Բիշապուր քաղաքի գեղարվեստական ժառանգության կրոնական սիմվոլիկան Սասանյան զուգահեռներով

Technology

Շինարարական ճարտարագիտության, սեյսմակայուն շինարարության և կառուցվածքային մեխանիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով կառույցների և հիմնատակերի փոխազդեցությունը, տատանումների տարածական բնույթը և դեֆորմացման ոչ գծային առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում երկրաշարժերի ազդեցության պայմաններում շինարարական կառուցվածքների դինամիկական վարքագիծը, սեյսմիկ բեռնվածքների առաջացման մեխանիզմները և կառույցների լարվածադեֆորմացիոն վիճակի փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրունտի և կառույցի փոխազդեցությանը, հիմնատակերի դեֆորմացվող հատկություններին, գրունտային պայմանների ազդեցությանը տատանումների հաճախականությունների և ամպլիտուդների վրա։ Վերլուծվում են շենքերի տարածական տատանումները, հորիզոնական և ուղղահայաց սեյսմիկ ազդեցությունների համակցված դրսևորումները, ինչպես նաև կառուցվածքային տարրերի փոխկապակցված աշխատանքի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նյութերի և կառուցվածքների ոչ գծային դեֆորմացման, ճաքերի առաջացման, պլաստիկ դեֆորմացիաների և էներգիայի ցրման գործընթացների նշանակությունը սեյսմիկ դիմադրության գնահատման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել դինամիկական հաշվարկների, վերջավոր տարրերի մեթոդի, մաթեմատիկական մոդելավորման և փորձարարական հետազոտությունների կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում սեյսմիկ ազդեցությունների պայմաններում կառույցների կայունության, ամրության, տեղաշարժերի և հնարավոր վնասվածքների գնահատման մեթոդներին։ Կարևորվում է գրունտի հատկությունների, կառույցների երկրաչափական առանձնահատկությունների և նյութերի ոչ գծային վարքագծի համատեղ հաշվառումը՝ սեյսմակայուն նախագծման հաշվարկային մեթոդների ճշգրտության բարձրացման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սեյսմակայուն շինարարության, կառուցվածքային դինամիկայի, երկրատեխնիկական ճարտարագիտության, շինարարական մեխանիկայի և շենքերի սեյսմիկ անվտանգության գնահատման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական անվտանգության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում տնտեսական անվտանգությունը դիտարկվում է որպես պետության կայուն զարգացման, տնտեսական ինքնուրույնության, մրցունակության և հասարակության բարեկեցության ապահովման կարևորագույն բաղադրիչ։ Ուսումնասիրվում են երկրի տնտեսական համակարգի վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, մակրոտնտեսական կայունության պահպանման, ներդրումային միջավայրի բարելավման, ֆինանսական համակարգի կայունության, էներգետիկ և պարենային անվտանգության, արտադրական ներուժի զարգացման և արտաքին տնտեսական կախվածությունների նվազեցման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տնտեսական ռիսկերի բացահայտմանը և գնահատմանը, ճգնաժամային իրավիճակների նկատմամբ տնտեսության դիմակայունությանը, պետական տնտեսական քաղաքականության արդյունավետությանը և ազգային տնտեսական շահերի պաշտպանությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ներկայացվել տնտեսական անվտանգության մակարդակի գնահատման չափանիշներ և ցուցանիշներ, ինչպես նաև դրա ամրապնդմանն ուղղված ռազմավարական և կառավարչական մոտեցումներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման և ֆինանսական ոլորտների մասնագետների, քաղաքականություն մշակողների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Economics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է սպառողական զամբյուղի վիճակագրական ուսումնասիրությանը Հայաստանի Հանրապետության օրինակով՝ դրա կառուցվածքի, արժեքի, փոփոխությունների և բնակչության կենսամակարդակի հետ փոխկապակցվածության վերլուծությամբ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է սպառողական զամբյուղի նշանակությունը որպես բնակչության նվազագույն սպառողական կարիքների գնահատման և սոցիալ-տնտեսական վիճակի բնութագրման կարևոր վիճակագրական ցուցանիշ։ Վերլուծվում են զամբյուղի կազմը, դրա մեջ ներառվող սննդամթերքի և այլ անհրաժեշտ ապրանքների ու ծառայությունների խմբերը, դրանց սպառման ծավալներն ու արժեքային կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սպառողական զամբյուղի արժեքի դինամիկային, գների փոփոխություններին և գնաճի ազդեցությանը դրա ընդհանուր արժեքի վրա։ Ուսումնասիրության միջոցով կարող են բացահայտվել տարբեր ժամանակաշրջաններում սպառողական ծախսերի կառուցվածքի փոփոխությունները և դրանց հնարավոր կապը բնակչության եկամուտների, գնողունակության և կենսամակարդակի փոփոխությունների հետ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում վիճակագրական մեթոդների կիրառմանը՝ տվյալների հավաքագրման, խմբավորման, համեմատության, դինամիկ շարքերի վերլուծության և հիմնական ցուցանիշների գնահատման նպատակով։ Քննության են առնվում նաև սպառողական զամբյուղի և նվազագույն սպառողական բյուջեի, աղքատության մակարդակի ու սոցիալական քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու Հայաստանում բնակչության հիմնական սպառողական կարիքների արժեքային փոփոխությունները, բացահայտելու դրանց վրա ազդող հիմնական տնտեսական գործոնները և ձևավորելու սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի վիճակագրական գնահատման ամբողջական պատկեր։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ սոցիալական քաղաքականության, եկամուտների և կենսամակարդակի գնահատման, պետական ծրագրերի մշակման ու տնտեսական որոշումների հիմնավորման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, վիճակագիրների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցների, հետազոտողների, տնտեսագիտության ուսանողների և Հայաստանի բնակչության կենսամակարդակի ու սպառման կառուցվածքի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է դեռահաս դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստության մակարդակի բարձրացման և ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ աթլետիկական վարժությունների նպատակային կիրառման միջոցով։ Հետազոտությունը դիտարկում է դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման և շարժողական ընդունակությունների կատարելագործման խնդիրը՝ հաշվի առնելով դեռահասության շրջանի տարիքային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիմնական շարժողական ընդունակությունները՝ ուժը, արագությունը, դիմացկունությունը, ճկունությունը, արագաուժային կարողությունները և շարժումների համակարգման մակարդակը, ինչպես նաև դրանց զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աթլետիկական վարժությունները ներկայացվում են որպես դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետ միջոց, քանի որ դրանց բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս նպատակային ազդեցություն գործել տարբեր ֆիզիկական որակների վրա և համապատասխանեցնել ուսումնական բեռնվածությունը սովորողների տարիքային ու անհատական հնարավորություններին։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել վազքային, ցատկային, նետման և այլ աթլետիկական վարժությունների կիրառման մեթոդները, դրանց ինտենսիվության և ծավալի ընտրության սկզբունքները, պարապմունքների կազմակերպման ձևերը և ֆիզիկական արդյունքների գնահատման չափանիշները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դպրոցականների նախնական ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատումը և դրա հիման վրա ավելի արդյունավետ մարզական-մանկավարժական ծրագրերի մշակումը։ Հեղինակի գիտական աշխատանքների շարքում նույնպես առանձնացվում են դեռահասների շարժողական պատրաստվածության մոնիթորինգը և դպրոցականների ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման խնդիրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ցույց տալ, թե ինչպես է ճիշտ ընտրված և համակարգված աթլետիկական վարժությունների կիրառումը նպաստում դպրոցականների ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստվածության, աշխատունակության և շարժողական ակտիվության բարելավմանը։ Աշխատության կիրառական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են օգտագործվել ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի, արտադասարանական պարապմունքների և լրացուցիչ մարզական գործունեության կազմակերպման ընթացքում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, սպորտային մանկավարժներին, աթլետիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին և ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտում սովորող ուսանողներին։ Ըստ ՀՀ ԲԿԳԿ-ի տվյալների՝ աշխատանքը պաշտպանվել է որպես մանկավարժական գիտությունների թեկնածուական ատենախոսություն, իսկ հեղինակը մասնագիտանում է ֆիզիկական դաստիարակության և աթլետիկայի ոլորտում։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է արժութային կարգավորման համակարգի արդիականացման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետությունում, որտեղ վերլուծվում են ֆինանսական կայունության ապահովման, դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության և արտաքին տնտեսական ազդեցությունների փոխազդեցության հարցերը։ Նյութում դիտարկվում է ազգային արժույթի կայունության պահպանման մեխանիզմների կատարելագործումը, արտարժույթի շուկայի կարգավորման գործիքների զարգացումը և կենտրոնական բանկի դերակատարությունը փոխարժեքի տատանումների վերահսկման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կապիտալի հոսքերի կարգավորմանը, ֆինանսական շուկաների լիբերալացման աստիճանին և միջազգային ֆինանսական ինտեգրման պայմաններում առաջացող ռիսկերին։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է օրենսդրական դաշտի բարեփոխման անհրաժեշտությունը, ֆինանսական վերահսկողության գործիքների արդիականացումը և մակրոտնտեսական քաղաքականության համադրելիությունը արժութային կայունության նպատակների հետ։ Միաժամանակ քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառելիության հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել համակարգի ճկունությունը և դիմակայունությունը արտաքին շոկերի նկատմամբ։

Other Subjects

Այն նախատեսված է կենսաբանության, գյուղատնտեսության, կենսատեխնոլոգիայի և հարակից ոլորտների ուսանողների ու մասնագետների համար՝ նպատակ ունենալով ձևավորել գիտական պատկերացում ժառանգականության և կենդանի օրգանիզմների փոփոխականության մասին։ Նյութում մանրամասն բացատրվում են բջջի կառուցվածքն ու գործառույթները, բջջային բաժանման (միտոզ և մեյոզ) գործընթացները, ինչպես նաև դրանց դերը օրգանիզմների զարգացման և ժառանգական տեղեկատվության փոխանցման մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գենետիկայի հիմնական օրենքներին՝ Մենդելի օրենքներ, ժառանգականության մոլեկուլային հիմքերը, գեների փոխազդեցությունը և մուտացիոն փոփոխությունները։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև սելեկցիայի տեսական հիմքերը՝ ընտրություն, հիբրիդացում և արտադրողական հատկանիշների բարելավման մեթոդներ, ինչպես բույսերի, այնպես էլ կենդանիների դեպքում։ Նյութը ընդգրկում է նաև ժամանակակից կենսաբանական մոտեցումներ՝ գենետիկական բազմազանության պահպանություն, սելեկցիոն գործընթացների արդյունավետության բարձրացում և կենսատեխնոլոգիական մեթոդների կիրառման հնարավորություններ։ Ընդհանուր առմամբ, այս ձեռնարկը համադրում է բջջաբանության և գենետիկայի հիմնարար գիտելիքները սելեկցիայի գործնական խնդիրների հետ՝ ապահովելով ոլորտի ամբողջական և կիրառական պատկերացում։