Բարոյական մարդը, կամ՝ առաքինություններն ու մոլությունները

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է անցումային հասարակության պայմաններում լիդերության սոցիալ-հոգեբանական մոդելների փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով այն գործընթացների վրա, որոնց միջոցով հասարակական, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային փոփոխությունները վերաձևավորում են առաջնորդի դերը, վարքագիծը և հասարակության կողմից նրա ընկալումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում լիդերությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անհատի անձնային հատկանիշների ամբողջություն, այլև որպես սոցիալական փոխազդեցությունների, խմբային դինամիկայի, արժեքային համակարգերի և հասարակական սպասումների արդյունք։ Անցումային հասարակություններին բնորոշ անկայունությունը, ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները, սոցիալական դերերի վերաիմաստավորումը և արժեքային հակասությունները կարող են էականորեն ազդել առաջնորդության ավանդական ձևերի վրա՝ առաջ բերելով լիդերության նոր վարքային և հաղորդակցական մոդելներ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հեղինակության ձևավորման մեխանիզմներին, առաջնորդի և հետևորդների փոխհարաբերություններին, վստահության, ազդեցության, սոցիալական նույնականացման և խմբային համախմբման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հարցը, թե ինչպես են փոփոխվող սոցիալական պայմաններում վերափոխվում առաջնորդի նկատմամբ հասարակության ակնկալիքները, ինչ հատկանիշներ են դառնում առավել պահանջված, և ինչպես են փոխվում իշխանության ու ազդեցության իրականացման եղանակները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու ավանդական հիերարխիկ և ավելի ժամանակակից մասնակցային, հաղորդակցական ու համագործակցային առաջնորդության մոտեցումները՝ բացահայտելով դրանց արդյունավետության պայմանները տարբեր սոցիալական միջավայրերում։ Միաժամանակ դիտարկվում է հասարակության արժեքային և հոգեբանական վերակազմավորման ազդեցությունը լիդերության ընկալման վրա, ինչպես նաև ճգնաժամային իրավիճակներում առաջնորդի վարքագծի առանձնահատկությունները։ Թեման կարևոր է սոցիալական հոգեբանության և կառավարման տեսության համար, քանի որ օգնում է հասկանալ, թե ինչպիսի հոգեբանական և սոցիալական մեխանիզմներով է ձևավորվում արդյունավետ առաջնորդությունը փոփոխվող հասարակական միջավայրում և ինչ գործոններ են նպաստում առաջնորդի նկատմամբ վստահության, լեգիտիմության ու սոցիալական աջակցության ձևավորմանը։

Other Subjects

Այս աշխատությունը նվիրված է Արզաքյանդ–Դալլարի անտառային դաչայի տարածքի բնական և հանքային պաշարների համալիր ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով լեռնային ռեսուրսների բազմազանությանը, դրանց տարածքային բաշխվածությանը և տնտեսական նշանակությանը։ Ներկայացվում են տարածաշրջանի երկրաբանական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, հողի և օգտակար հանածոների ձևավորման պայմանները, ինչպես նաև անտառային էկոհամակարգերի և բնական ռեսուրսների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունում վերլուծվում են հանքային հումքի հնարավոր տեսակները, դրանց արդյունահանման և օգտագործման հեռանկարները, ինչպես նաև բնապահպանական գործոնների ազդեցությունը տարածքի կայուն զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անտառային տնտեսության և բնական ռեսուրսների պահպանության համադրությանը՝ ընդգծելով ռացիոնալ օգտագործման և էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովման անհրաժեշտությունը։ Ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս գնահատելու տարածաշրջանի տնտեսական ներուժը, ինչպես նաև մշակելու բնական պաշարների արդյունավետ կառավարման և պահպանության ռազմավարություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել երկրաբանների, անտառագետների, բնապահպանների, տնտեսագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բնական ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ և տարածաշրջանային զարգացման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Technology

Սննդարդյունաբերության, քիմիական տեխնոլոգիայի և ֆիզիկաքիմիական գործընթացների ուսումնասիրությանը նվիրված այս աշխատանքը լուսաբանում է դիֆուզիայի ազդեցությունը թունդ ալկոհոլային խմիչքների արտադրության տեխնոլոգիական գործընթացների և պատրաստի արտադրանքի որակական բնութագրերի վրա։ Քննության են առնվում դիֆուզիայի ֆիզիկական և քիմիական հիմունքները, նյութափոխանակության օրինաչափությունները և դրանց նշանակությունը հեղուկ միջավայրերում տարբեր բաղադրիչների տեղափոխման ու բաշխման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական միջավայրերում նյութերի կոնցենտրացիաների փոփոխություններին, ջերմաստիճանի, միջավայրի բաղադրության և այլ ֆիզիկաքիմիական գործոնների ազդեցությանը դիֆուզիոն գործընթացների ինտենսիվության վրա։ Վերլուծվում են հումքի բաղադրիչների փոխազդեցությունները, լուծվող նյութերի տեղափոխման առանձնահատկությունները և դրանց հնարավոր ազդեցությունը արտադրանքի քիմիական կազմի ու զգայորոշական հատկությունների ձևավորման վրա։ Քննարկվում են դիֆուզիոն երևույթների դերը տեխնոլոգիական տարբեր փուլերում, զանգվածափոխանակության արդյունավետության գնահատման մեթոդները և արտադրական գործընթացների վերահսկման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դիֆուզիայի մաթեմատիկական մոդելավորման, ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների փորձարարական հետազոտության և ստացված տվյալների համեմատական վերլուծության մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում դիֆուզիոն գործընթացների ուսումնասիրության նշանակությանը սննդարդյունաբերական տեխնոլոգիաների գիտական հիմնավորման, արտադրանքի որակի կայունության ապահովման և արտադրական համակարգերի արդյունավետության գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սննդի տեխնոլոգիայի, կիրառական քիմիայի, զանգվածափոխանակության գործընթացների, արտադրանքի որակի վերահսկման և սննդարդյունաբերական սարքավորումների հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու գիտաշխատողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցի աշակերտների մոտ ռուսաց լեզվի դասերի ընթացքում բառակապակցությունից նախադասության անցման հնարավորությունների, կարողությունների և հմտությունների ձևավորման համակարգի մշակմանն ու ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն մանկավարժական և մեթոդական պայմանները, որոնք նպաստում են սովորողների կողմից բառակապակցությունների կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունների գիտակցմանը և դրանց հիման վրա ամբողջական, քերականորեն ճիշտ ու հաղորդակցական առումով նպատակային նախադասությունների կազմմանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բառակապակցության և նախադասության փոխհարաբերությունները, դրանց կառուցվածքային տարբերությունները, շարահյուսական կապերը և իմաստային կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դժվարություններին, որոնք կարող են առաջանալ աշակերտների մոտ՝ բառակապակցությունից նախադասություն անցնելիս, մասնավորապես՝ բառերի քերականական ձևերի ճիշտ ընտրության, շարահյուսական կապերի հաստատման, նախադասության կառուցվածքի ձևավորման և մտքի ամբողջական արտահայտման գործընթացներում։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ուսուցման մեթոդների և վարժությունների համակարգի մշակումը, որը կարող է զարգացնել աշակերտների լեզվական դիտարկման, վերլուծության, համադրման և ինքնուրույն խոսք կառուցելու կարողությունները։ Կարող են կիրառվել բառակապակցությունների ընդլայնման և վերափոխման, բառերի փոխարինման, նախադասությունների կազմման, շարահյուսական վերլուծության և ստեղծագործական խոսքային առաջադրանքների մեթոդներ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում է նաև աստիճանական ուսուցման սկզբունքը, որի միջոցով սովորողը պարզ կառուցվածքներից անցնում է ավելի բարդ նախադասությունների կազմությանը՝ միաժամանակ զարգացնելով քերականական և հաղորդակցական հմտությունները։ Մշակվող համակարգը կարող է նպաստել ոչ միայն ռուսերենի շարահյուսական գիտելիքների յուրացմանը, այլև սովորողների գրավոր և բանավոր խոսքի զարգացմանը, լեզվական մտածողության ձևավորմանը և ինքնուրույն արտահայտվելու կարողության բարձրացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ռուսաց լեզվի ուսուցիչներին, մեթոդիստներին, մանկավարժներին, լեզվաբաններին, կրթության մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի դասախոսներին ու ուսանողներին, ինչպես նաև ռուսերենի ուսուցման մեթոդիկայի ոլորտում հետազոտություններ իրականացնող մասնագետներին։

Political Science

Պատմագիտական և քաղաքագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Հայաստանի պետական կառավարման և քաղաքական համակարգի ձևավորման ու գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում անկախ պետականության հաստատումից հետո ձևավորված խորհրդարանական կառավարման համակարգը, օրենսդիր և գործադիր իշխանության մարմինների կառուցվածքը, դրանց լիազորություններն ու փոխհարաբերությունները։ Հայաստանի Հանրապետությունում ձևավորվեցին խորհրդարան և կառավարություն, իսկ 1919 թվականին անցկացված ընտրությունները կարևոր փուլ դարձան ներկայացուցչական մարմինների զարգացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական կուսակցությունների գործունեությանը, խորհրդարանական խմբակցություններին, իշխանություն-ընդդիմություն հարաբերություններին և կոալիցիոն կառավարման փորձին։ Վերլուծվում են նաև տեղական կառավարման մարմինների ձևավորումը, պետական հաստատությունների կայացումը և նորաստեղծ հանրապետության քաղաքական ու իրավական համակարգի զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պետական կառավարման համակարգի ձևավորումը ժամանակաշրջանի ներքին և արտաքին բարդ պայմանների համատեքստում և գնահատելու դրա տեղը հայոց նորագույն պետականության պատմության մեջ։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, պետական կառավարման պատմությամբ, քաղաքական ինստիտուտներով և խորհրդարանական համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության ոլորտում հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման ֆինանսական լծակների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեխանիզմներն ու ֆինանսական գործիքներն են, որոնց միջոցով արդյունաբերական կազմակերպությունները կարող են ավելի արդյունավետ օգտագործել շենքերը, սարքավորումները, մեքենաները, արտադրական ենթակառուցվածքները և այլ երկարաժամկետ ակտիվներ՝ բարձրացնելով դրանց արտադրողականությունը, շահութաբերությունը և ներդրումային վերադարձը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիմնական կապիտալի կազմը, կառուցվածքը, վերարտադրության և նորացման գործընթացները, ինչպես նաև դրա տեխնիկական վիճակի ու օգտագործման ինտենսիվության ազդեցությունը ձեռնարկության ֆինանսական արդյունքների վրա։ Կարևոր նշանակություն է տրվում հիմնական միջոցների մաշվածությանը, ամորտիզացիոն քաղաքականությանը, վերազինմանը և տեխնոլոգիական արդիականացմանը, քանի որ արտադրական ակտիվների ֆիզիկական և բարոյական մաշվածությունը կարող է նվազեցնել աշխատանքի արտադրողականությունն ու բարձրացնել արտադրանքի ինքնարժեքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական լծակների ուսումնասիրությունը՝ սեփական և փոխառու միջոցների հարաբերակցության, վարկավորման, լիզինգի, ներդրումային ֆինանսավորման, ամորտիզացիոն միջոցների և շահույթի վերաներդրման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Այդ գործիքների ճիշտ համադրումը կարող է արդյունաբերական կազմակերպություններին հնարավորություն տալ իրականացնել հիմնական կապիտալի վերականգնում և ընդլայնում՝ առանց ֆինանսական կայունությունը վտանգելու։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել նաև հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության ցուցանիշները՝ կապիտալի հատույցը, ֆոնդերի վերադարձը, ակտիվների շահութաբերությունը, արտադրական հզորությունների օգտագործման մակարդակը, կապիտալի շրջանառության և ներդրումների արդյունավետության ցուցանիշները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է գնահատել, թե որքան արդյունավետ են օգտագործվում կազմակերպության երկարաժամկետ ակտիվները և ինչ ֆինանսական գործոններ են առավել մեծ ազդեցություն ունենում արդյունքի վրա։ Հայաստանի արդյունաբերության օրինակով ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել ոլորտի ֆինանսավորման առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական վերազինման խնդիրները, ներդրումային ռեսուրսների սահմանափակությունը և արտաքին ու ներքին ֆինանսավորման աղբյուրների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ կարևորություն կարող է ունենալ լիզինգային ֆինանսավորման, բանկային վարկերի, պետական աջակցության ծրագրերի և մասնավոր ներդրումների համադրման ուսումնասիրությունը՝ արտադրական կարողությունների արդիականացման նպատակով։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցման, ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման և արդյունաբերական ձեռնարկությունների մրցունակության ամրապնդման առաջարկությունների մշակման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, արդյունաբերական ձեռնարկությունների ղեկավարներին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։