Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionCulture
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված և պարբերական ձևով ներկայացնել Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի բնագավառներում նոր լույս տեսած ու գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրականության վերաբերյալ տեղեկատվություն։ Այն նախատեսված է գիտնականների, մշակույթի և արվեստի մասնագետների, գրադարանավարների, մատենագետների, համապատասխան կազմակերպությունների աշխատակիցների և ընթերցողների լայն շրջանակի համար՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանի նոր հրատարակություններին և արագ գտնելու մասնագիտական հետաքրքրություն ներկայացնող նյութերը։ Մատենագիտական գրառումներում ընդգրկվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, ինչպես նաև հանրապետական ու կենտրոնական պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և մշակութային կյանքին առնչվող այլ նյութեր։ Տեղեկատվությունը համակարգվում է թեմատիկ դասակարգման սկզբունքով, իսկ առանձին բաժինների ներսում մատենագիտական նկարագրությունները կազմակերպվում են այբբենական հաջորդականությամբ՝ նպաստելով նյութերի նպատակային որոնմանը։ Ներկայացվող գրականությունը կարող է ընդգրկել մշակույթի ընդհանուր խնդիրները, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը, գրադարանային և թանգարանային գործը, երաժշտությունը, թատրոնը, կերպարվեստը, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը և արվեստագիտական ուսումնասիրությունների այլ ուղղություններ։ Գրադարանային օգտագործումը հեշտացնելու նպատակով մատենագիտական նկարագրությունները կարող են ուղեկցվել համապատասխան գրադարանային շիֆրերով, ինչը տեղեկատուն դարձնում է ոչ միայն տեղեկատվական, այլև գործնական որոնողական միջոց։ Պարբերաբար հրատարակվելու շնորհիվ այն արտացոլում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության շարունակական համալրումը և հնարավորություն տալիս ուսումնասիրելու տարբեր ժամանակահատվածներում մասնագիտական հրատարակությունների թեմատիկ կառուցվածքն ու զարգացման միտումները։ Այսպիսի մատենագիտական աղբյուրները կարևոր նշանակություն ունեն նաև հետադարձ ուսումնասիրությունների համար, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային տեղեկատվական դաշտը, պարզել շրջանառվող գրականության շրջանակը և ուսումնասիրել գրադարանային-մատենագիտական սպասարկման կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ ընթացիկ մասնագիտական տեղեկատվության համակարգման, պահպանման և տարածման գործիք՝ միաժամանակ ունենալով աղբյուրագիտական արժեք հայկական մշակութային կյանքի և մատենագիտության պատմության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-11-02
Literature
Էդմոն Ռոստանի ստեղծագործությունը ֆրանսիական նեոռոմանտիզմի համատեքստում
Աշխատությունը նվիրված է ֆրանսիացի դրամատուրգ և բանաստեղծ Էդմոն Ռոստանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի ֆրանսիական նեոռոմանտիզմի ձևավորման և զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում Ռոստանի գեղարվեստական աշխարհայացքի, գրական-թատերական սկզբունքների և ստեղծագործական մեթոդի առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև դրանց կապը ռոմանտիկական ավանդույթի վերաիմաստավորման գործընթացների հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում է, թե ինչպես է հեղինակը դասական ռոմանտիզմին բնորոշ հերոսականությունը, իդեալների ձգտումը, բարձր զգացմունքայնությունը, անհատի ազատության գաղափարը և հակասությունների դրամատիկ արտահայտությունը հարմարեցրել իր ժամանակաշրջանի գրական ու հասարակական միջավայրին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռոստանի դրամատուրգիայում բանաստեղծական խոսքի, վառ կերպարների, սյուժետային դինամիկայի, հումորի, ռոմանտիկական պաթոսի և թատերական արտահայտչականության համադրությանը։ Նրա ստեղծագործությունները դիտարկվում են որպես այնպիսի գեղարվեստական փորձ, որտեղ ավանդական ռոմանտիկական պատկերացումները միահյուսվում են ժամանակակից թատրոնի պահանջներին՝ ստեղծելով ոճական յուրահատուկ համակարգ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հեղինակի ամենահայտնի դրամատիկական ստեղծագործությունների վերլուծությունը՝ հատկապես դրանց հերոսների կերպավորման, գաղափարական բախումների, սիրո և անձնազոհության թեմաների, պատվի և արժանապատվության ընկալումների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է նաև Ռոստանի լեզվական և բանաստեղծական վարպետությունը՝ ուշադրություն դարձնելով չափածո երկխոսությանը, փոխաբերական պատկերներին, հռետորական հնարքներին և խոսքի երաժշտականությանը։ Ֆրանսիական նեոռոմանտիզմի համատեքստում նրա ստեղծագործությունը ներկայացվում է որպես գրական ավանդույթի և նորարարական թատերական մտածողության փոխազդեցության արդյունք։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Ռոստանի ստեղծագործության և ժամանակի այլ գրական ուղղությունների հարաբերությանը՝ ցույց տալու համար, թե ինչու նրա գեղարվեստական աշխարհը չի սահմանափակվում միայն ռոմանտիկական ավանդույթի պարզ վերարտադրությամբ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել Ռոստանի տեղն ու դերը ֆրանսիական գրականության և թատրոնի պատմության մեջ, ինչպես նաև հասկանալ նեոռոմանտիկական գեղագիտության առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, թատերագետներին, ֆրանսիական գրականության մասնագետներին, դասախոսներին, ուսանողներին և XIX-XX դարերի սահմանագծի եվրոպական գրական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Updated: 2026-09-16
Law
ԼՂՀ սահմանադրության արժեբանական առանձնահատկությունները և սահմանադրականության հետագա զարգացման հիմնախնդիրները
Սահմանադրաիրավական, քաղաքագիտական և իրավափիլիսոփայական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության (ԼՂՀ) սահմանադրության արժեբանական առանձնահատկությունների և սահմանադրականության զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սահմանադրական արժեբանության տեսական հիմունքները, սահմանադրության՝ որպես հիմնարար իրավական և արժեքային փաստաթղթի նշանակությունը, ինչպես նաև սահմանադրական կարգի ձևավորման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների և ազատությունների, ժողովրդավարության, իրավունքի գերակայության, իշխանությունների բաժանման, իրավական որոշակիության և հանրային իշխանության պատասխանատվության գաղափարների սահմանադրական ամրագրմանը։ Վերլուծվում են ԼՂՀ սահմանադրական կարգավորումների գաղափարական հիմքերը, պետական կառավարման մարմինների իրավասությունների սահմանման առանձնահատկությունները և սահմանադրական նորմերի ու դրանց գործնական իրականացման փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են սահմանադրականության զարգացման իրավական և ինստիտուցիոնալ նախադրյալները, սահմանադրական վերահսկողության, դատական անկախության և մարդու իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմների կատարելագործման հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ԼՂՀ սահմանադրական փաստաթղթերի պատմական զարգացումը, դրանց համեմատությունը այլ սահմանադրական համակարգերի հետ և միջազգային իրավունքի սկզբունքների նշանակությունը համապատասխան իրավաքաղաքական գործընթացների գնահատման համար։ Անդրադարձ է կատարվում սահմանադրական արժեքների և քաղաքական իրականության փոխազդեցությանը, ինչպես նաև Լեռնային Ղարաբաղի միջազգային իրավական կարգավիճակի շուրջ գոյություն ունեցած հակասություններին և դրանց ազդեցությանը սահմանադրական զարգացման հնարավորությունների վրա։ Աշխատանքի պատմական և իրավական գնահատման համար կարևոր է նաև հաշվի առնել 2023 թվականի իրադարձություններից հետո ձևավորված իրողությունները՝ տարբերակելով ուսումնասիրվող ժամանակաշրջանի սահմանադրական համակարգը հետագա զարգացումներից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, իրավունքի փիլիսոփայության, քաղաքագիտության և Հարավային Կովկասի իրավաքաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
Literature
Հայոց Մեծ եղեռնը ամերիկյան գրականության մեջ
Գրականագիտական, պատմամշակութային և համեմատական գրականագիտության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայոց Մեծ եղեռնի թեմայի արտացոլման ուսումնասիրությանը ամերիկյան գրականության մեջ։ Քննության են առնվում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության պատմական իրադարձությունների գրական ներկայացման առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը ամերիկյան հեղինակների ստեղծագործական աշխարհայացքի և գեղարվեստական մտածողության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցեղասպանության թեմայի արտահայտմանը վեպերում, պատմվածքներում, հուշագրություններում և փաստագրական գրականության մեջ՝ պատմական հիշողության, մարդկային ճակատագրերի և ազգային ինքնության պահպանման համատեքստում։ Վերլուծվում են ողբերգական իրադարձությունների գեղարվեստական մեկնաբանությունները, կերպարների հոգեբանական ապրումները, հայրենազրկման, բռնի տեղահանության, գաղթի և սփյուռքյան ինքնության ձևավորման թեմատիկ դրսևորումները։ Քննարկվում են պատմական փաստի և գեղարվեստական երևակայության փոխհարաբերությունները, վկայությունների գրական մշակման առանձնահատկությունները և հեղինակային դիրքորոշումների արտահայտման միջոցները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ամերիկահայ և այլ ամերիկացի գրողների ստեղծագործությունները, դրանց թեմատիկ, գաղափարական ու ժանրային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր սերունդների հեղինակների մոտ ցեղասպանության հիշողության փոխանցման ձևերը։ Անդրադարձ է կատարվում ամերիկյան հասարակության մեջ Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ իրազեկության ձևավորման գործում գրականության նշանակությանը և մշակութային հիշողության պահպանման հնարավորություններին։ Կարևորվում է ցեղասպանության թեմայի գրական ուսումնասիրությունը՝ պատմական հիշողության, մարդկային իրավունքների, ազգային ինքնության և միջմշակութային երկխոսության փոխառնչությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ամերիկյան գրականության, հայ գրականության, համեմատական գրականագիտության, ցեղասպանագիտության և սփյուռքագիտության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-10
Other Subjects
Միջազգային հարաբերությունների տեսություններ և վերլուծության մակարդակներ
Այս գիրքը ներկայացնում է միջազգային հարաբերությունների հիմնական տեսությունները և վերլուծության մակարդակները՝ բացատրելով համաշխարհային քաղաքականության ուսումնասիրության տեսական հիմքերը։ Գրքում քննարկվում են ռեալիզմի, լիբերալիզմի, կոնստրուկտիվիզմի և այլ տեսական ուղղությունների հիմնական գաղափարները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը միջազգային գործընթացների մեկնաբանման մեջ։ Հեղինակը առանձնացնում է վերլուծության երեք հիմնական մակարդակները՝ անհատական, պետական և համակարգային՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր գործոններ ազդում արտաքին քաղաքականության ձևավորման վրա։ Նյութում վերլուծվում են նաև միջազգային համակարգի կառուցվածքը, ուժերի հավասարակշռությունը, համագործակցության և հակամարտության մեխանիզմները։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և կիրառական օրինակները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ միջազգային հարաբերությունների բարդ համակարգը։
Updated: 2026-09-21
Pedagogy
Մկրտիչ Խրիմյանի մանկավարժական հայացքներն ու գործունեությունը
Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային և հոգևոր-կրթական մտքի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Մկրտիչ Խրիմյան մանկավարժական հայացքների և գործնական գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա դերը XIX դարի հայ կրթական համակարգի ձևավորման և ազգային ինքնագիտակցության բարձրացման գործընթացներում։ Գրքում վերլուծվում են Խրիմյանի գաղափարները կրթության նպատակների, դաստիարակության սկզբունքների, ազգային արժեքների փոխանցման և դպրոցական համակարգի կազմակերպման վերաբերյալ՝ ցույց տալով, թե ինչպես էր նա կապում կրթությունը ժողովրդի հոգևոր վերածննդի և հասարակական առաջընթացի հետ։ Հեղինակը դիտարկում է Խրիմյանի գործունեությունը որպես մանկավարժական մտքի և հասարակական ակտիվության միասնություն՝ ներառելով նրա հրապարակախոսական աշխատանքները, քարոզչական գործունեությունը և կրթական նախաձեռնությունները, որոնք ուղղված էին ազգային ինքնության պահպանմանը և զարգացմանը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում է նաև ժամանակի սոցիալ-քաղաքական պայմանների ազդեցությունը նրա մանկավարժական մոտեցումների ձևավորման վրա, ինչպես նաև նրա գաղափարների ազդեցությունը հետագա սերունդների կրթական և մշակութային մտածողության վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, պատմաբանների, հայագիտական հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայ կրթության պատմությամբ և ազգային-մշակութային վերածննդի գործընթացներով։
Updated: 2026-09-20