Ազգային ժողովի նիստերի արձանագրություններ, վեցերորդ նիստ

Religion

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սրբազան տեքստը՝ Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության և ուսմունքի մասին ավետարանական վկայությունները։ Ավետարանները Նոր Կտակարանի առանցքային գրքերից են, որոնցում ներկայացվում են Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքի կարևոր դրվագները, նրա քարոզները, առակները, հրաշքները, աշակերտների հետ հարաբերությունները, խաչելությունն ու հարությունը։ Դրանք քրիստոնեական դավանանքի, բարոյական ուսմունքի և հոգևոր կյանքի հիմնական աղբյուրներից են՝ փոխանցելով սիրո, ներողամտության, հավատքի, ողորմածության և արդարության գաղափարները։ Ավետարանական տեքստը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն եկեղեցական ծիսական և անձնական ընթերցանության, այլև քրիստոնեական աստվածաբանության, պատմության և մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Հայերեն ավետարանական հրատարակությունները մեծ դեր են ունեցել Սուրբ Գրքի մատչելիության ապահովման, հայալեզու հոգևոր կրթության և քրիստոնեական գրավոր ավանդույթի պահպանման գործում։ Այս գիրքը արժեքավոր է նաև 19-րդ դարի հայերեն Աստվածաշնչյան հրատարակությունների պատմության, կրոնական գրականության տարածման և հայ համայնքների հոգևոր կյանքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Linguistics

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերենի հնչյունական և գրային համակարգում հատուկ նշանակություն ունեցող К̇ հնչույթի կամ նշանի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով յաֆեթական լեզվաբանական տեսության և հայերենի պատմական զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը կապված է հայերենում տվյալ հնչյունի արտահայտության, հնարավոր ծագման, հնչյունական առանձնահատկությունների և այլ լեզվական միավորների հետ ունեցած հարաբերությունների բացահայտման հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպես է տվյալ հնչյունական երևույթը ներկայացվել տարբեր ժամանակաշրջաններում, ինչպիսի գրային կամ տառային ձևերով է արտահայտվել և ինչ կապեր կարող են նկատվել հին ու նոր հայերենի հնչյունական համակարգերի միջև։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմահամեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից հայերենի և այլ հնագույն լեզվական համակարգերի հնարավոր առնչություններին, ինչպես նաև հնչյունների համապատասխանությունների ուսումնասիրությանը։ Յաֆեթական լեզվաբանական հայեցակարգի շրջանակում հայերենի նյութի քննությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն ժամանակաշրջանի լեզվաբանական մոտեցումների մասին, երբ հայերենի ծագումն ու զարգացումը փորձ էր արվում բացատրել ավելի լայն կովկասյան և հնագույն լեզվական կապերի միջոցով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի պատմությամբ, հայագիտությամբ, հնչյունաբանությամբ, գրագիտության և գրային համակարգերի զարգացմամբ, ինչպես նաև պատմահամեմատական լեզվաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին և ուսանողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր կարող է լինել հայերենի հնչյունական համակարգի պատմական փոփոխությունների, հին լեզվաբանական աղբյուրների մեկնաբանության և հայերենի վերաբերյալ տարբեր գիտական տեսությունների զարգացման ուսումնասիրության համար։

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի հատուկ դասարանների գործունեությունը կարգավորող կանոնադրական փաստաթուղթը, որը կարևոր աղբյուր է XIX դարի ռուսական կրթական և արևելագիտական հաստատությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Փաստաթուղթը սահմանում է հատուկ դասարանների կազմակերպական կառուցվածքը, կրթական նպատակները, ուսումնական գործընթացի հիմնական սկզբունքները և դասավանդվող առարկաների շրջանակը՝ արտացոլելով արևելյան լեզուների մասնագիտական ուսուցման կազմակերպման տվյալ ժամանակաշրջանի մոտեցումները։ Կանոնադրության միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել հաստատության ներքին կառավարման համակարգի, դասախոսների և սովորողների կարգավիճակի, նրանց իրավունքների ու պարտականությունների, ինչպես նաև ուսումնական կարգապահության և կրթական գործընթացի վերահսկման ձևերի մասին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի արևելյան լեզուների ուսուցման կազմակերպումը, քանի որ նման կրթական ծրագրերը կապված էին ոչ միայն լեզվական պատրաստության, այլև Արևելքի երկրների պատմության, մշակույթի և հասարակական կյանքի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորման հետ։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այն չափանիշներն ու պահանջները, որոնք սահմանվել էին հատուկ դասարաններում սովորողների ընդունելության, ուսուցման և առաջադիմության գնահատման համար։ Միաժամանակ այն կարող է տեղեկություններ պարունակել ուսումնական ծրագրերի կառուցվածքի, դասընթացների հաջորդականության, քննությունների, ուսումնական ժամերի և հաստատության վարչական վերահսկողության վերաբերյալ։ Կանոնադրական բնույթի այսպիսի նյութերը կարևոր են նաև կրթական հաստատությունների իրավական կարգավիճակի և պետական կառավարման համակարգում դրանց ունեցած տեղի ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Լազարյան ինստիտուտի պատմության, արևելագիտության զարգացման և Ռուսաստանի կրթական քաղաքականության ուսումնասիրության համար, քանի որ պաշտոնական կանոնադրական դրույթները հնարավորություն են տալիս վերականգնել հաստատության գործունեության կազմակերպչական և կրթական առանձնահատկությունները։ Այն կարող է օգտագործվել նաև XIX դարի կրթական բարեփոխումների, օտար լեզուների մասնագիտացված ուսուցման, արևելագիտական կրթության և գիտական հաստատությունների ձևավորման պատմությունը հետազոտելիս։ Փաստաթղթի ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արևելագետներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, լեզվաբաններին, գրականագետներին, արխիվագետներին և բարձրագույն կրթության պատմության հետազոտողներին։ Այն հատկապես արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի կրթական համակարգի և արևելագիտական մասնագիտական պատրաստության մասին անմիջական պատկերացում տվող պատմական փաստաթուղթ։

Economics

Տնտեսագիտական և հոգեբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տնտեսական վարքագծի հոգեբանական հիմքերի և ռացիոնալության վերաբերյալ ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական որոշումների կայացման գործընթացում անհատական ընկալումների, նախասիրությունների, հույզերի, սպասումների և սոցիալական ազդեցությունների նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասական տնտեսագիտության մեջ ձևավորված ռացիոնալ ընտրության պատկերացումների և մարդու իրական վարքագիծը նկարագրող նոր տեսական մոտեցումների փոխհարաբերությանը։ Վերլուծվում են սահմանափակ ռացիոնալության, անորոշության պայմաններում որոշումների կայացման, ճանաչողական շեղումների և ռիսկի ընկալման հետ կապված հիմնահարցերը։ Քննարկվում են նաև հոգեբանական գործոնների ազդեցությունները սպառողական վարքագծի, խնայողությունների, ներդրումային ընտրությունների և շուկայական որոշումների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես են տնտեսական և հոգեբանական գործոնները համատեղ ձևավորում մարդկանց ընտրություններն ու վարքագիծը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, վարքագծային տնտեսագիտության, տնտեսական հոգեբանության և որոշումների կայացման տեսության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Medicine

Բժշկական և ձևաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ենթաստամոքսային գեղձում երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետի պայմաններում առաջացող կառուցվածքային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ համեմատելով ճարպակալմամբ ուղեկցվող և առանց ճարպակալման դեպքերը։ Քննության են առնվում գեղձի էնդոկրին և էկզոկրին հատվածների հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները, բջջային կառուցվածքի փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը նյութափոխանակային խանգարումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Լանգերհանսյան կղզյակների վիճակին, ինսուլին արտադրող բջիջների կառուցվածքային փոփոխություններին և գեղձային հյուսվածքում զարգացող ձևաբանական վերափոխումներին։ Վերլուծվում են ճարպակալման առկայության պայմաններում հյուսվածքային փոփոխությունների առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր տարբերությունները առանց ճարպակալման ընթացող հիվանդության համեմատությամբ։ Քննարկվում են նյութափոխանակային խանգարումների, ինսուլինային կարգավորման և ենթաստամոքսային գեղձի կառուցվածքային վիճակի միջև փոխկապակցվածությունները։ Համեմատական ձևաբանական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հիվանդության տարբեր ընթացքների ժամանակ գեղձում զարգացող փոփոխությունների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էնդոկրինոլոգիայի, ախտաբանական անատոմիայի, հյուսվածաբանության և փորձարարական բժշկության ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է անեսթեզիոլոգիայի և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում տեղեկատվության կառավարման համակարգի նախագծման և ներդրման խնդիրներին՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել կլինիկական որոշումների կայացման արդյունավետությունը և հիվանդների անվտանգության մակարդակը։ Աշխատությունում վերլուծվում են բժշկական տվյալների հավաքագրման, մշակման և ինտեգրման գործընթացները՝ ներառյալ կենսական ցուցանիշների մոնիթորինգը, դեղորայքային նշանակումները և բուժման ընթացքի փաստագրումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրական ժամանակում աշխատող տեղեկատվական համակարգերի ճարտարապետությանը, տվյալների փոխանակման ստանդարտներին և կլինիկական որոշումների աջակցման ալգորիթմներին։ Քննարկվում են նաև համակարգի ինտեգրումը բժշկական սարքավորումների հետ, սխալների նվազեցման մեխանիզմները և բուժանձնակազմի աշխատանքային հոսքերի օպտիմալացումը։ Աշխատությունը ընդգծում է թվային տեխնոլոգիաների դերը ժամանակակից ինտենսիվ թերապիայի արդյունավետության բարձրացման և հիվանդների վիճակի շարունակական վերահսկման ապահովման գործում։