Բազմաչափանիշային օպտիմալացման արագընթաց սուբգրադիենտային մոդելների մշակումը և կիրառական ծրագրերի փաթեթի ստեղծումը

Political Science

Ռազմական կոմունիզմ-ը տնտեսական և քաղաքական համակարգ էր, որը կիրառվեց Խորհրդային Ռուսաստանում քաղաքացիական պատերազմի տարիներին՝ մոտավորապես 1918–1921 թվականներին, երբ բոլշևիկյան իշխանությունը փորձում էր ապահովել պետության գոյությունը պատերազմական պայմաններում։ Այս քաղաքականության հիմնական նպատակն էր կենտրոնացնել բոլոր տնտեսական ռեսուրսները պետության ձեռքում՝ բանակի և քաղաքացիական պատերազմի կարիքները բավարարելու համար։ Այդ ընթացքում իրականացվեց արտադրության պետականացում, մասնավոր ձեռնարկությունների վերացում, հացահատիկի հարկադիր հավաքագրում գյուղացիներից և ապրանքափոխանակության սահմանափակումներ՝ գրեթե վերացնելով ազատ շուկան։ Աշխատուժը նույնպես ենթարկվում էր խիստ վերահսկողության, իսկ աշխատավարձերի փոխարեն հաճախ կիրառվում էր նատուրալ բաշխման համակարգ։ Թեև այս քաղաքականությունը օգնեց բոլշևիկներին հաղթել քաղաքացիական պատերազմում, այն առաջացրեց ծանր տնտեսական ճգնաժամ, արտադրության անկում, սով և սոցիալական դժգոհություն։ Հետագայում այն փոխարինվեց Նոր տնտեսական քաղաքականությամբ (ՆԷՊ), որը վերականգնեց մասնավոր հատվածի որոշ տարրեր և շուկայի սահմանափակ գործունեություն՝ տնտեսությունը կայունացնելու նպատակով։

Chemistry

Այս աշխատանքը նվիրված է կադմիումի քանակական որոշման էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդի մշակմանը՝ օգտագործելով տրիֆենիլմեթանային շարքի հիմնական ներկանյութեր, ինչը թույլ է տալիս բարձր զգայունությամբ և ընտրողականությամբ հայտնաբերել մետաղի իոնները բարդ միջավայրերում։ Հետազոտության մեջ կադմիումը դիտարկվում է որպես ծանր մետաղ, որի ցածր կոնցենտրացիաների ճշգրիտ որոշումը կարևոր է ինչպես բնապահպանական մոնիթորինգի, այնպես էլ արդյունաբերական և կենսաբանական նմուշների վերլուծության համար։ Աշխատությունը վերլուծում է կոմպլեքսագոյացման գործընթացները կադմիումի իոնների և տրիֆենիլմեթանային ներկերի միջև, որոնք առաջացնում են կայուն գունավոր համալիրներ՝ հարմար սպեկտրոֆոտոմետրիկ չափումների համար։ Էքստրակցիոն փուլում ուսումնասիրվում է ֆազային բաշխման գործակիցը, օրգանական լուծիչների ընտրությունը և pH-ի ազդեցությունը համալիրի կայունության և տեղափոխման արդյունավետության վրա։ Աբսորբցիոմետրիկ չափումները հիմնված են ստացված գունավոր համակարգերի լույսի կլանման ինտենսիվության վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս կառուցել կալիբրացիոն կորեր և որոշել կադմիումի կոնցենտրացիան լայն միջակայքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդի ընտրողականությանը այլ մետաղական իոնների ներկայության պայմաններում և հնարավոր միջամտությունների նվազեցմանը կոմպլեքսային ռեագենտների միջոցով։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ տրիֆենիլմեթանային ներկերի վրա հիմնված էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդները հանդիսանում են արդյունավետ գործիք կադմիումի զգայուն և ճշգրիտ որոշման համար՝ բնապահպանական և վերլուծական քիմիայի ոլորտներում։

Linguistics

Աշխատանքը նվիրված է հռետորական խոսքում հոմանիշների և հականիշների բառային-իմաստային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից անգլո-ամերիկյան քաղաքական գործիչների ելույթների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական հրապարակային խոսքի այն լեզվական միջոցներն են, որոնց միջոցով խոսողը կարող է առավել հստակ ձևակերպել իր դիրքորոշումը, ընդգծել գաղափարների հակադրությունը, ստեղծել անհրաժեշտ հուզական ազդեցություն և ուղղորդել լսարանի ընկալումը։ Հոմանիշների և հականիշների նպատակային օգտագործումը քաղաքական հռետորաբանության մեջ միայն բառերի փոխարինման կամ հակադրման միջոց չէ․ դրանք կարող են իրականացնել իմաստային, արտահայտչական, փաստարկային և համոզչական մի շարք գործառույթներ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հոմանիշային շարքերը, դրանց անդամների իմաստային նրբերանգները, գործածության հաճախականությունը և համատեքստային փոխարինելիության աստիճանը։ Քաղաքական ելույթներում խոսողը կարող է ընտրել նույն ընդհանուր նշանակության տարբեր բառեր՝ շեշտադրելու դրական կամ բացասական գնահատականը, ընդգծելու որոշակի հատկանիշ կամ խոսքը հարմարեցնելու կոնկրետ լսարանի սպասումներին։ Այս առումով հոմանիշների ընտրությունը կարող է կապված լինել ոչ միայն լեզվական, այլև քաղաքական և գաղափարական նպատակների հետ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հականիշների կիրառությանը։ Հակադրությունը քաղաքական հռետորաբանության ամենաարդյունավետ կառուցողական մեխանիզմներից մեկն է, քանի որ թույլ է տալիս բարդ քաղաքական խնդիրները ներկայացնել պարզ երկընտրանքների միջոցով՝ «մենք–նրանք», «ուժ–թուլություն», «ազատություն–սահմանափակում», «առաջընթաց–հետընթաց» և նմանատիպ իմաստային հակադրություններով։ Նման կառույցները կարող են ուժեղացնել ելույթի տրամաբանական կառուցվածքը, բարձրացնել դրա հիշվողությունը և ձևավորել որոշակի գնահատականներ քաղաքական երևույթների կամ մրցակիցների նկատմամբ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են առանձնացվել հոմանիշների և հականիշների տարբեր տեսակներ՝ հաշվի առնելով դրանց բառային, համատեքստային, իմաստային և ոճական բնույթը։ Կարևոր է ուսումնասիրել նաև այն դեպքերը, երբ բառերը բառարանային մակարդակում կարող են ամբողջական հոմանիշներ կամ հականիշներ չլինել, սակայն կոնկրետ քաղաքական համատեքստում ձեռք են բերում նման հարաբերություն։ Այսպիսի համատեքստային իմաստային հարաբերությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու քաղաքական խոսքի ստեղծագործական և մանիպուլյատիվ լեզվական ներուժը։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է բառապաշարի կապը հռետորական ազդեցության հետ։ Քաղաքական գործիչների ելույթներում բառերի ընտրությունը հաճախ ուղղված է լսարանի հույզերի, արժեքային պատկերացումների և քաղաքական վերաբերմունքի վրա ազդելուն։ Հոմանիշների միջոցով հնարավոր է մեղմել կամ ուժեղացնել որևէ գնահատական, իսկ հականիշների միջոցով՝ ընդգծել հակառակ դիրքորոշումների միջև տարբերությունը։ Այդ պատճառով բառային-իմաստային միջոցների ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի լավ հասկանալ քաղաքական խոսքի համոզչական մեխանիզմները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ժամանակակից անգլո-ամերիկյան քաղաքական գործիչների հրապարակային ելույթների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելով տարբեր խոսնակների կողմից հոմանիշների և հականիշների ընտրության առանձնահատկությունները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև քաղաքական թեմատիկ տարբեր ոլորտներ՝ ներքին և արտաքին քաղաքականություն, տնտեսություն, սոցիալական խնդիրներ, անվտանգություն, միջազգային հարաբերություններ և հասարակական արժեքներ։ Տարբեր թեմատիկ դաշտերում բառային հակադրությունների և հոմանիշային շարքի ընտրությունը կարող է ունենալ տարբեր նպատակներ ու հուզական երանգավորում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հռետորական կրկնությանը, զուգահեռ կառուցվածքներին և հակադրական շարահյուսական ձևերին, որոնց միջոցով հոմանիշային և հականիշային հարաբերությունները ստանում են լրացուցիչ արտահայտչական ուժ։ Երբ նույն կամ մոտիմաստ բառերը հաջորդաբար կիրառվում են տարբեր կառուցվածքներում, դրանք կարող են ամրապնդել հիմնական գաղափարը և մեծացնել դրա ազդեցությունը լսարանի վրա։ Նմանապես, հակադիր բառերի զուգահեռ տեղադրումը կարող է ստեղծել հստակ ռիթմիկ և տրամաբանական հակադրություն։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն բառային իմաստաբանության խնդիրները դիտարկում է կենդանի քաղաքական խոսքի նյութի վրա՝ միավորելով բառագիտության, ոճաբանության, հռետորաբանության և քաղաքական հաղորդակցության մոտեցումները։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են բառային հարաբերությունները վերածվում քաղաքական ազդեցության գործիքների և ինչպես է համատեքստը փոփոխում կամ ընդլայնում հոմանիշների ու հականիշների գործառույթները։ Գործնական առումով արդյունքները կարող են օգտակար լինել անգլերեն լեզվի ուսուցման, թարգմանության, քաղաքական տեքստերի վերլուծության, խոսքի մշակույթի և մեդիա հաղորդակցության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ հոմանիշներն ու հականիշները քաղաքական հռետորաբանության մեջ հանդես են գալիս ոչ միայն որպես լեզվի բառային համակարգի տարրեր, այլև որպես իմաստային շեշտադրման, գնահատման, հակադրության, փաստարկման և լսարանի վրա համոզչական ազդեցության կարևոր գործիքներ։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ազատ էլեկտրոնային լազերների համեմատական վերլուծությանը՝ ընդգրկելով դրանց ֆիզիկական սկզբունքները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և աշխատանքի ռեժիմների բազմազանությունը։ Գրքում քննարկվում է ազատ էլեկտրոնային լազերների ճառագայթման մեխանիզմը, որտեղ հարաբերական արագություններով շարժվող էլեկտրոնային փնջերը փոխազդում են մագնիսական պարբերական կառուցվածքների հետ՝ առաջացնելով բարձր ինտենսիվության համահունչ ճառագայթում լայն սպեկտրային տիրույթում։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տիպի համակարգեր՝ գծային արագացուցիչների վրա հիմնված FEL-եր, պահեստային օղակային կառուցվածքներ և սինքրոտրոնային աղբյուրների վրա հիմնված կոնֆիգուրացիաներ՝ ընդգծելով դրանց արդյունավետության, ճառագայթման որակի և կիրառական հնարավորությունների տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պարամետրային կախվածություններին՝ էլեկտրոնային փնջի էներգիա, խտություն, էներգետիկ սփրեդ և մագնիսական անուղղակի կառուցվածքների (undulator) պարամետրեր, որոնք որոշում են ելքային ճառագայթման բնութագրերը։ Քննարկվում են նաև կիրառությունները նյութագիտության, կենսաֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիաների և բարձր էներգիայի ֆիզիկայի ոլորտներում՝ ընդգծելով FEL համակարգերի կարևորությունը ժամանակակից գիտական հետազոտություններում։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկոսների, ինժեներների և լազերային տեխնոլոգիաների ոլորտի հետազոտողների համար։

Philosophy

Գիրքը՝ «Փիլիսոփայության ներածություն», հեղինակը Ասատրյան Մ.Վ., հանդիսանում է ուսումնական ձեռնարկ, որը ներկայացնում է փիլիսոփայության որպես գիտական և աշխարհայացքային համակարգի հիմունքները, հիմնական կատեգորիաները և պատմական զարգացման ընդհանուր պատկերացումը։ Այն բացահայտում է փիլիսոփայության առարկան, խնդիրները և մեթոդները, ինչպես նաև նրա կապը այլ գիտությունների և հասարակական գիտակցության ձևերի հետ։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են փիլիսոփայության հիմնական բաժինները՝ օնտոլոգիա (լինելու ուսմունք), իմացաբանություն (ճանաչողության տեսություն), մարդաբանություն, սոցիալական փիլիսոփայություն և արժեքաբանություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված աշխարհի, նյութի և գիտակցության փոխհարաբերության հիմնախնդիրներին, ճանաչողության գործընթացին, ճշմարտության և գիտելիքի բնույթին, ինչպես նաև մարդու գոյության իմաստի փիլիսոփայական մեկնաբանություններին։ Ներառված են նաև փիլիսոփայության պատմության հիմնական փուլերը՝ հին աշխարհի, միջնադարի, նոր և ժամանակակից փիլիսոփայական ուղղությունները։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և փիլիսոփայությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով փիլիսոփայական մտածողության հիմունքների համակարգված և մատչելի ընկալմանը։

Literature

Աշխատությունը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործական աշխարհում արևելյան մշակութային, փիլիսոփայական և գեղարվեստական ազդեցությունների բացահայտմանը՝ ներկայացնելով դրանց դերը նրա աշխարհայացքի ձևավորման և գրական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Վերլուծվում են արևելյան ժողովրդական ավանդույթների, առասպելաբանության, հեքիաթային համակարգերի և բարոյափիլիսոփայական պատկերացումների արտացոլումները նրա պոեզիայում և արձակում՝ դրանք դիտարկելով համաշխարհային մշակութային երկխոսության համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևելյան և հայկական մշակութային շերտերի փոխհարաբերությանը, Թումանյանի ստեղծագործություններում համամարդկային արժեքների ընդգծմանը, ինչպես նաև նրա գեղարվեստական մտածողության մեջ ժողովրդական աղբյուրների վերաիմաստավորմանը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է նաև արևելյան մոտիվների ազդեցությունը նրա պատկերային համակարգի, սյուժետային կառուցվածքների և բարոյական գաղափարների ձևավորման վրա՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ստեղծագործական այդ սինթեզը նպաստել հայ դասական գրականության զարգացմանը և Թումանյանի արվեստի համամարդկային նշանակության ձևավորմանը։