության առարկա։ Ժողովածուի թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս «Սասնա ծռերը» դիտարկելու համաշխարհային էպիկական ժառանգության համեմատական համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով հերոսական պատումների ընդհանուր հատկանիշներին, ազգային առանձնահատկություններին, սյուժետային մոտիվներին և կերպարային համակարգերին։ Համեմատական ուսումնասիրությունը կարևոր է տարբեր ժողովուրդների էպիկական ավանդույթների միջև նմանություններն ու տարբերությունները բացահայտելու, բանավոր ստեղծագործության տարածման և պահպանման ուղիները հասկանալու համար։ Գիտաժողովի զեկուցումների ձևաչափը միավորում է տարբեր հետազոտական մոտեցումներ և գիտական դիտարկումներ՝ նպաստելով էպոսի բազմակողմանի մեկնաբանությանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև բանավոր ժառանգության պահպանման և հանրահռչակման տեսանկյունից, քանի որ էպոսի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորությամբ ճանաչելու հայկական մշակութային հիշողությունը և դրա կապերը համաշխարհային մշակութային գործընթացների հետ։ Ժողովածուն կարող է օգտակար լինել բանագետներին, գրականագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, համեմատական էպոսագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին և հայ ժողովրդական ստեղծագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն արժեքավոր գիտական նյութ է հայկական էպոսի ուսումնասիրության պատմության և համաշխարհային էպիկական ավանդույթների հետ դրա առնչությունների հետազոտման համար։

Literature

Աշխատությունը ներկայացնում է հեղինակի գրական ժառանգության բազմակողմանի ուսումնասիրությունը՝ անդրադառնալով նրա ստեղծագործությունների գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են հայրենիքի, հիշողության, ազգային ինքնության, բնության, մարդու ներաշխարհի, հայրենազրկման, կարոտի և սփյուռքյան կյանքի թեմաները՝ բացահայտելով դրանց արտահայտման յուրահատուկ ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կերպարների հոգեբանական խորությանը, լեզվի պատկերավորությանը, պատմողական կառուցվածքին, խորհրդանշական համակարգին և հեղինակային ոճի ինքնատիպությանը։ Ուսումնասիրությունը ներկայացնում է նաև ստեղծագործությունների պատմամշակութային համատեքստը, դրանց ազդեցությունը հայ արձակի զարգացման վրա և գրական արժեքը ազգային մշակույթի շրջանակում։ Գիրքը հետաքրքիր է գրականագետների, ուսանողների, դասախոսների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են առավել խորությամբ ճանաչել սփյուռքահայ գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհն ու նրա ներդրումը հայ գրականության զարգացման մեջ։

Chemistry

Աշխատությունը նվիրված է քիմիական արդյունաբերության երկրորդային հումքի վերամշակման միջոցով որոշ օրգանական ռեագենտների ստացման սինթեզների ուսումնասիրությանը՝ ֆոտոքիմիական և թերմոքիմիական գործընթացների համակցված կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմքում ընկած է արտադրական երկրորդային հումքի և մնացորդային նյութերի արդյունավետ օգտագործման խնդիրը՝ նպատակ ունենալով դրանք վերածել կիրառական նշանակություն ունեցող օրգանական միացությունների։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են սկզբնական հումքի քիմիական բաղադրությունը, դրա նախապատրաստման և վերամշակման հնարավոր եղանակները, ինչպես նաև այն քիմիական փոխակերպումները, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ անհրաժեշտ ռեագենտներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆոտոքիմիական և թերմոքիմիական ազդեցությունների փոխկապակցվածությանը, դրանց հաջորդական կամ համակցված կիրառման պայմաններին և այդ պայմանների ազդեցությանը սինթեզի ընթացքի, արտադրանքի ելքի ու մաքրության վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում վերլուծվում են ռեակցիաների մեխանիզմները, ջերմաստիճանային և լուսային պայմանների դերը, գործընթացների տևողությունը, հումքի և ռեագենտների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև ստացվող միացությունների նույնականացման ու բնութագրման հարցերը։ Համակցված տեխնոլոգիական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել այն դեպքերը, երբ ֆոտոքիմիական ակտիվացումը կարող է լրացնել կամ ուժեղացնել ջերմային փոխակերպումները՝ նպաստելով ավելի արդյունավետ սինթեզային սխեմաների ձևավորմանը։ Աշխատության կարևոր կողմերից է նաև երկրորդային հումքի օգտագործման բնապահպանական և տնտեսական նշանակության դիտարկումը, քանի որ թափոնների և արտադրական մնացորդների վերածումը արժեքավոր քիմիական նյութերի կարող է նվազեցնել հումքային ռեսուրսների սպառումը և նպաստել քիմիական արտադրության թափոնների ծավալի կրճատմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ նոր կամ կատարելագործված սինթեզային գործընթացների մշակման և դրանց տեխնոլոգիական արդյունավետության գնահատման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիայի, ֆոտոքիմիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի և արդյունաբերական թափոնների վերամշակման ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է վերարտադրողական համակարգի պաթոլոգիայի ուսումնասիրությանը՝ նորմոգոնադոտրոպ ձվարանային անբավարարության տեսակի դեպքում՝ ընդգրկելով հիվանդության տարածվածության, առաջացման պատճառների, զարգացման մեխանիզմների, կլինիկական դրսևորումների, ախտորոշման և բուժման հիմնական սկզբունքների հարցերը։ Վերլուծվում են ձվարանների ֆունկցիայի խանգարման առանձնահատկությունները, հորմոնալ կարգավորման գործընթացները և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել կնոջ վերարտադրողական առողջության վրա։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են համաճարակաբանական տվյալները, հիվանդության ձևավորման էթիոպաթոգենետիկ մեխանիզմները, կլինիկական նշանները, լաբորատոր և գործիքային ախտորոշման մեթոդները, ինչպես նաև բուժական մոտեցումները։ Քննարկվում են վերարտադրողական ֆունկցիայի պահպանման, հիվանդների կառավարման անհատականացված ռազմավարությունների և ժամանակակից թերապևտիկ մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի գինեկոլոգիայի և վերարտադրողական բժշկության ոլորտներում՝ նպաստելով կանանց վերարտադրողական առողջության խնդիրների վաղ հայտնաբերմանը, արդյունավետ բուժման կազմակերպմանը և կյանքի որակի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել գինեկոլոգների, էնդոկրինոլոգների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների և բժշկական հետազոտողների համար։